İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/467 K.2021/1318

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/467 Esas

KARAR NO: 2021/1318

DAVA

Alacak (Cari Hesaptan ve Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 21/04/2017

KARAR TARİHİ: 02/12/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili arasında uzun zamandır süren bir ticari ilişki bulunduğunu, davalının müşterilerinden sipariş aldığı ----- inşalarının ve bakımlarının müvekkiline ------- yapıldığını, aradaki ticari ilişkinin süreklilik arz etmesi ve ayrıca davalı şirketin ortaklarından bazılarının da müvekkili şirketin aynı zamanda hissedarı olmaları nedeniyle yapılan bu işlerin bedellerinin bir kısmının alınmadığını, davalı şirketin sözkonusu ödemeleri yapmamaları, zaman zaman ödeyeceklerini vaad ettikleri protokollere de uymamaları sebebiyle,

----- davalı şirket tarafından bakiye borcun ödemesinin yapılmadığını, davalı şirket ile ticari ilişkilerin bozulduğunu, arada çeşitli hukuki ihtilaflardan doğan davaların karşılıklı olarak ikame edildiğini, davaların ikame edilmesinin ardından ise davalı şirketin hiçbir ödeme yapmadığını, davalının borcunun bir kısmının ---- olduğunu, bunun nedeninin yapılan iş için kullanılan malzemelerin piyasada satışının yapıldığı para birimlerinin farklı olmasından kaynaklandığını, yapılan ve bitirilip teslim edilen işler çerçevesinde davalı şirketten henüz ödenmemiş olan alacak bakiyesinin toplamda ---- ---- olduğunu,

dava dilekçesinin ekinde bulunan ve delil listesinde yer alan------ ilişkin yapılan işler, kabuller ve bakiyeler detaylı incelendiğinde müvekkilinin davalıdan yaptığı işlere karşılık cari hesap alacağının bulunduğunun açıkça görüleceğini belirterek, müvekkili şirketin cari hesaplarına göre şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ---- alacağa işleyecek olan yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının öncelikle tarafların ticari defterlerine yansıyan kayıtlardan ve banka kanalıyla yapılan ödemelerden daha fazla bir alacağı gerektiren iş yaptığını ispat etmesi gerektiğini, çünkü müvekkilinin davacı tarafından yapıları işlere yönelik ödemeleri yaptığını, ticari defterleri ile de bunu ispat ettiğini, dava dilekçesinde belirtildiği gibi --------- şeklinde ifade edilen alacaklara yönelik taraflar arasında bir anlaşma bulunmadığını, dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerden müvekkili şirketin kaşesi ve yetkili imzalarını içermeyen hiçbir belgeyi ve teklifi kabul etmediklerini, bu davanın,

müvekkili şirket ortaklarının aynı zamanda davacı şirketin hissedarı olması nedeniyle ve şirkete yönelik hesap sorması, bilgi talep etmesi, kar payı dağıtılmasını istemesi üzerine kötü niyetle açıldığını, müvekkilinin, davacının kendisine yapılan ödeme karşılığı fatura kesmemesi nedeniyle,--- ihtarname keşide ederek fatura düzenlenmesini ve bazı alacakların ödenmesini istediğini, davacı tarafından gönderilen --- cevabi ihtarnamesinde, ---- ödemenin yapılacağı, faturanın düzenleneceği”nin kabul edildiğini,-----iddiası ile------- alacağı için müvekkil şirketin talebi olacağı hususundan kaynaklanıyorsa,

buna ilişkin bir talep olmayacağını da muhatap şirket yetkilileri çok iyi bilmektedir” cevabını vererek faturanın ----yönelik bir taleplerinin olmadığını vekilleri kanalıyla noter huzurunda beyan ve ikrar ettiklerini, söz konusu bu ihtarda dava konusu yapılan alacak iddiasına yönelik tek bir cümle bulunmadığını, bu ihtara verdikleri cevapta, --- bedelli fatura düzenlenmesi ve----- ödeme yanıtlarını kabul ettiklerini, ancak diğer faturanın da bir an önce düzenlenmesi gerektiğini, araç parasına yönelik bir mahsuplaşma yapılmadığını, öncelikle ödemenin yapılması ve mümkün olması halinde mahsuplaşma talep etmeleri gerektiğinin ifade edildiğini,

müvekkilinin --- borcu olup, bu borç üzerinde de ---- aleyhine başlatılan işçilik alacağına yönelik----- dosyadan haciz konulduğunu, davacının iddia ettiği karşılığını almadığı fazla işleri ispat etmekle yükümlü bulunduğunu, bir hizmetin yapılması ile fatura düzenlendiğini, ----- yılında davacıdan ihtarname ile fatura alınabildiğini, müvekkilinin kaşe ve yetkili imzalarını içermeyen belgelere itiraz ettiklerini belirterek, haksız açıları davanın reddini talep etmiştir.

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalının cevap dilekçesindeki beyanlarının haksız kazanç elde etmek amaçlı asılsız beyanlar olduğunu, davacı ile davalı arasında --- tarihinde imzalana sözleşme kapsamında, davalı adına ------ inşa edildiğini, ---- yapıldığını, --- belirli işlerinin yapılığını, dava konusu olan---- olarak yapıldığını ve mahkeme tarafından----- müzekkere yazılarak ilgili belgelerin istenilmesi gerektiğini, ayrıca her bir ------ müzekkere yazılarak ilgili belgelerin istenilmesini, -----gereğince zamanaşımı süresinin ----yıl olduğunu, zamanaşımı süresinin dolmadığını,

sözleşme gereğince kesin hakedişin yapılmasından sonra alacağın belirlenebileceğini, davalının kesin hakediş yapmaktan kaçındığını, bu nedenle zamanaşımının başlamadığını, davalı ile yapılan mail yazışmalarında dava konusu işlemlerin davalı tarafından sipariş edildiğinin ve davanın zamanaşımına uğramadığının belirlendiğini, davalının zamanaşımı itirazının reddi ile alacağının yaklaşık olarak ispat edilmesi nedeniyle ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili 2. Cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde belirtmediği, cevaba cevap dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların iddianın genişletilmesi kapsamında olduğunundan ve davacı tarafın ikinci delil listesi sunmasına muvafakatlerinin olmadığını, davacının klas kuruluşu, liman başkanlığı ve ulaştırma bakanlığına yazılmasını talep ettiği müzekkereler ile davalının ticari sırlarını öğrenmeye çalıştığını, müzekkere yazılmasına muvafakatlerinin olmadığını, taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi ilişkisi olduğunu ve zamanaşımı süresinin---- yıl olduğunu, davacının alacak iddiasının zamanaşımına uğradığını, davacının ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; taraflar arasında mevcut olan ticari ilişki ve eser sözleşmesi kapsamında davacın iddia ettiği ------- belirli işlerin yapılmasından ve cari hesaptan kaynaklanan alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise; davacının dava konusu ---- belirli işleri yapıp yapmadığı, yapmış ise ne kadar iş yaptığı, yapmış olduğu işlerin bedelinin ne kadar olacağı, davacının cari hesaptan kaynaklı alacağının olup olmadığı, alacak var ise miktarı, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, dava konusu ----- yapılan imalatların miktarı belirlenirken kullanılan malzeme miktarından fire düşülerek hesaplama yapılıp yapılamayacağı hususlarında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Taraflarca bildirilen deliller toplanmış dosya mali müşavir ---- oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ---- tarihli ön rapor niteliğindeki heyet raporu dosyaya sunulmuştur.

Raporda özetle; dava konusu ---------- yerinde inceleme yapıldığını ancak------ yapım aşamasının bitmiş olmasından ve iç kaplamaların kapatılmış olmasından dolayı imalatların görülemediği ve niteliklerinin tespit edilemediği, ancak bu ---- inşaatının bitmiş ve sahiplerine teslim edilmiş olması karşısında, davacının bu teknelere ilişkin imalatları tamamlamış olduğunun söylenebileceği, dava konusu ----- yapılan işlere ilişkin taraflar arasında düzenlenmiş yazılı sözleşmenin olmadığı, dosyaya sunulan bir takım belgeler de ise her iki tarafın imzasının bulunmadığı, tamamlanan işler ile ilgili taraflarca düzenlenmiş hakedişlerin olmadığı,

davacı ve davalıya ait ----yılları arası ticari defter ve kayıtlarının sunulması halinde nihayi raporun sunulabileceği rapor edilmiştir.

--- tarihli ön rapordaki eksiklikler tamamlandıktan sonra dosya rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ---- tarihli 1. bilirkişi heyet raporu dosyaya sunulmuştur. Raporda özetle; ön rapordaki yapılan tespitler ile birlikte, davacının kendi defterlerinde davalıdan ---alacaklı göründüğü, davacının kendi defterlerinde davalıya -- borçlu göründüğü, davalının kendi defterlerinde ise davacıya ---- borçlu olarak gözüktüğü rapor edilmiştir.

Tarafların itirazları doğrultusunda dosya mali müşavir--- tevdi edilerek ---- tarihli 2. bilirkişi heyet raporu dosyaya sunulmuştur. Raporda özetle; ulaştırma bakanlığından ve diğer kurumlardan gelen yazı cevapları ile dosyada bulunan belge ve fotoğraflara göre imalatların davacı tarafından yapıldığının belirlendiği, tüm ---- değerlendirilince davacının davalıdan faturasız ---- alacağı olduğu, ---- alacağı olduğu, ayrıca --- faturasız alacağı olduğu şeklinde rapor sunulmuştur.

Tarafların itirazları doğrultusunda dosya rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilrikişler mali müşavir --- ---- tarihli 2. bilirkişi ek raporu dosyaya sunulmuştur. Raporda özetle; demir çelik imalat işlerinde ---- uygulanması gerektiği, bu şekilde yapılan hesaplamaya göre ise, davacının ---- borcunun olduğu, alacaktan borcun düşmesi halinde ---- postalara -- koyma yapım maliyetinden dolayı --- alacağı olduğu şeklinde rapor sunulmuştur.

2. Bilirkişi heyetinde bulunun --- ----- 2. Ek bilirkişi raporunda diğer bilirkişilerin görüşüne katılmaması nedeniyle ---- tarihli ayrık ek rapor sunduğu, raporda özetle. 2. Bilirkişi heyet kök raporundaki görüşünü koruduğunu, çünkü kök raporda hesaplama yapılırken------- düşülerek işçilik birim fiyatının belirlenmiş olduğu şeklinde ayrık rapor sunulmuştur.

Birinci ve ikinci alınan raporlar arasında çelişki olması nedeniyle dosya ----- oluşan yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek ---- bilirkişi heyet raporu dosya içerisine alınmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesine bağlı bir ilişki olduğunu, dava konusu imalatların davacı tarafından gerçekleştirildiğinin belirlendiği, beş yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, imalatlar konusunda ihtilaf olmamakla ---- ----- olarak uygulanması gerektiği, bu belirlemelere göre davacının davalıdan faturasız ------ alacağının olduğu seklinde rapor sunulmuştur.

Taraflar arasında eser sözleşmesinden kaynaklı ticari ilişkinin mevcut olduğu her iki tarafın kabulündedir. Taraflar arasında davacının yapmış olduğunu iddia ettiği imalatlar ile ilgili alacağının olup olmadığı, alacağın miktarı ve zamanaaşımı süresinin dolup dolmadığı hususunda uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Öncelikle zamanaşımı itirazının değerlendirilmesi gerekir. Eser sözleşmesine dayalı talepler ---- yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu süre eserin teslim edildiği tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır. Dava konusu----- teslim tarihleri ile davanın açılış tarihi arasında ----- yıllık süre geçmediğinden alacağın zamanaşımına uğramadığı anlaşılmış, davalının zamanaşımı itirazları dikkate alınmamıştır.

Dava konusu tekneler üzerindeki imalatların davacı tarafından yapılıp yapılmadığı hususuna gelince, ilgili kurumlardan gelen belgeler ve davacının sunmuş olduğu belge ve fotoğrafların incelenmesinden dava konusu imalatların davacı tarafından yapıldığı da sabit olduğundan davacı tarafından imalatların yapıldığı kabul edilmiştir.

İmalat fiyatlarının belirlenmesinde esas alınacak işçi birim ücretleri ise, taraflar arasında belirlenen ve kıyas yoluyla tüm imalatlara uygulanması uygun olan ---- işçilik maliyet birim fiyatı ---------- olarak belirlenmiştir. Tüm bilirkişi raporlarında bu birim fiyatlar esas alınarak hesaplama yapılmıştır.

Dosyada alınan bilirkişi raporları ve tarafların sunduğu bilimsel mütalaalar arasında hesap miktarları açısından farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklar temel sebebi imalat firesi uygulanıp uygulanmamasından kaynaklanmaktadır. 1. bilirkişi raporunda teknik olarak yeterli inceleme yapılmadığı için hükme esas alınmamıştır.

2. bilirkişi heyetinde herhangi bir ----- hesaplama yapılmış ve davacının toplam alacağının ------ olduğu, ek raporda 2. bilirkişi heyetinde bulunun--- mühendisi ----ayrık ek raporunda kök rapordaki görüşünü koruduğu, 2. bilirkişi heyetinde bulunun mali müşavir ---- tarafından sunulan ek raporda---- imalat firesi uygulanması halinde davacının ---- alacağı olduğu belirtilmiş, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan 3. bilirkişi heyet raporunda da çelik imalat işlerinde %30 imalat firesi uygulanması halinde davacı alacağının ---- şeklinde raporlar sunulmuştur.

Davacı dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik --- yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir. Davacının bu talebi kısmi dava olarak değerlendirilmiştir. ---- tarihli 12. celse de davalının ek rapor alınması talebinin bilirkişi raporunun denetime elverişli olması nedeniyle reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davacı vekili tarafından bilirkişi raporlarına karşı beyan dilekçelerinde davanın hangi miktar üzerinden kabul edilmesi gerektiğini beyan etmiş ise de, bu beyanların ıslah kapsamında değerlendirilebilecek beyanlar olmadığı ve gerekli ıslah harcının da yatırılmadığı anlaşıldığından dava dilekçesindeki mevcut talebe göre değerlendirme yapılması gerekmiştir.

Davacının dava konusu teknelerin imalatını gerçekleştirdiği, bu imalatlar nedeniyle alacaklı olduğu ve alacağın zamanaşımına uğramadığı tespit edildiğinden ve dosya kapsamında alınan tüm bilirkişi raporlarında davacının dava dilekçesinde ki alacağından daha yüksek alacağının olduğu tespit edildiğinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.