İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/745 K.2025/588

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/745 Esas

KARAR NO : 2025/588

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/10/2023

KARAR TARİHİ : 10/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ve --------- Apartmanı'nın elektrik ve zayıf akım işleri için kurulmuş işçilik sözleşmesinin muhatabı olan --------- arasında olan sözleşmede --------- üç tane ismi belirli şirket tarafından oluşturulduğu ve bu şirketlerin --------- verilen söz konusu işleri yapmayı aralarında taahhüt ettikleri, müvekkili davalı şirketler ile 03/05/2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme bedeli olan 278.500,00 TL 'nin yalnızca 50.000,00 TL si ödendiğini, kalan borcun 228.750,00 TL olduğunu,

müvekkilinin davalı şahıs aleyhine --------- D.İş dosyasında keşif neticesinde 08/12/2022 tarihinde mahkemeye sunulan bilirkişi raporunda ayrıca 196.650,00 TL bedelli proje dışı çalışma olduğunun tespit edildiği, müvekkilinin alacağının bir türlü ödenmediğini, alacağın tahsili için --------- İcra Müdürlüğü'nün-------- E. Sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalıların takibe itirazlarının haksız olduğunu, proje kapsamında kapılan işler ile proje dışında yapılan işler nedeniyle alacaklı olduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı davanın kabulüne karar verilerek,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı ---------Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili yönünden aktif husumet yokluğu sebebi ile davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri, davacı ile müvekkili arasında herhangi bir sözleşmenin ve ticari ilişkinin mevcut olmadığını, sözleşme de müvekkilinin taraf olmadığını, aynı zamanda ---------- da taraf olmadığını, sözleşmeye konu işlerin yapılıp yapılmadığı sözleşmenin ifa edilip edilmediği belli olmayıp sözleşmeden dolayı davacının hakediş yapıp yapmadığının belirsiz olduğunu,

açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı ---------- cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ile sözleşme imzalayan müvekkili, sözleşme tarihinde --------- Şirketi ile --------- Şirketi'nin ortağı olduğunu, müvekkilinin Sahibi olduğu şirketlerinden, ---------- Şirketi , ---------- mah. ---------sokaktaki ---------- apartmanını inşaa eden -------ş- --------şti- --------şti Adi Ortaklığı‘ nın ortaklarından olduğunu, müvekkili ----------Şirketi'ni daha sonra bu şirketin diğer ortağına devrettiğini, müvekkilinin davacı ile 03.05.2021 tarihli sözleşmeyi imzaladığını, ancak davacının sözleşme gereğince işi yapması için gerekli işçi istihdamını yapamadığından sözleşmenin uygulanamaz hale geldiğini,

müvekkilinin sahibi olduğu --------- Şirketi ile --------- Şirketinde çalıştırdığı 11 işçi vasıtasıyla söz konusu inşaatın tüm elektrik elektronik işlemlerini yaptığını, davacının kendisi de işin yapımı sırasında müvekkiline ait şirkette işçi olarak çalışmıştığını, davacı sözleşme gereğince yapması gereken işleri yapmadığını, dava ile bedeli talep edilen tüm işleri müvekkilinin sahibi olduğu şirketler yaptığını, davacının bedelini talep ettiği tüm işlerin --------- ...

Şirketi tarafından, sözleşmedeki ve bilirkişi tespitindeki jeneretör bağlama işini de ---------- fatura karşılığı yaptığını ve bedelini de tahsil ettiğini, ayrıca kamera işlemleri de piyasadan temin edilen başka bir ustaya yaptırıldığını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı --------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davacı arasında herhangi bir hukuki ilişki gerçekleşmediğini, davaya dayanak yapılan işleri, -------ş- -------şti- --------şti Adi Ortaklığı, ---------- Şirketi ile --------- Şirketi'ne fatura karşılığı yaptırdığını, Fatura bedelleri, banka havalesi ve çek ödemeleri ile yapıldığını, söz konusu işlemleri, -------- Şirketi ile ---------- Şirket bünyesinde çalıştırdığı işçiler vasıtasıyla yaptığını, davacının öncelikle sözleşme ile kararlaştırılan işleri ifa ettiğini fatura , hakediş belgesi, teslim belgesi gibi deliller ile ıspat etmesi gerektiğini,

sadece sözleşmenin yapılmış olması sözleşme içeriğinin davacı tarafından yapılmış olduğunun kanıtı olamayacağı, belirtilen firmalar tarafından yapılan işlemler için davacının icra takibine girişmiş olması davacının kötüniyetini açıkça ortaya koyduğunu, davacının müvekkilinden yada diğer davalılardan herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre davanın, davacı tarafından davalılar aleyhine -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalılar tarafından yöneltilen itirazın iptaline ilişkin olduğu, dava konusu icra dosyasının incelemesinde takip alacaklısının mahkememiz dosyasının davacısı, takip borçlusunun mahkememiz dosyasının davalıları olduğu, sözleşmeden doğan alacağına dayalı olarak toplam 468.301,30 TL'lik ilamsız icra takibine davalı borçluların süresinde itirazı doğrultusunda takibin durduğu, davanın itirazın iptali ve takibin devamı istemi ile açıldığı görülmüştür.

Taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyasına içerisine alındığı, -------- D.İŞ sayılı dosyasının celp edildiği, --------- Şirketi ile ----------- Şirketine müzekkere yazılarak ----------- mahallesi, ---------- sokaktaki -------- apt. elektrik ve zayıf akım işi ile ilgili inşatta çalışan 11 işçinin listesi, maaş bordroları ve hakediş belgelerinin mahkememize celbinin sağlandığı, yine --------- ya müzekkere yazılarak --------- Şirketi ile -------- Şirketi 2021 - 2022 yıllarına ait çalışan işçi listesinin mahkememize celp edildiği,

-------- Bankası --------- Şubesi ve -------- Bankası --------- Şubesine müzekkere yazılarak --------- Şirketi ile -------- Şirketi ait bankanızda bulunan hesaplarının 2021 - 2022 yılı banka hesap hareketlerinin celp edildiği, mahkememiz 15/02/2024 tarihli 2 nolu ara kararı gereği, dosyanın mahkememizce resen seçilen 1 borçlar hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı, 1 inşaat mühendisi bilirkişi ve 1 mali müşavir bilirkişi den oluşan heyete tevdine karar verildiği, 28/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..Sözleşmenin taraflarının --------- ile ---------- arasında olduğu, sözleşmenin varlığının çekişmesiz olduğu,

ancak işin davacı tarafından yapılıp yapılmadığının çekişmeli olduğu, işin kendisi tarafından yapıldığı hususunda ispat yükünün davacı yüklenici olduğu, Sözleşme kapsamı yapılan işlerin miktarının dosya kapsamında incelenen hakedişler üzerinden hesap edilen imalat tutarları ile davacının hak ettiğini iddia ettiği tutarın göz önünde bulundurulmasıyla, söz konusu iş kalemlerinin hangilerinin taraflarca yapıldığının ihtimallere dayalı olması, işbu raporda net bir alacak tutarın hesap edilememesine sebep olduğu, Dava dışı ---------Şti. ve --------- Şti. şirketleri tarafından sunulan hakkedişlerde;

ilk hakediş tarihinin 07.06.2021 olduğu tespit edilmiş olup, proje dışı yapılan imalatların bir kısmına bu tarih itibariyle başlandığı, davacının bu tarihlerde sahada çalıştığının tespiti sonucu imalatları gerçekleştirmiş olma ihtimalinin bulunduğu, sözleşme dışı ek işlerin Davacı tarafından yapıldığı kanaat edilir ise, söz konusu ek işlerin 196.650,00 TL tutarında olduğu,

Davacı ve davalı arasındaki sözleşmede yer alan son madde dikkate alındığında, işveren kendi bünyesinde çalıştırdığı elemanı davacı ---------- ile işçilik sözleşmesini ayrıca yaptığı tespit edilmiş olup, işbu durumun, Davalı -------- tarafından dava konusu işi yapıp yapmadığının sözleşme nezninde geçersiz kılmayacağı.." şeklinde rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı itiraz ve beyan dilekçesi sundukları görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde. Dosyada yer alan 03.05.2021 tarihli sözleşmenin --------- ile -------- arasında, ---------- apartmanın elektrik işlerinin yapımı için imzalandığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği eser sözleşmesidir. Eser sözleşmesi, iş sahibinin ödemeyi borçlandığı bir bedel karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirip teslim etmeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470).

Eser sözleşmesinin tarafları iş sahibi ve yüklenicidir. İş sahibi bir eser meydana getirmeyi başkasına tevdi eden kişidir. Yüklenici de, eser meydana getirip teslim etmeyi borçlanan kişidir Eser sözleşmesi, eserin meydana getirilmesi uzunca bir gerektirse de ani edimli bir sözleşmedir. Eser sözleşmesinde yüklenicinin başlıca borçları, bir eser meydana getirme, eseri teslim etme ve özen gözetme borçlarıdır.

İş sahibinin en önemli borcu ise meydana getirilen eserin bedelini ödeme borcudur. Bedel ödeme borcu, iş sahibinin sözleşme ile üstlendiği asli edimidir. Eser sözleşmesinde, işin miktarı, değerini ve işin yapıldığına ilişkin ispat yükü yüklenicinin üzerindedir. Yüklenici bu hususları ispat ettikten sonra ücretin ödendiği iş sahibi tarafından ispat edilmelidir.

Sözleşme maddelerine bakıldığında hakedişlerin aylık olarak ödeneceği, hakedişten %5 teminat kesileceği, ödemenin %50'si nakit kalanını 60 günlük çek olarak verileceği, işin iş programı dahilinde yapılacağını, iş programındaki sarkmalardan yüklenicinin sorumlu olacağı, iş programının karşılıklı imza edileceği öngörülmüştür.

Ancak dosyada herhangi bir iş programı tespit edilememiştir.Dosyaya sunulu dava dışı --------- Şti. ve ---------- Şti. şirketlerine ait hakediş ve faturaların incelenmesi sonucunda, davaya konu olan elektrik ve mekanik işlerinin tamamını yaptığı tespit edilmiştir. İşbu belgelerden hareketle uzlaşılan toplam maliyet tutarı 964.570,22 TL olup, işlerin bitimi toplam maliyet tutarının ise 1.198.874,06 TL olduğu görülmüştür.

Fatura karşılıkları ile taşerona ödendiği, dolayısıyla davaya konu olan imalatların eksiksiz olarak tamamlandığı tespit edilmiştir.

Taşeron şirketler tarafından belgelenen hakedişlerde söz konusu iş kalemlerinin (kuvvetli akım tesisatı, zayıf akım tesisatı, telefon tesisatı, TV tesisatı, topraklama ve yıldırımdan koruma tesisatı olmak üzere) belirli yüzdeliklerdeki bitimlerinde, Davacı --------- bahsi geçen taşeron şirketler bünyesinde çalıştığı dönemde gerçekleşmiş olduğu ve bu durumun --------- Şti. ve --------- Şti. şirketleri tarafından dosyaya sunulan hakedişlerinde incelendiği, buna binaen maaş ödemelerinin davacıya yapıldığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, 10.10.2021 tarihli hakedişlerden itibaren, davacı ile davalı arasındaki sözleşmede bulunan iş kalemlerinin de yer aldığı ve işçiliklerin yapıldığı incelenmiştir. Davacı --------- işten çıkış tarihi 20.09.2021 olup, Kasım ve Aralık aylarında da davacıya ödemelerin gerçekleştiği, ancak Davacı --------- söz konusu işleri yaptığına dair herhangi bir hakediş ve iş teslimi belgesi düzenlemediği görülmüştür.

Sonuç olarak, davacı tarafından hangi imalatların yapıldığı net olarak tespit edilemediği, davacıya yapılan ödemelerin maaş ödemesi olduğu, Sözleşme kapsamı yapılan işlerin miktarının dosya kapsamında incelenen hakedişler üzerinden hesap edilen imalat tutarları ile davacının hak ettiğini iddia ettiği tutarın göz önünde bulundurulmasıyla, söz konusu iş kalemlerinin hangilerinin davacı tarafından yapıldığının ispat edilemediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; davacı ile davalı ---------- arasında eser sözleşmesi niteliğinde sözleşme düzenlendiği davacını n yüklenici olduğu, davacı tarafından iddia ettiği imalatları yerine getirdiğine dair herhangi bir delil sunamadığı, sözleşmede belirlenmesine rağmen iş programı, ödeme planı vs.

Hiç bir hususun uygulanmadığı, bu haliyle sözleşmenin taraflar arasında hiç uygulanmadığı, sözleşme konusu imalatların dava dışı ---------- Şirketi ile ----------- Şirketi tarafından yapıldığı, davalı tarafların ve dava dışı firmaların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede hak edişlerin dava dışı bu şirketler tarafından yapıldığı, ödemelerin bu şirkete yapıldığı, ayrıca davacı hakan yılancı'nın da dava dışı bu şirkette işçi olarak çalıştığı, maaşının yatırıldığı, davacının yüklenici olarak imalat yaptığının ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.