İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/66 K.2025/52

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/66 Esas

KARAR NO:2025/52

DAVA

Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 27/03/2024

KARAR TARİHİ: 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin --------programı ücreti tarafından tercih edildiğini, dünya genelinde çok sayıda kullanıcı davalıların davacı şirkete ait bilgisayar programlarını hukuka uygun biçimde kullanmadığı iddiasıyla-------D İş sayılı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunulduğunu, tespit kararı doğrultusunda davaya konu delillerin elde edilmesi için davalıların adresinde ---- tarihinde delil tespitinin gerçekleştirildiğini,

yapılan incelemede eser sahibi ----- programının kurulu olduğu ve çalışır durumda olduğu, ticari sürüm olduğu ve lisanssız şekilde kullanıldığı, ayrıca -----Yazılımının --------- versiyonunda tespit edildiği, davacı ---- yazılımının kurulu ve çalışır durumda lisanssız olarak kullanıldığı, ayrıca bir adet------- mevcut durumda çalışmadığı, ancak halihazırda yüklü olduğu ve geçmiş tarihlerde programın kullanılarak programın bu sürümüyle ilgili de çalışma dosyalarının mevcut olduğunun tespit edildiği,

İş bu aşamada --------sürüm olmayan ve tespit sırasında kurulu ve çalışır durumdaki bir adet ------ programları önünden iş bu dava açılmış olup diğer ------- haklarını şimdilik saklı tuttuklarını, İlaveten davalının suça ve davaya konu programlardan ------- bilen mimar aradığına dair iş ilanının bulunduğunu,

davalı tüzel kişilik adına ticari faaliyette bulunmakta olup davalının TK 18 2 madde uyarınca basar etle tacir olma yükümlülüğüne göre hareket etmesi gerektiğini davalı şirket ile birlikte şirketin sahiplerinin FSEK 66 maddesine göre ayrı ayrı ve kusuru aranmaksızın sorumluluklarının bulunduğunu davacının davasını doğrudan adam çalıştıranın kusursuz sorumluluğu ve devamı hükümlerine göre yalnızca şirkete yönelebileceği gibi, fişek 66 maddesi uyarınca şirket ile birlikte şirketin mesul müdürü ve ortaklarına ve ihlali gerçekleştiren ayrıca çalışanına karşı ileri sürebileceğini, bu nedenlerle;

fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ------ yönünden şimdilik 5.998 avronun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, davacı ---- şimdilik 3.800 avronun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, buna göre şimdilik toplam 9.798 avronun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının tahsili talepli açılan FSEK MAD 68 e göre yargılama sırasında kat'i olarak belirlenip bildireceği kısmi alacak davasının kabulüne davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

ödenecek tutarın tespit tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının ----uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranını ile birlikte tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşıldı.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafça talep ve iddia edilen taleplerinin zamanaşımına uğradığına, davalı şirketteki bilgisayarda kurulu olan programların şirket çalışanları tarafından bilgisayara yüklendiğini, bu durumdan müvekkili şirketin ve yetkilisinin haberi olmadığını, ------- D.İş dosyası ile tespit yapılmış bu tespitine itiraz ettiklerini, dosyadaki itiraz ve beyanlarını tekrar ettiklerini, müvekkili şirkette 6 adet bilgisayar incelenmiş, bu bilgisayarların 2'sinde tespite konu--------- yazılımlarının kurulu ve çalışır vaziyette olduğu tespit edilmiş,

bu bilgisayarların aidiyeti yönünde tespit yapılmamış olup tespit yapılan bilgisayarların davalıya ait olmadığını, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla; ----- silinmiş olduğu, çalışmadığı tespit edilmiş,------- yazılımlarının ise kalıcı lisans ile kurulduğu tespit edilmiş olup, bu haliyle yapılan tespitte lisanssız olarak kullanılan bir yazılım bulunmadığını, kalıcı --------- sisteminin kullanım lisansını satın alır ve süresiz olarak bu kullanım hakkını sürdürdüğünü, bu modelde, bazı yazılım firmaları lisanslamayı -----------yaparken bazıları ise -------- yaptığını, sunucu bazlı kalıcı lisanslama,

sunucuya (sunucudaki tek bir ürün kurulumuna) yapılıp, bu lisanslama modeli, sisteme istediğiniz sayıda kullanıcıyı herhangi bir ek lisans ödemeye gerek kalmadan eriştirme imkanı sunduğunu, --------, lisans satış fiyatı sisteme erişecek olan kullanıcı sayısına göre belirlendiğini, sisteme her yeni kullanıcı eklenmesi ek lisanslama gerektirdiğini, dolayısıyla, önce kullanıcı için ek lisans satın alıp sonra sisteme eriştirmek gerektiğini, kullanıcı bazlı lisanslamada sisteme erişen kişi sayısı esas alındığını, yani, lisanslama kullanıcı adına yapılmadığını, böylelikle işten çıkan bir çalışanınızın yerine gelecek yeni çalışan,

var olan kullanıcı hakkınız üzerinden sisteme eriştirilebileceğini, kullanıcı bazlı lisanslama ile operasyonu büyük olsa da kullanıcı sayısı az olan orta boy işletmeler ve küçük işletmeler, kullanıcı bazlı lisanslama ile ilk lisans yatırım maliyetlerini düşürebileceklerini, raporda -------- dosyası olduğu, ----- çizim dosyası olduğu, -----------dosyası olduğunun tespit edildiğini, bu tespite itiraz ettiklerini, kabul anlamında gelmemek kaydıyla bu çizimlerin içeriğinin belli olmadığını, bu çizimlerin kim tarafından ne amaçla çizildiğinin belli olmadığını, belli kullanılabilir nitelikte olup olmadığı,

deneme çizimi olup olmadığının belli olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla.

Kalıcı lisansla satın alınmış ürünün kim tarafından kullanıldığının önemi olmadığını, bu yönüyle davalı şirkette bulunan bilgisayarların aidiyetinin kime ait olduğu önemli olmadığını, yazılımların fatura ibraz edilmemiş olsa dahi kalıcı lisansla kurulmuş olduğundan aleyhe delil olarak nazara alınması mümkün olamayacağını, davalı ------- hakkında dava açılmışsa da müvekkilinin hukuki sorumluluğu olmadığından kabul anlamına gelmemek kaydıyla alacak davasından şirket sorumlu olacağından davalı hakkında açılan davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini, davacı taraf ---- dava açmıştır.

Değişik iş dosyasında görüleceği üzere ;----- tarihinde bilgisayara kurulduğunu, -----tarihinde diğeri ise ----tarihinde bilgisayara kurulduğunu, Delil tespitinin ise ------ tarihinde yapıldığını, bu programların müvekkilleri tarafından kullanılmamış ise de kullanıldığı kabul edilse dahi çok kısa bir süre kullanılmış olduğunu, daha sonra bilgisayarlardan silindiğini, davacının dilekçesinde programların yıllık ücretini talep ettiğini, bunun yasaya aykırı olduğunu,

kullanılan zaman süreci için bir alacak talep edilmesi gerekirken kullanılmayan zamanlar içinde toplam yıllık ücret üzerinden alacak talebi hem yasaya aykırı hem de davacı bakımından sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikte olduğunu, istenilen alacak miktarı fahiş olduğunu, ayrıca bu programların ücreti dava dilekçesinde iddia edildiği kadar değildir.

Bu programlarını tespit tarihindeki güncel piyasa bedellerinin tespitini talep ettiklerini, bu programlarla aynı özelliğe ve işleve sahip başka markalara ait programlarının emsal oluşturması ve değerlendirilmesi amacıyla aylık ücretlerinin tespitini talep ettikleri anlaşıldı.

DELİLLERVEGEREKÇ E

Dava, davacılara ait ----yazılımının davalılarca kullanılıp kullanılmadığı, maddi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda.

Tüm dosya kapsamında yapılan incelemelerde, --- FSEK mad 2 kapsamında eser olduğu, bu bilgisayar programına ilişkin eserden doğan 5846 Sayılı FSEK'nun 21. Maddesinde işleme hakkı, 22. maddesinde çoğaltma hakkı, 23. maddesinde yayma hakkı, 24. maddesinde temsil hakkı, 25. maddesinde işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkının davacılara ait olduğu, dosya kapsamında yer alan-------- D.İş dosyasında bilirkişi Sayın ----- tarafından düzenlenen ----- tarihli bilirkişi raporunda davalı firmada yapılan incelemede------- kurulu ve çalışır durumda olduğu tespit edil Söz konusu yazılım ve bilgisayarla ilgili bilgilerde;

---- bilgisayarda;-----tarihinde kurulduğu---- versiyonu olmadığı, ----sürüm olduğu, ---- çalışır durumda olduğu, Bilgisayarda -----proje dosyasının oluşturulmuş olduğu, ----- tarihinde kurulduğu, ---- olmadığı, Yazılımın ticari sürüm olduğu, yazılımın çalışır durumda olduğu, Bilgisayarda ------oluşturulmuş olduğu tespit edildiğini,---- bilgisayarda; ------- tarihinde kurulduğu, yazılımın ----- olmadığı, yazılımın çalışır durumda olduğu, bilgisayarda ----- oluşturulmuş olduğu tespit edildiğini, davalılarca ---- ilişkin davacılardan -----isimli yazılımına ilişkin davacılardan --------FSEK nun22.

Maddesinde yer alan çoğaltma mali hakkının ihlal edilmiş olduğu, Taraflarınca yazılımların tespit edildiği,------- olduğu tespit edildiğini, FSEK Mad 68'e göre dosyaya ibraz edilen satış faturalarının incelenmesinde ------ fiyatının 2.999,00 Euro KDV, ------ olduğu görüldüğünü, dava tarihinde döviz kuru Euro: 34,8336 TL. Olduğu, bu durumda Dava tarihinde yazılım fiyatlarının TL.

Karşılıklarının; --------- Mahkemenin takdir etmesi halinde FSEK 68 maddesi uyarınca, davalıların; ----- yazılımı için ödemesi gereken tutarın 5.998,00 EuroKDV tutarın 3 katı olan. 5.998,00 Euro x 3 - 17.994,00 Euro x 34,8336 Kur : 626.795,80 TLAKDV, ----- yazılımı için ödemesi gereken tutarın 3.800Euro KDV tutarın 3 katı olan.

3.800,00 Euro x 3 11.400,00 Euro x 34,8336 Kur : 397.103,04 TL#KDV olarak hesaplandığı, Dava tarihinde her iki yazılım için FSEK 68.Maddessi uyarınca tazminat tutarı : (17.994,00 Euro 11.400,00 Euro) 29.394,00 Euro KDV, TL.tutarı ise 29.394,00 Euro x 34,8336 Kur 1.023.898,83 TL. KDV olarak hesaplandığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının ---- sahibi olduğunu iddia ettiğini, davalılara ait işyerinde iki adet ------- yazılımının kurulu ve çalışır durumda lisanssız olarak kullanıldığı iddiasıyla maddi tazminat talebinde bulunduğu davalı tarafça davanın reddinin talep edildiği, celp edilen deliller incelendiğinde dava konumuz ile ilgili dosyamız davalısı ------- karar sayılı dosyası ile davacının Eser haklarına yönelik tecavüz nedeniyle ceza verildiği,

verilen cezanın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinin mahkememizin ------- değişik iş sayılı dosyasında davalılara ait işyerinde yaptırılan tespitte 2 ayrı bilgisayarda ------ isimli bilgisayar programlarının kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği, bu durumun mahkememiz esas dosyasında da aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporuna göre lisanssız kullanım şeklinde davacının eserlerinin izinsiz kopyalanmak suretiyle mali hakların ihlali niteliğinde olduğunun belirtildiği, rayiç bedel yönünden ise bilirkişi heyetince ----- program için ise 3800 EURO + KDV hesaplandığı,

davacı tarafça davacılardan ----- olduğu-----talep edildiği, diğer davacı ---- sahibi olduğu ----- yönünden ise 7600 EURO talep edildiği, ----- yazılımı yönünden 2 ayrı bilgisayarda iki adet kullanım tespit edildiğide dikkate alındığında talep edilen 11.990 EURO'nun dosya kapsamına uygun olduğu yine----- yazılımı yönünden de rayiç bedelin 3800 EURO +KDV olarak tespit edildiği düşünüldüğünde talep edilen 7600 EURO nun dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından davalı şahsın diğer davalı şirket yetkilisi olması sebebiyle haksız eylemden sorumlu olduğu bu şekilde davalıların dava konusu haksız kullanımdan müştereken ve müteselsilen sorumlu

oldukları, her ne kadar davalılarca kullanımı çok az süreyi kapsadığı daha sonra silindiği yönünde savunmalar ileri sürülmüş ise de yapılan tespitte programların kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edilmesi karşısında davalı vekilinin bu yöndeki savunmalarına itibar edilmeyerek davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ