İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/141 K.2018/511

ş şşş xT.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2016/141

KARAR NO : 2018/511

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/02/2016

KARAR TARİHİ : 30/05/2018

KARARIN YAZILDIĞI T. : 05/07/2018

Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili MKR ... Ltd. Şti.'nin Hissedarları ......... ve .......olduğunu, hisselerin kendilerine 22.02.2015 tarihinde vefat etmiş olan Gizem Gürdeniz'in babası olan ........ eşi olan ..........den intikalen geçtiğini, Merhum ................ ;.........ŞTİ'nin eski hissedarı olan............ ile hisse devir sözleşmesini 16.12.Z014 tarihinde sözleşme ile devraldığını, Sözleşmede Satıcı olarak ......

Alıcı olarak; ........ yer aldığını, ...............da faaliyet gösteren .... Markalı .... ve Tic. A.Ş. unvanlı şirketin ....

Sözleşmesini devir edecekleri vaadi ile ........'e 550.000 TL karşılığı 244.500 USD've devir sözleşmesi yaptıklarını, müvekkili şirketin 29.12.2014 Tarihli ve 2014/02 numaralı kararı ile şirket hissedarlarından..... paya karşılık 67.500 TL hissesinin tamamını, şirket hissedarlarından ...... ise 300 paya karşılık 7.500 TL hissesinin tamamını merhum ......'e devrederek aynı kararla merhumu şirket müdürü olarak temsilci kıldıklarını, Sözleşmede ...... hisselerinin %100 hisseleri karşılığı 550.000.TL. olarak değerlendirilmiş, %50 hisse karşılığı.......a ödenmesi gereken 275.000.TL'nin 75.000.TL'sinin ...............I tarafından peşinen ödendiği,

................'a ödenmesi gereken kalan bakiye 200.000.TL bedelli senetlerin aylık 20.000.TL bedelli yapılarak ........'a verildiği ve bu senetlerin ..........arafından ödeneceği açıkça belirtildiğini, Bunun karşılığı olarak 550.000 TL karşılığı sözleşmenin yapıldığı kur itibarı ile hisselerin tamamının bedeli hesaplanarak ......'den 244.500 USD bedelli 01.01.2015 tanzim tarihli, 01.01.2018 vadeli 244.500.USD bedelli senet alındığını, .......nın hisseleri devretmediğini, .......'in hisseleri istediği zaman alabileceği maddesini sözleşmeye yazdığını,

......in sağlığında sözleşme hükümlerinin ........,......ve ........'ya verilmesi dışında hiçbir maddesinin gerçekleşmediğini, ........ve ...........'a ödeyeceği taksitlerin senetlerini ............. keşideci olduğu senetleri ..... ve .......'a iletmesi için verdiğini, şirketin eski ortakları ile ....... San. Tic. A.Ş. arasında imzalanmış olan ... Sözlesmesi'nin 7. Maddesinin (b) bendinde " Franchise bu sözleşmeden doğan hiçbir hakkını, yetkisini.

3. Şahıslara devir ve temlik edemeyeceğini, TTK hükümleri baz alınarak değerlendirme yapıldığında aralarında ilişki olan iki ticari şirketten birinin kar ederken diğerinin zarara uğraması teamüle ve kanuna aykırı kabul edildiğini belirterek hisselerini sözleşmeye aykırı olarak devreden eski ortakların müvekkillerinin ticari faaliyet alanını kısıtlayarak ifa imkansızlığına düşürmesi ile müvekkillerinin mağduriyetine sebep olduklarını, Bu sebeplerle: müvekkilleri adına vekaleten menfi tespit taleplerinin kabulüne ve 244.500 USD bedelli senedin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin kanunda belirtilen unsurları taşımadığını, davacı tarafın dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.136'da ifa imkansılığının düzenlendiğini, borcun sona erebilmesi için borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerlerle imkansızlaşması gerektiğini, Ancak..............ve müvekkili arasında yapılan devir sözleşmesinde tarafların sözleşmenin tüm esaslı unsurlarında anlaşmış bulunduklarını ve bu haliyle sözleşme imzalanmış bulunduğunu,

ayrıca davacılar vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde kendilerinin de belirttiği gibi somut olayda hisselerin usulüne uygun şekilde devredildiğini ve yine hisselerin usulüne uygun şekilde devralındığını, müvekkilinin hisselerini olması gibi usulüne uygun şekilde devrettiğini ve tarafların sözleşmenin tüm esaslı unsurlarında mutabakata vardıklarını, davacı tarafın şirketin faaliyetinin de aynı olacağı hususunda bilgi sahibi olduğunun buradan açıkça anlaşıldığını, müvekkilinin davacı tarafın yanlış işletme sebebi ile zarara uğraması ile ilgili bir bağı bulunmadığını belirterek öncelikle davanın, dava dışı ...........

San. ve Tic. AŞ 'ye ihbarına, haksız ve hukuka aykırı şekilde açılmış olan davanın reddine, karşı taraf aleyhine haksız ve hukuka aykırı dava açmış olması sebebi ile HMK 329/1 md. gereği dava değerinin %10 'u oranında sözleşmesel vekalet ücreti ve 329/2 md. gereği de haksız açılmış bulunan dava sebebi ile davacı ve/veya vekil aleyhine 5.000,00 TL disiplin para cezasına muhkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, hukuki mahiyeti itibarı ile davacı şirket ile dava dışı şirket arasında yapılmış ............sözleşmesi uyarınca sözleşme tarihinde davacı şirket ortaklarının sözleşme şartlarında anlaştıkları, anlaşmazlık konusunun eski ortakların sözleşmeye aykırı olarak hisseleri devredip etmedikleri ve davacıların faaliyet alanını kısıtlayıp kısıtlamadıkları ve ifa imkansızlığına düşürüp düşürmedikleri ve dava konusu senedin iptalini gerektirir hususların tespiti ve menfi tespit talebinin kabulü, bono senetlerinin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespiti ve senedin iptali isteminden ibarettir.

Davacılar vekili dava dilekçesi ekinde davacı şirketin firma sicil kayıtları ve ortaklık kayıtlarını, davacı şirketin dava dışı ...... Gıda ile yapılmış franchise fırın sözleşmesi, davacı murisi ............... ile davalı arasında yapılmış ".............bulunan............Markalı ........'nin ............'e satışına ilişkin belgeyi, borçlusu...... lehtarı .....ı olan 01/01/2015 tanzim 01/01/2018 vadeli 244.500 USD tutarlı bono senet suretini 29/12/2014 tarihli...... sayılı davacı şirket ortaklar kurulu kararını ibraz etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde delil olarak .........Sözleşmesi, Hisse Devir Sözleşmesini ............. Noterlik ......gün ...... y. nolu ihtarname, satış sözleşmesini senet suretini delil olarak göstermiş, ticari deftqerleri ve pay defterleri üzerinde bilirkişi inceleme talebinde bulunmuştur.

Davalının cevap dilekçesindeki savunma ve talebi ve dosyaya sunulan .......... Fırın Sözleşmesinde davacı şirket ile sözleşme imzalaması nedeniyle dava dışı......Fırının devre onay vermemesi nedeniyle davanın sonucuna göre davacıların haklı çıkması halinde davalının rücu hakkı yönünde dava ........... San. ve Tic. AŞ ye ihbar olunmuş, ancak ihbar olunan yazılı beyanda bulunmamıştır.

Şirketler hukuku ve mali konularda uzman bilirkişi heyeti oluşturulmuş, ortaklık pay defter ve kayıtları, toplanan ve sunulan deliller, belgeler, hisse devirleri üzerinde yaptırılan inceleme sonucu bilirkişi heyeti 06/06/2017 günlü raporunda, davacıların işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı hususunun mahkemenin taktirinde olduğu, davacı şirketin faaliyet alanının kısıtlandığı ve dava dışı ........ ile arasındaki sözleşmeye ilişkin ifa imkansızlığının mevcut olduğu iddiasına ilişkin dosyada herhangi bir delile rastlanmadığı rapor edilmiştir.

Davacılar vekili franchise sözleşmesi ve devir temlik yasağı bulunmasına rağmen müvekkillerinin iradesi yanıltılarak şirket hisselerinin devredildiğini, daha sonra ........ AŞ de yeni sözleşme şartlarına ilişkin belgeleri müvekkili şirkete yolladığını, bunları da dosyaya sunduklarını, eski sözleşme şartlarının fahiş ve ağır sorumluluk gerektirdiğini, müvekkilinin zararının giderilmediğini belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.

Davalı vekili de rapor doğrultusunda davanın reddini talep etmiştir. Mahkememizce davanın reddine karar verilmiştir.

Delillerin taktiri ve davanın reddi gerekçesi : Davacı ........... ve dava dışı ....... söz konusu payları müteveffa murisleri .....'den miras yoluyla iktisap etmişlerdir. .........'in bu payları davalı ............. ve dava dışı ..........le .............29/12/2014 tarih 2014/02 sayılı ortaklar kurulu kararı ile devren iktisap ettiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Taraflar arasında müteveffa .............. tarafından düzenlenen ve lehtarı davalı olan 01/01/2015 tanzim 01/01/2018 vadeli 244.500 USD bedelli bononun pay devri bedeli olarak davalı ............... verildiği de tartışmasızdır. Davacı .............. Sözleşmesinin bir tarafı, dava dışı ........ ise diğer tarafı olup, aralarında 04/06/2012 tarihinde noterde ..........Sözleşmesi imzalanmış olup, bu sözleşmenin 7/b md. uyarınca davacı MKR ve ortakları hisselerini diğer bir ortağa devredebilir. Buna karşılık davacı şirket ve ortakları paylarının bir kısmını veya tamamını 3. şahıslara devredemezler. Böyle bir devir ve temlik olduğu taktirde (yani ortak olmayan 3. şahsa devir ve temlik halinde) ............ tarafından tek taraflı olarak sözleşme feshedilir.

.............devir tarihinde, davacı şirketin diğer ortağı sıfatına haiz olmayıp 3. kişi durumundadır. Davacı taraf bu sözleşmede ki açık hüküm karşısında davacı şirketin eski ortaklarının paylarını müteveffa........... devretmesi, davacı şirket ile dava dışı ........... arasındaki sözleşmeye aykırıdır. Bunun sonucu olarak dava dışı ...... tarafından tek taraflı olarak feshedilmesi şeklinde düzenleme nedeniyle kendisine tek taraflı olarak fesih hakkı tanınan ve sözleşmeye aykırılığı ileri sürmekte menfaati olan taraf sözleşmenin tarafı olan dava dışı...... AŞ ye aittir. Sözleşmenin 7/b md. ne aykırı devirden dolayı .....AŞ tarafından feshedildiğine dair herhangi bir fesih beyanı dosyada bulunmamaktadır. Bu yönden olaya bakıldığında, davacıların dava açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.

Kaldı ki dava dışı ....AŞ nin sözleşmeyi feshettiğine ilişkin fesih beyanı bulunmadığı gibi, dava dışı olan ve dava ihbar olunan ....... AŞ ile davacı şirket arasındaki sözleşme ilişkisinin başka bir sebeple dahi olsa sona erdiğini veya ..... nin davacı şirketten daha ağır bir sözleşme bedeli veya ek yükler getiren yeni taleplerde bulunduğunu gösteren hiçbir belge sunulmamıştır.

Sözleşmenin davacı şirkete imzalanmak üzere gönderildiği ve daha ağır şartlar içerdiği kabul edilse dahi bu durumun taraflar arasında yürürlükte bulunan sözleşmenin 7/b md. ne aykırılığı ile bir illiyet bağının bulunduğuna ilişkin dosyada delilde bulunmadığından, davacı şirketin faaliyet alanının kısıtlandığı ve dava dışı ......AŞ ile arasındaki sözleşmeye ilişkin ifa imkansızlığı mevcut olduğu iddiasına ilişkin dosyada başkaca herhangi bir delil de bulunmadığından dava kanıtlanamamış olmakla;

tüm dosya kapsamı karşısında benimsenen bilirkişi heyet raporu da dikkate alınarak hukuki yararı bulunmayan ve kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.