İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/158 K.2024/823

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/158 Esas

KARAR NO: 2024/823

DAVA

Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 25/03/2020

KARAR TARİHİ: 22/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin ---------- merkezli deniz ürünleri üreten ve ürünlerini yurtiçi ve yurtdışı piyasalara pazarlayan bir sermaye şirketi olduğunu, davalı ---------- Şirketinin akdi taşıyan, davalı ... şirketinin ise fiili taşıyan sıfatına haiz olup her iki davalının da Türk Kanunlarına göre kurulmuş ve -------- merkezli olarak faaliyet gösteren uluslararası taşımacılık yapan sermaye şirketleri olduğunu, Müvekkili ile dava dışı ----------- arasında akdedilen satım akdi uyarınca, alıcıya dondurulmuş deniz ürünü teslim etmeyi taahhüt ettiğini,

Emtianın 27.05.2019 tarihinde tahliye noktasına ulaştığını ve emtianın tahliyesinden önce dava dışı alıcı tarafından ısı ölçümü yapılmış ve donuk ürün teslimat ısısının -12 / -13 derece arasında olduğu CMR Senedine şerh düşülmüş, dolayısıyla ürünlerin uygun sıcaklıkta taşınmaması nedeniyle bozulduğundan bahisle dava dışı alıcı tarafından emtianın kabul edilmediğini, Müvekkili Şirketin kendi yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve basiretli bir tacir olarak gerekli talimatları taşıyıcıya verdiğini yükün taşınma sıcaklığının önem arz ettiğini ayrı ayrı yazılı ve sözlü olarak taşıyıcıya bildirildiğini,

kaldı ki basiretli bir tacir olması gereken akdi ve fiili taşıyıcılar--------- kamyonlar ile taşınan ürünlerin gönderen tarafından istenen ısı derecesinde taşınması gerektiğini bilmekte ve/veya bilmesi gerektiğini, taşıyıcıların TTK’nun 18/2.maddesi uyarınca basiretli bir taşıyıcının göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermediğini, malların sıcaklığını koruyamadığını ve teslim edilmesi gerekenden çok daha yüksek bir sıcaklıkta teslim edildiğini,

taşıyıcının taşımadaki kusuru ile bu taşımada malların tamamı zayi olduğunu ve müvekkili şirketin emtianın tamamen kaybı nedeniyle eşyanın fatura değeri olan 52.509,60-EUR değerinde zarar gördüğünü, davalıların zarardan müteselsilen sorumlu olduğunu beyan ederek davanın kabulü ile yükün fatura değeri olan 52.509,60-EUR’nun, hasarın ihbar tarihi olan 27.05.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı

Yasa’nın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca EUR (Avro) cinsi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak işletilecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki ---------- efektif döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının müşterek ve müteselsilen davalılardan alınarak Davacıya ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete dava dilekçesinin eklerinin gönderilmediğini bu nedende davacının delilleri taraflarınca incelenemediğinden mezkur delillere ilişkin itiraz ve cevap sunma hakkını saklı tuttuklarını, davacı tarafın dosyaya sunulan ve ---------- tercümesi sunulmayan birtakım yabancı belgelere dayandığını, HMK 223.

Maddesine göre Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan tarafın bu belgelerin tercümesini de mahkemeye sunmak zorunda olduğununun düzenlendiğini, buna göre yabancı dilde yazılı olan belgelerin usulüne uygun onaylı ----------- tercümelerinin dosyaya sunulmamış olmasına itiraz etmekle birlikte yabancı dilde yazılı belgelere karşı beyanda bulunma ve karşı delil sunma hakkımızı saklı tuttuklarını, dava konusu emtia taşıması sırasında hasarlanma olduğu iddiası ile açıldığından dolayı CMR konusunda uzman bilirkişiler tarafından incelenmesi gerektiğini, dava konusu taşıma emtianın uluslararası taşıması olup,

Anayasamız ve CMR 1. madde gereği usulüne uygun şekilde onaylanıp yürürlüğe giren CMR Konvansiyonunun kanun hükmünde sayılmakla somut ihtilafa uygulanması gerektiğini, dava konusu iddia edilen zararın müvekkili şirkete usulüne uygun şekilde ihbar edilmediğini, CMR Konvansiyonun 30. maddesine göre, açıkça görülebilen hasarlarda teslim anında, açıkça görülemeyen hasarlarda teslimden 7 gün içinde taşımacıya yapılması lazım gelen yazılı ihbar yapılmadığından iddia edilen zarardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafça hasarın taşıma sırasında meydana geldiği iddiasının soyut ve mesnetsiz olduğunu,

davacı tarafın iddia konusu hasarın ne şekilde meydana geldiğini, müvekkili şirketin sorumluluk sahasında meydana gelip gelmediğini ve müvekkili şirketin kusurunun bulunup bulunmadığını ispat etmesi gerektiğini, gönderenin sorumluluğunda olan ambalajlama işlemindeki eksiklik veya hata nedeniyle meydana geldiği açık olan hasar için müvekkili şirkete sorumluluk atfının Konvansiyona aykırı olduğunu,

Mahkemece dava konusu hasardan müvekkili şirketin sorumlu olduğuna hükmedilmesi halinde davacı ile müvekkili şirket yönünden müterafik kusurun tespit edilmesi ve Yerleşik Yargıtay kararları uyarınca müterafik kusur oranının da kusurun ağırlıklı bölümünün davacı yük ilgilisi üzerinde kalacak şekilde olması gerektiğini, Emtiaların akıbeti hakkında herhangi bir bilgi vermeden emtianın bedelinin talebi taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan hükümlere aykırı olduğunu bu itirazlarının dikkate alınarak dosya üzerinden yapılacak bilirkişi incelemesinde sovtaj bedelinin de hesaplanması gerektiğini,

müvekkili şirketin dava konusu taşıma risklerini ----------Ş. nezdinde Hasar sigortası ile sigorta poliçesi altına aldığından HMK 61. Madde uyarınca huzurdaki davanın müvekkilinin Hasar sigortacısı ---------- Cad. No:--------- Blok -------- --------- adresinde faaliyet gösteren -----------Ş.’ye ihbarına karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....ne usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalı tarafından davaya cevap verilmediği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. Hukuki niteliği itibariyle, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise.

27.05.2019 tarihinde --------- --------- taşınan dondurulmuş balık ürünlerinin soğuk zincirinin kırılarak güvenli gıda vasfından çıkmasından dolayı, davacının davalı sigortadan tazminat talep şartlarının oluşup oluşmadığı, tazminat miktarı, taşımada kusur durumu hususlarında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere dosya taşıma alanında uzman, gıda mühendisi ve mali müşavir bilirkişi heyetine tevdii edilerek, rapor alınmıştır.

30/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " -------- ---------arasında icra edilen karayolu taşıma işi sırasında soğuk zincirinin kırılması yüzünden güvenli gıda olma vasfını kaybeden dava konusu dondurulmuş ürünlerin bedelini davacının davalılardan “derdest davaya konu ettiği tazminat miktarı üzerinden 52.509,60 Euro olarak” talep edebileceği, Talebin haklılığına hükmedilmesi ve işbu davanın kabul edilmesi halinde ise davacının alacağına, miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere (davacı taraf CMRmd.30 nazarından hasar ihbarı göndermiş olsa da; faiz ödeme isteğini yazılı olarak,

CMR md.27'de öngörülen şekilde dava tarihinden önce davalılara bildirmediğinden) dava tarihinden itibaren CMR md.27'ye göre yıllık 45 oranında maktu döviz faizi de yürütülebileceği" tespitinde bulunmuştur.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ayrı ayrı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuş, tarafların itirazları değerlendirilmek suretiyle Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 14/03/2022 tarihli ek raporda özetle;

" Davalı tarafın kök rapora vaki itirazları içerisinde daha önce açıklanan görüşümüzde değişikliğe gidilmesini gerekli kılacak herhangi bir hususun, denetime elverişli bilgi ve/veya belgenin bulunmadığını" tespitinde bulunmuştur.Ek raporun ihbar olunan sigorta vekiline ve taraf vekillerine tebliğ olduğu, beyan ve itiraz dilekçesi sundukları, davalı tarafların ve ihbar olunan itirazlarını değerlendirilmek suretiyle söz konusu gıda emtiasına ilişkin olarak davacının dava dışı alıcı şirketten herhangi bir ödeme alıp almadığı,

buna göre sovtaj bedeli düşürülüp düşülmeyeceği hususu irdelenmek suretiyle bilirkişi heyetinden alınan 15/03/2023 tarihli ek raporda değişikliğe gidilmemiştir.

Taraf vekillerinin ayrı ayrı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.Dava konusu emtianın davacıya iadesi ve imhasına ilişkin kayıtlar ve davacının bu kapsamda dava dışı yurt dışı alıcı şirketten herhangi bir ödeme alıp almadığı hususları tespit ve değerlendirilmek suretiyle Davacı tarafın defterleri üzerinde inceleme yapılmak suretiyle Talimat Mahkemesince Mali Müşavir bilirkişiden 14.06.2024 tarihinde alınan raporda özetle;" Davacı Ticari Defterlerinin Tasdikine İlişkin Yapılan İncelemede.

Davacının 2019 yılında e deftere tabi olduğu, 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği’nde hüküm altına alındığı üzere.

Açılış Onayı: Hesap döneminin ilk ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını, Kapanış Onayı: Hesap döneminin son ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını ifade ettiği, buna göre davalının açılış onayı yerine geçen 2019 yılı Ocak ayı E-defter beratlarını ve kapanış onayı yerine geçen 2019 -Aralık ayı edefter beratlarını süresinde aldığı, İncelemeye sunulan ticari defterlerin 213 sayılı VUK.

221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere.

6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca yapılması gereken kapanış tasdikinin 2019 yılı yevmiye defteri için süresinde yaptırıldığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı, Davacı Ticari Defterleri üzerinde Yapılan İncelemede.

Davacının davalılardan ---------- Firması ile olan ticari ilişkisinin 2019 yılı 04.ve 05.aylarına ilişkin kayıtlarının raporun 5.2.2.2.bölümde yer aldığı gibi olduğu, davacının davalılardan ---------- firması ile ticari bir ilişkisinin bulunmadığı, davacının dava dışı firma ---------- firmasına düzenlediği ---------- nolu 52.509,60 Euro tutarlı faturanın 17.04.2019 tarih -------- nolu yevmiye maddesinde 344.252,94 TL olarak kayıtlı olduğu, 08.05.2019 tarih ---------- nolu yevmiye maddesinde 344.117,72 TL “---------” açıklaması ile dava dışı ------- firması tarafından yapılan bir ödemenin olduğu,

ancak bu ödemenin bahse konu fatura karşılığı mı yoksa devam eden cari hesap sürecine ilişkin mi olduğu konusunda bir tespit yapılamamıştır. Emtianın iadesine ilişkin bir kayda da rastlanmamıştır.

Faturaya konu emtianin 22.05.2019 tarihinde tahliye noktasina ulastigi dikkate alındığında kayıtlarda tespit edilen ödeme davaya konu ürünlere ilişkin yapılmış bile olsa tarafların cari hesap ilişkileri devam ettiğinden bu ödemenin diğer alımlara mahsup edilerek ticari ilişkiye devam edilebileceği, bu konuda defterlerden net bir sonuca varmanın mümkün olmadığı tespit edilmiştir. " şeklinde sunmuştur.

Celse arasında talimat mahkemesinden dosyanın döndüğü raporun sunulduğu taraf vekillerinin ayrı ayrı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu balık emtiası taşıma esnasında -12 / -13 derecede soğuk zincirle taşınması gerekirken, dosyaya sunulan fotoğraflar, eksper raporu ve diğer belgelerden anlaşılacağı üzere soğuk zincir kırılarak yüksek ısıda taşınmıştır. Bu nedenle hasar oluşmuştur.

Her ne kadar davalılar tarafından taşımaya konu balık emtiasının imha raporu sunulmadığı ve davacı tarafından satıldığı iddia edilmişse de, davalı ---------Şirketinin dava dışı şirkete satıldığına dair bilgi belge sunamamış, Mahkememizce davacı tarafın defterleri üzerinde dava dışı ----------- firmasından ödeme alıp almadığının tespiti için yapılan incelemede taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklı ödemenin bahse konu fatura karşılığı mı yoksa devam eden cari hesap sürecine ilişkin mi olduğu konusunda bir tespit yapılamamış, emtianın iadesine ilişkin bir kayda da rastlanmamış olduğu gözetilerek bu iddiaya itibar edilmemiştir.

Benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda taşımaya konu balık emtiasının sovtaj bedeli olmayacağı dikkate alınmış, 52.509,60 Euro zarar olduğu hem eksper raporunda hem de bilirkişi raporunda belirlenmiştir. Emtianın soğuk zincirin kırılmasından dolayı hasara uğradığı sabittir. Bu hasar sigorta kapsamındadır.

Davacı şirketin emtia nakliyat poliçesi genel şartlarına dayanan 52.509,60 Euro tazminat işbu davadan önce kazanın somut belgeler uyarınca teminat kapsamı içinde kaldığına kanaat edilmiş, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.