İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/711 K.2025/610

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/711 Esas

KARAR NO : 2025/610

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 19/09/2023

KARAR TARİHİ : 16/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin servis taşımacılığı alanında faaliyet gösterdiğini, bu faaliyeti çerçevesinde, şartlarına sahip olan taşımacılarla servis taşımacılığı sözleşmesi yaparak müşterilerine hizmet verdiğini, bu sözleşme kapsamında anlaşmış olduğu araç sahiplerine hizmeti karşılığında sözleşme şartları kapsamında ücretlerinin ödendiğini, davalı ile 31/01/2023 tarihli sözleşme akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen 31/01/2023 tarihli --------- hattı taşıma sözleşmesinin "Yükümlülükler ve Ücretlendirme" Başlıklı 3. Maddesi gereği davacıya, sözleşmelerde belirtilen güzergah karşılığında aylık çift yön 14.814,00 TL bedel ödeneceğini,

bu sözleşme gereği davalının , aylık hak edişinin 14.814,00 TL olduğunu, sözleşmelerin süresi ve feshi başlıklı 16. Maddesi gereği "sözleşmelerin geçerlilik süresinin 06/02/2023 ile 06/02/2024 tarihleri arası olduğuınu, aynı maddenin 2. fıkrasında "sözleşmeli taşımacı sözleşmeyi feshetmek istediğini 30 gün önceden yazılı şekilde haber vermek suretiyle sözleşmeyi sonlandırabileceğini ve isi bırakırsa is bu sözleşmenin 15/1 maddesinde belirtilen bedelin 2 katını cayma cezası olarak ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder" seklinde olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki devam ederken,

davalının hiçbir gerekçe göstermeden ve sözleşme gereği yazılı bildirimde bulunmadan isi bıraktığını, davalının, isi usulsüz terk etmesi nedeniyle ortaya çıkan 2 aylık hak ediş bedelinin tahsili için hattı içini tasıma sözleşmesi gereği cayma bedelinin (iki aylık hakkediş - aylık 14.814,00 TL, 1) 31/01/2023 422 --------- hattı tasıma sözleşmesi gereği cayma bedeli 29.628.00 TL ) tahsili için -------- Şvıu Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının ilamsız icra takibinde borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile,

davalı/borçlunun --------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ve takibin devamına, takip konusu alacak likit olduğundan ve davalı/borçlunun itirazında haksızlığı gözetilerek takip konusu alacağın %30'u oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Sözleşmede fesih'in tek taraflı olduğu, davacı

firmanın tek taraflı ve haksız feshettiğini, servis aracının arıza yaptığı, arızayı gidermek için tamirat yaptırdığı ve giderdiği, aracı hasar durumu olmamasına ve giderilmesine davacı firma yetkilisi tarafından sözleşme haksız şekilde fesih edildiği, bunun sonucunda zararı oluştuğu, bu zararın iade yoluyla tahsil edildiği, iptal için dava açıldığı, mağdur olduğunu beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İcra Dosyası:-------- İcra Müdürlüğü--------- Esas Sayılı dosyasında davacının davalı aleyhine 29.628,00-TL asıl alacak üzerinden takip başlattığı, davalının 05.05.2023 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize, ferilere ve zaman aşımına itiraz ettiği takibin durduğu görülmüştür.Bilirkişi Raporu: Mahkememizce dosyanın taşıma alanında uzman bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, alınan 23/05/2025 tarihli raporun sonuç kısmında,"Davacı ve davalı arasında dosyaya sunulu Taşımacı ile Sözleşmeli Taşımacı Arasında Yapılan Servis Taşımacılığı Sözleşmesi yapıldığı, davalı yanın kaşe ve imza ile sözleşme içeriğini onayladığı,

ilgili sözleşme Md.1 hükümleri içeriğinde davacının taşıyıcı, davalı yanın ise sözleşmeli taşıyıcı olarak tanımlandığı, TTK Md.850/2 kapsamında irdeleme yapıldığında, sözleşme konusu gözetildiğinde davacı yanın 3. Taraf işletmelerinşartnamaleri doğrultusunda personel servis taşımacılığına dair organizasyon sürecini üstlenen akd-üst taşıyıcı rolü olduğu, davalı yanın ise taşıma işini gerçekleştiren fiili-alt taşıyıcı statüsünde olacağı, sözleşme kapsamındaki hükümler doğrultusunda aylık 14.814 TL bedel ile --------- olarak hizmet verilecek araç plaka bilgisinin kaydedildiği , -------- olduğunun görüldüğü,

servis güzergahının ise --------, uyuşmazlık noktasının taraflar arasındaki sözleşmenin feshine dayandığı, dava dilekçesindeki fesih kaynağı iddiasının hizmet vermeme olduğu, bu hususun sözleşme kapsamı Md.16 ikinci paragrafında sözleşmeli taşıyıcının işi bırakması olarak değerlendirilebileceği, davalı yanın bu iddialara karşı işi bırakmadığı, taşıma sürecine devam ettiği, bu şekilde bir hizmet kesintisi olmadığına ilişkin hiçbir veri sunmadığı, davalının cevap dilekçesinde ise fesih kaynağı olarak aracın arızalanması ve onarım sürecine dayandığını anlaşıldığı,

taraflar arasındaki sözleşme Md.16 ikinci paragrafında “...sözleşmeli taşımacı kendi kusuru yüzünden taşıma hizmeti verme yeteneğini kaybederse...” koşullamasının olduğu, davalı yan cevap dilekçesinde arıza ve onarım sonucunda hizmete elverişli olunduğu ve bunun davacıya bildirildiği beyanında bulunsa da dosyada buna dair bir veri gözlenmediği, ilgili arızanın neden kaynaklandığı, hangi serviste ne kadar ücret ve süre içerisinde giderildiği, bu sürenin sözleşme kapsamındaki hizmet ifa aşamalarına etki edip etmeyeceğinin tespitini sağlayacak hiçbir verinin mevcut olmadığı, bu hususların ispata muhtaç kaldığı,

görüşümüzce her iki açıdan da, davacının fesih hakkına ilişkin iddialarının, aksi durumlar ispat edilene kadar haklı olarak değerlendirilebileceği, sözleşme Md.16 uyarınca cezai yaptırımlar için Md.15/l'e atıf yapıldığı, bu hükümde de davacının haklı fesih iddiaları doğrultusunda 2 x aylık ücret üzerinden cezai tutardan davalının sorumluluğu doğduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla 18.814 TL x 2 — 29.628 TL *Kdv kadar cezai tutarı davalı yana yansıtabileceği değerlendirildiği,

elbette fesih ve sözleşme irdelemesi noktasındaki hukuki ve tüm konulardaki nihai değerlendirmenin nihai takdirinin sayın mahkemede olacağı"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Dava; hukuki niteliği itibariyle taşıma sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasıyla hak ediş bedeli ve cayma bedelinin tahsili için -------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E sayılı takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Davacı ve davalı arasında dosyaya sunulu Taşımacı ile Sözleşmeli Taşımacı Arasında Yapılan Servis Taşımacılığı Sözleşmesi yapıldığı, davalı yanın kaşe ve imza ile sözleşme içeriğini onayladığı, İlgili sözleşme Md.l hükümleri içeriğinde davacının Taşıyıcı davalı yanın ise Sözleşmeli Taşıyıcı olarak tanımlandığı, TTK Md.850/2 kapsamında irdeleme yapıldığında, sözleşme konusu gözetildiğinde davacı yanın 3. Taraf işletmelerin şartnameleri doğrultusunda personel servis taşımacılığına dair organizasyon sürecini üstlenen Alt-Üst Taşıyıcı rolü olduğu,

davalı yanın ise taşıma işini gerçekleştiren Fiili-Alt Taşıyıcı statüsünde olacağı, TTK Md.850/2 uyarınca bir taşıyıcı, (2) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır." hükmünün düzenlendiği ,Servis taşımacılığında yolcu konumunda olan ve fiilen taşınan personeller belirlenen kalkış ve varış noktası arasında belirli bir zaman-frekans aralığında taşınmaktadır.

Bu yönüyle davacı yan, 3. Tarafların şartnameleri doğrultusunda aldığı servis taşıma işine dayalı personel taşıma hizmetinin yerine getirilmesinden, davalı yan ise davacı yan — üst taşıyıcıya karşı dosyada mevcut yazılı sözleşme uyarınca sabit olmak üzere personel taşımasının fiilen, somut olarak belirtilen araç ile belirtilen güzergahta gerçekleştirilmesinden sorumlu olduğu, Sözleşme kapsamındaki hükümler doğrultusunda aylık 14.814 TL bedel ile ---------- olarak hizmet verilecek araç plaka bilgisinin kaydedildiği, Servis güzergahının ise --------- olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının taraflar arasındaki sözleşmenin feshine dayandığı, dava dilekçesindeki fesih kaynağı iddiasının hizmet vermeme olduğu, Davalının cevap dilekçesinde ise fesih kaynağı olarak aracın arızalanması ve onarım sürecine dayandığının anlaşıldığı, taraflar arasındaki sözleşme Md.16 ikinci paragrafında “...sözleşmeli taşımacı kendi kusuru yüzünden taşıma hizmeti verme yeteneğini kaybederse...” koşullamasının olduğu, Davalı yan cevap dilekçesinde arıza ve onarım sonucunda hizmete elverişli olunduğu ve bunun davacıya bildirildiği beyanında bulunsa da dosyada buna dair bir veri gözlenmediği, İlgili arızanın neden kaynaklandığı,

hangi serviste ne kadar ücret ve süre içerisinde giderildiği, bu sürenin sözleşme kapsamındaki hizmet ifa aşamalarına etki edip etmeyeceğinin tespitini sağlayacak hiçbir verinin mevcut olmadığı, bu hususların ispata muhtaç kaldığı, her iki açıdan da, davacının fesih hakkına durumlar ispat edilene kadar haklı olarak değerlendirilmiştir.

Sözleşme Md.16 uyarınca cezai yaptırımlar için Md.15/1'e atıf yapıldığı, bu hükümde de davacının haklı fesih iddiaları doğrultusunda 2 x aylık ücret üzerinden cezai tutardan davalının sorumluluğu doğduğunun anlaşıldığı, Dolayısıyla 18.814 TL x 2 — 29.628 TL +Kdv kadar cezai tutarı davalı yana yansıtabileceği anlaşılmakla; Davanın Kabulüne, ------- İcra Müdürlüğü' nün -------- Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 29.628,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.