İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/668 K.2025/556

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/668 ESAS

KARAR NO : 2025/556 GEREKÇELİ KARA

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/09/2023

KARAR TARİHİ : 08/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında ticari ilişki olduğunu davalı tarafın

düzenlediği 12.10.2020 tarihli 33.156,23 TL lik faturayı kayıtlarına almadıklarını noter kanalı ile

faturayı iade ettiklerini çünkü davalı tarafın fatura içeri ürünleri teslim etmediğini, buna rağmen

davalı tarafın cari hesap alacağına istinaden 39.627,55 TL lik-------- İcra Dairesi

--------- E. sayılı icra takibi başlattığını yasal süresi içinde takibe itiraz ettiklerini, davalı tarafla

aralarında derdest olan bir dava daha

olduğunu, ticari defterlerin birbirlerini doğrulamadığını belirterek müvekkil şirketin icra dosyasından

dolayı borçsuz olduğunun tespitine, davalı aleyhine dava değerinin %20 sinden aşağı olmamak üzere

kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, icra dosyası hakkında teminatsız ihtiyati tedbir kararı

verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini

taleple dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı

şirket ile aralarında sözleşme ile bir ticari ilişki olduğunu iddialarını kabul etmediklerini 33.156,23

TL lik faturanın düzenlenip davacı tarafa gönderildiğini, ilgili faturanın müvekkil ticari defterlerinde

kayıtlı olduğunu, davacının menfi tespit talebinin tek gayesinin -------- E. dosyada verilen haksız karar ile haksız menfaatini koruma gayreti olduğunu,

bu söz konusu davanın istinafta olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama harç ve giderleri ile

avukatlık ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle -------- İcra Dairesinin ---------- Esas sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

Mahkememizce --------İcra Müdürlüğünün ---------- Esas,--------- sayılı dosyasının Uyap suretleri dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce -------- sayılı dosyasında alınan raporu irdeler nitelikte Mali müşavir bilirkişiden alınan tarihli raporda özetle: " Dava, davalının düzenlendiği faturanın alacağı

için icra takibi başlatması, davacının da faturayı kabul etmemesi ve geri iade etmesi neticesinde açılan

İcra Takip dosyasına karşılık menfi tespit davasına ilişkindir. Davacı şirketin yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde 2019-2020 yıllarına ilişkin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun

tutulduğu, kendi defterlerinde en son hareketin işlendiği 30.04.2020 tarihi itibariyle 59.875,88 TL

ALACAKLI gözüktüğü, Davalı şirketin yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde 2019-2020 yıllarına ilişkin açılış

ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK

hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, kendi defterlerinde en son hareketin işlendiği 12.10.2020

tarihi itibariyle 33.280,35 TL ALACAKLI gözüktüğü, İki tarafın ticari defterleri arasındaki 93.280,35 TL (59.875,88 + 33.280,35), fark; davalının

kayıtlarında olan ancak davacı kayıtlarında yer almayan davalının davacıya verdiği iddia edilen

60.000 TL lik çek ve İcra Takip ve Dava konusu olan 12.10.2020 tarihli 33.156,23 TL lik faturadan

kaynaklandığı,

Davacı tarafın dava konusu olan davalıya ait 12.10.2020 tarihli 33.156,23 TL lik, “STAFF 17-14

MİMARİ ( EKLİ HAKEDİŞ )” açıklamalı E Arşiv Faturayı kayıtlarına almadığı ve 19.10.2020 tarihli -------

yevmiye nolu ---------- Noterliği aracılıyla 20.10.2020 tarihinde davalıya iade ettiği,

Gene davacının başka bir ihtarname ile 22.07.2020 tarihli, ---------- yevmiye nolu, ---------

Noterliği vasıtasıyla 06.08.2020 tarihinde tebliğ ettiği ihtarnamede ticari defterlerdeki alacağı olan

59.875,88 TL yi davalıdan talep ettiği, iddia ettiği bu alacak için başka bir dava açıldığını ve davanın istinaf aşamasında olduğu,

olduğu, Davalının ticari defterlerindeki bakiyeyi oluşturan, dava ve icra takip konusu olan muavin

kayıtlarındaki 60.000,00 TL lik çek ve 12.10.2020 tarihli, --------- numralı 33.156,23

TL lik E Arşiv faturanın davacı taraf tarafından teslim alındığına ve söz konusu fatura içeriği

mal/hizmet teslim/ifasının yapıldığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığı

Görülmektedir. Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davacı tarafın defter ve belgelerinin

incelenmesi, Sayın Mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkûr surette tahakkuk

eden değerlendirme neticesinde; Davacı şirketin 2019-2020 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin TTK ve VUK hükümlerine göre

usulüne uygun tutulduğu, Davalı şirketin 2019-2020 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının

süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, B- Davacı Tarafa Fatura Malın İspatı ve Verildiği iddia Edilen Çekin Tesliminin İspatı ve

Alacağı Yönünden: Davalı tarafın kendi ticari kayıtlarına göre 33.280,35 TL bakiyeyi

oluşturan tutar için başlattığı takip konusu açık hesap alacağının davacı kayıtlarında olmaması, Davalının düzenlediği faturaya süresinde usulüne uygun itiraz ederek ihtarname yoluyla iade etmiş olması, söz konusu faturanın açıklamasında staff 17-14 mimari ( ekli

hakediş ) olmakla hakkediş alacağını tevsik eden yazılı bir belgenin bulunmamış olması, diğer bir ihtilaf konusu işlem olarak, davalı kayıtlarında yer alan 60.000 TL lik bir çekin

davacı tarafa verildiğine dair dosya kapsamında yazılı delilin (dekont, mk. Gibi)

bulunmaması, hususları topluca değerlendirildiğinde, davalının takip konusu yaptığı 33.280,35 TL alacağını talep edemeyeceği, davacının menfi tespit talebinde bulunabileceği" tespitinde bulunmuştur.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, ayrı ayrı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından. Davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denilmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik kararlarında belirtildiği gibi; itirazın iptali davasının genel hükümlere göre görülen bir dava olması sebebiyle borçlu takibe itirazında bildirdiği itiraz sebepleriyle bağlı olmadan bütün savunma sebeplerini itirazın iptali davasında ileri sürebilmektedir.

Bu sebeple itirazın iptali davası açıldıktan sonra takip konusu borçla ilgili olarak borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.Hukuki yararın varlığı dava şartlarından olup, mahkemece de bu hususun resen dikkate alınması gerekmektedir. Zira menfi tespit davasında ileri sürebileceği borçla ilgili iddiasını itirazın iptali davasında savunma sebebi yapabilmekte ve savunmayla ilgili tüm delillerini gösterebilmektedir.

Somut olayda dava, -------- İcra Dairesi -------- E. sayılı icra takibi dosyasıyla aleyhine başlatılan takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, aynı icra takibi nedeniyle davalı tarafından davacı aleyhine ---------- Esas sayılı itirazın iptali davası açılmış, dosya karara çıkmış olup, istinaf incelemesinde olduğu ve bu aşamada iş bu dava açılmıştır. ---------- Esas sayılı dosyasının sonucunun beklenmesine yer olmadığına kanaat edilmiştir. Davacının menfi tespite ilişkin bu davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığı ve davanın derdest olduğu anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.