İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/564 K.2024/367

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/564 Esas

KARAR NO: 2024/367

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 17/05/2019

KARAR TARİHİ: 09/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket, 20.01.2010 tarihinden bu tarafa musluk ve vana imalatı işiyle iştigal ettiğini, müvekkilin bulunduğu ------- Sit. -------- Blok -------- Sok.

No:-------- ----------- adresinde, 6.5.2019 tarihinde saat 14.40 -14.50 civarında büyük çaplı bir yangın meydana geldiğini, müvekkil davacıya ait işyerinin tamamen yandığını, bu yangın sebebiyle işyerinin içinde mevcut olan tüm ürün, malzeme, evrak, ticari evrak ve belgeler de tamamen yandığını, hiçbir malzeme ya da evrakın sağlam kurtarılmasının mümkün olmadığını, bu hususta --------- Büyükşehir Belediye başkanlığı tarafından düzenlenen ---------- Amirliği'nin 7.5.2019 düzenleme tarihli 10.5.2019 olur tarihli Yangın Raporu'yla da sabit olduğunu, davacı şirketin arşivinde bulunan 2017 yılı ve öncesine ait tüm ticari defterleri,

Şirketin Genel Kurul Karar Defterleri, yevmiye, kebir, envanter defterleri, imza sirkülerleri, fatura defterleri, alış-satış faturaları, irsaliye belgeleri, tahsilat makbuzları, personel özlük dosyaları ile iş akdi sonlanan personellerle yapılan protokoller, müşteriler ile yapılan protokoller, tüm ön muhasebe ve genel muhasebe defterleri, ticaret sicil belgeleri, tüm vergiye esas belgeler ile sair her türlü belge ve evrakların yangın nedeniyle zayi olduğunu, TTK M.

82/7 madde hükmü uyarınca, sayın mahkemeden, 2017 yılı ve öncesine ait yukarıda açıklanan tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler, ve sair her türlü belge ve evrakların yangın sebebiyle zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizin --------- Esas ----------Karar sayılı kararının --------- sayılı kararı ile; "..davacı şirketin her ay ve yıl muhasebeleştirdiği ve vergi dairesine sunarak, beyanname işlerinde kullandığı fatura, fiş ve makbuzlar, TTK m. 82 yönünden müvekkili şirketin saklamakla zorunlu olduğu belgeler olduğunu, söz konusu belgelerin, her ay ve her yıl düzenli şekilde vergi dairesine bildirilmekle beyanname ve ödeme işlemi yapıldığını,

red kararının müvekkili şirketin vergisel ve muhasebesel anlamda zarar doğuracak olması ve resmi kurum ve kuruluşların evrakların asıllarını talep etmesi halinde sunulamayacak olması ve bu konuda zayi belgesi de olmaması karşısında, cezai yaptırımlarla karşılaşması sonucunu doğuracağı.." şeklinde gerekçe ile kaldırılarak dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Kaldırma kararı doğrultusunda dosyanın rapor sunan bilirkişiye tevdi edildiği, 29/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..vergi levhası; ---------Şti. firmasına ait vergi levhası bilgilerinden, şirket işyeri adresi: -------- Sit. --------- Blok. -------- Sok. No:------- -------- olduğu görüldüğü, yangın raporunda 7.5.2019 tarihinde düzenlenen Yangın Raporu'nda, ------- Mah. -------- Sitesi -------- Blok. -------- Sok.

No:--------- adresi yazılı olduğu, ------------ Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 5.12.2019 tarihli dilekçe ile dosyaya bilgi sunulmuştur. --------- vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellef ---------- Sti. firması kayıtları tetkikinde, 2016 yılında -------- — ---------- sevk irsaliyeleri, 2016 yılı -------- — ---------- faturalar, -------- vergi kimlik numaralı -------- tarafından basıldığı, ------------ Merkezi tarafından 27.11.2019 tarihli dilekçe dosyaya sunulduğu, ----------- sicil numarasında işlem gören ------- Şti. firması hakkında herhangi bir denetleme raporu bulunmadığı bildirildiği,

-------- Noterliği 9.1.2020 tarihli dilekçeyi dosyaya sunmuştur. 13.12.2016 tarih --------, -------- ve --------- yevmiye sayılı defter tasdik bilgilerini dilekçe ekine sunulduğu, — Matbaa, dosyaya 29.01.2020 tarihli dilekçeyi dosyaya sunulduğu, Dilekçe ekindeki dökümden, -------- Şti.

Firması: - 2016 yılında 22.6.2016 tarihinde 5 cilt fatura bastırmış olduğu ------- —------- seri ve sıra numarası arasında olduğu ve - 2016 yılında 22.6.2016 tarihinde 5 cilt sevk irsaliyesi bastırmış olduğu ------- — --------- seri ve sıra numarası arasında olduğu görüldüğü, ---------- Noterliği 18.11.2020 tarihli dilekçeyi dosyaya sunmuştur.

2017 senesine ilişkin --------, -------- ve -------- ve --------- senesine ilişkin --------- yevmiye numaralı işlemlerin davacıya ait olmadığı bildirildiği, Dosyada mevcut nüfus kayıt örneğinde, ---------- TC Kimlik Numaralı--------- ve ----------- TC Kimlik Numaralı ---------- görüldüğü, ------- Sitesi tarafından dosyaya 20.01.2021 tarihli bilgi sunulduğu, Dilekçe ekinde, --------- - --------- Bölgesi — İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı belgesi sunulmuştur.

Ruhsat Tarihi: 2.12.2014 —Ruhsat No: ---------, Firma: ---------Şti.

Pafta: ---------, Parsel: --------- ----------- — Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü dosyaya 15.2.2021 tarihli dilekçeyi sunulduğu, Dilekçe ekinde ---------- Şti. firması hakkında ------------ Otomasyon Sisteminde, 10.6.2026 tarihine kadar geçerli -------- ----------belge numaralı --------- yetki belsgesinin bulunduğu görüldüğü, --------- tarafından dosyaya sunulan 19.2.2021 tarihli ve buna ilişkin bir çok dilekçe incelendiğinde, --------- ve ---------- ait ustalık belgesi, öğreticilik belgesi ve lise mezuniyet diploma örneklerine ilişkin bir belgenin, bakanlık kayıtlarında mevcut olmadığı bilgisi verildiği,

zayi olan evraklara ilişkin liste: Davacının zayi raporuna konu talepleri ile dosyaya sunulmuş olan bilgi ve belgelerden, davacı ---------- Şirketine ilişkin zayi olan malların listesi aşağıya dökülmüştür: Defterler: a. ---------- Noterliğince 23.12.2016 tarihinde tasdik edilmiş --------- yevmiye nolu Yevmiye, --------- yevmiye nolu Kebir ve -------- yevmiye nolu Envanter defterleri b. --------- Noterliğince: 24.12.2012 tarihinde tasdik edilmiş ---------- yevmiye nolu Yevmiye, --------- yevmiye nolu Kebir ve --------- yevmiye nolu Envanter defterleri, 26.12.2013 tarihinde tasdik edilmiş ---------- yevmiye nolu Yevmiye,

ve ---------- yevmiye nolu Envanter defterleri- 19.12.2014 tarihinde tasdik edilmiş --------- yevmiye nolu Yevmiye, --------- yevmiye nolu Kebir ve----------- yevmiye nolu Envanter defterleri -.

24.12.2012 tarihinde tasdik edilmiş --------- yevmiye nolu Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defteri ile ----------- yevmiye nolu Ortaklar Pay defteri, 2. Fatura ve İrsaliyeler a. --------- — Matbaaya 22.6.2016 tarihinde bastırılmış olan, --------- — -------- seri ve sıra numaralı faturalar b. -------- — Matbaaya 22.6.2016 tarihinde bastırılmış olan, -------- —--------- seri ve sıra numaralı sevk irsaliyeleri 3. Ruhsatlar a, -------- —-------- Bölgesi — İşyeri açma ve Çalıştırma Ruhsatı belgesi.

Ruhsat Tarihi: 2.12.2014 — Ruhsat No: --------, Firma: --------- Şti. Pafta: --------, Parsel: -------- Karayolları Taşıma İzin Belgesi a.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı — Ulaştırma Hizmetleri Genel Müdürlüğü kapsamında, ---------- Otomasyon Sisteminde, 10.6.2026 tarihine kadar geçerli ---------belge numaralı ------- yetki belgesi, b. zayi olduğuna ilişkin kanaatte bulunulan evraklara ilişkin liste: Davacının dosyaya sunmuş olduğu dava dilekçesi ve daha sonra sunmuş olduğu beyan dilekçelerindeki beyanlarından;

dosyaya herhangi bir örneği sunulmayan, ancak firmaların muhasebe ofislerinde mevcut olduğu bilinen:İmza sirküleri, alış faturaları, satış faturaları, tahsilat makbuzları, personel özlük dosyaları, iş akdi sonlanan personel ile ilgili protokoller, müşteriler ile yapılan tüm protokoller, ticaret sicil belgeleri, vergiye esas belgelerden beyannameler,

tahakkuk fişleri ve ödeme makbuzlarına ilişkin kayıtların da yangında zayi olmuş olduğuna ilişkin kanaat mevcuttur. zayi olduğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmayan evraklara ilişkin liste: Davacının dosyaya sunmuş olduğu dava dilekçesi ve daha sonra sunmuş olduğu beyan dilekçelerindeki beyanlarından;

yangında yanmış olduğu bildirilen ancak, talep edilen kurumlardan herhangi bir bilgi ve belgenin mevcut olmadığına ilişkin cevapları gelen belgelere ilişkin liste: a. ---------- Logolu Tescilli Marka Patent Tescil Belgesi b. ------- tarafından verilmiş olan Şirket ortaklarına ait “Ustalık Belgesi” ve “Usta Öğreticilik Belgesi c. -------- tarafından verilen Şirket Ortaklarının Lise Mezuniyet Diplomaları d. 26.12.2013 tarihinde tasdik edildiği söylenen Kebir defteri e.

23.12.2015 tarihinde tasdik edildiği söylenen Yevmiye, Kebir, Envanter defterleri.." şeklinde rapor sunulmuştur.Dava; hukuki niteliği itibariyle, davacı şirkete ait ticari defterlerin, faturaların vs. belgelerin zayi olduğu iddiasıyla açılan zayi belgesi verilmesi davasıdır.6102 Sayılı TTK. m. 82/7'de.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenen hükme göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerin zayi olması halinde tacir, 15 gün içinde mahkemeye başvurarak zayi belgesi verilmesini talep edebilmektedirDavacının yerleşim yerinin mahkememiz yargı çevresi içerisinde bulunduğu, mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır. Davanın, TTK.

82/7. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal hak düşürücü süre içinde açıldığı belirlenmiş ve işin esası incelenmiştir.Davacı hakkında vergi incelemesi ya da soruşturması bulunup bulunmadığı konusunda yapılan araştırmada davacı hakkında herhangi bir inceleme ya da soruşturma bulunmadığı anlaşılmıştır.Davacı vekili zayi belgesi verilmesini istediği defterlere ilişkin noter defter tasdik bilgilerini vermiş, ilgili noter olan müzekkere yazılarak defter tasdik bilgileri istenmiştir.

Gelen bilgilere göre davacının talebe konu döneme ilişkin defterinin tasdik işlemlerini yaptırdığı anlaşılmıştır.Dosya bilirkişiye tevdi edilerek zayi olduğu iddia olunan defter ve belgeler ile ilgili bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle, davacının talep ettiği defter ve belgelerin zayi olduğu şeklinde rapor sunulmuştur.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait ticari defter ve belgelerin bulunduğu ---------San.

Sit. ------- blok------ Sokak no:------- ---------- adresinde yangın meydana geldiği, yangında davacıya ait defter ve belgelerin zayi olduğu anlaşılmış, defterinin ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ile davacıya zayi belgesi verilmesine karar verilmiştir.