İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/630 K.2024/227

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/630 Esas

KARAR NO: 2024/227

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 29/08/2022

KARAR TARİHİ: 26/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket hakkında --------- Şubesi'ne ait 26/12/2018 tarih --------- seri nolu ve 32.000,00 USD tutarlı çek de dahil olmak üzere, toplam altı adet çek dayanak gösterilerek -------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı dosyası ile 13/03/2019 tarihinde icra takibine geçildiğini, söz konusu -------- seri nolu çek için takip tarihi itibariyle 3.200,00 USD çek tazminatı talep edildiğini, ibraz tarihi olan 27/02/2019 itibariyle -------- seri numaralı çekin arkasına "....çek bedelinin 2.030,00TL kısmının karşılığı yoktur......" açıklaması yazılarak banka yetkilisince imzalandığını,

karşılıksız kalan miktarın 2.030,00 TL olmasına rağmen --------İcra Müdürlüğünün ------- Esas sayılı dosyadan müvekkili şirkete gönderilen ödeme emrinde 3.200,00 USD çek tazminatı talep edildiğini, oysa ki karşılıksız kalan tutarın 2.030,00 TL olduğu açıkça belirtildiğini, yasal düzenleme gereği talep edilebilecek tutarın 10% yani 203,00 TL/ 40,00USD olduğunu, davalı tarafça çek tazminatı olarak talep edilen 3.200,00 USD'nin 3.160,00 USD 'lik kısmından müvekkili şirketin sorumlu olmadığını,

davalı tarafından gönderilen ödeme emrinde belirtilen %10 oranındaki çek tazminatı miktarının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, müvekkili şirketin 3.160,00 USD çek tazminatı ( Dava tarihi itibariyle 57.480,40 TL ) borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyetli olmasından dolayı 20% tazminata hükmedilmesine, kabul edilen tutar üzerinden icra takibinin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket tarafından------- İcra Müdürlüğü'nün -------- E. Sayılı dosyası tahtında toplam 6 adet çekten kaynaklı olarak kambiyo senetlerine mahsus icra takibine girişildiğini, bu takip kapsamında dava konusu --------- Şubesi'ne ait 26.12.2018 tarihli, --------- seri no.lu, 32.000-USD tutarlı çek için takip tarihi itibariyle 3.200-USD çek tazminatının talep edildiği, ibraz tarihi olan 27.02.2019 tarihi itibariyle dava konusu çekin 2.030,00-TL'lik kısmının karşılığının olmadığının tespit edildiği,

TTK 783/3.maddesi uyarınca çekin ancak karşılıksız kalan kısmının yüzde onu üzerinden çek tazminatı talep edilebileceği, bunun da 203,00-TL olabileceği, takip tarihi itibariyle işbu bedelin USD karşılığı'nın 40,00-USD olduğu, bu bağlamda takipte talep edilen 3.200,00-USD bedelli çek tazminatının 3.160,00-USD'lik kısmından davacının sorumlu olmadığı,

işbu bedel yönünden borçlu olmadığının tespiti ile İİK 72/5. maddesi uyarınca müvekkili şirket aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini açıklanan nedenlerle HMK'nın 114/2 yollaması ile TTK'nın 5/A maddesi ve HMK'nın 115/2 maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, kötü niyetli, hukuki dayanaktan yoksun, haksız davanın esastan reddine, İİK 72/4.maddesi uyarınca davacı şirket aleyhine %20 oranında tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretimizin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibariyle davalı tarafça davacı aleyhine başlatılan -------- İcra Müdürlüğü'nün ------- Esas sayılı icra takibine konu taraflar arasında düzenlenmiş -------- seri nolu ve 32.000,00 USD tutarlı çeke ilişkin karşılıksız olmadığı halde, karşılıksız işlemine tabi tutularak kendisinden fazla miktarda çek tazminatı talep edildiğini iddia ederek davalıya borçlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.İcra Takibine konu Çek Tazminatı, TTK’nın 783/3 maddesine göre “Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi,

çekin karşılıksız kalan bedelinin %10’unu ödemekle yükümlü olduktan başka, çek hamilin çekin ödenmemesinden uğradığı zararı da tazmin eder.” İcra Takibi Çek Tazminatı, 6762 sayılı TTK’nun 695/3 maddesince %5 olan çek tazminatı oranı 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 783/3. maddesince % 10’a çıkarılmıştır.Davacı çek tazminatından sorumlu olamyacağına ilişkin menfi tespit davası açmıştır.Karşılıksız kalan kısmın 2030,00 TL olduğundan bahisle bu miktar bakımından çek tazminatından sorumlu olduğunu fazlası için sorumlu olamadığını iddia etmektedir.

Ancak takip konus çekin arka yüzü incelendiğinde çekin ibraz tarihinde çek hesabındaki bakiyenin "0" TL olduğu belirtilmiştir.Bankaya yazılan yazıya verilen cevapta da ibraz tarihi olan 27/0/2019 tarihinde çek hesabındaki bakiyenin "0" TL olduğu belirtilmiştir.Aynı yazıda belirtilen 2030,00 TL ise 2019 tarihinde bankaların karşılıksız kalan çek yaprağı için ödenen bedeldir.Sonuç olarak keşideci konumunda olan davacı karşılıksız çıkan çek bedelinin %10 oranında çek tazminatından sorumlu olduğundan DAVANIN REDDİNE karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.