İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/378 K.2025/687

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/378 ESAS

KARAR NO : 2025/687

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/05/2024

KARAR TARİHİ : 16/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalıya arpacık, arka kızak ve ön kızak yapımı için davalıya gönderilen 03.06.2021 tarihli

27.000,00 Usd+Kdv tutarlı teklifin davalıca kabul edildiğini, teklife göre kalıp ödemelerinin %50 peşin,

%50’sinin numune onayından sonra, ürün ödemelerinin ise %50 peşin, %50 ürün teslimi sonrasında yapılacağının kararlaştırıldığını, işe başlanılması için müvekkilinin hesabına 09.07.2021 tarihinde 170.000,00-TL ödeme yapıldığını, 03.06.2021 tarihinde teklifin onaylanması ile birlikte üretime başlandığını ve

davalıya numunelerin teslim edildiğini, davalının ise 06.09.2021 tarihinde numuneleri onayladığını

belirttiğini, davalının aynı tarihli fiyat teklif formu ile 10.000 adet arpacık siparişi verdiğini, teklife göre

parça ödemesinin %50 peşin, %50 ürün teslimi sonrasında yapılacağının kararlaştırıldığını ancak

davalının bu siparişle ilgili bir ödeme yapmadığını, buna rağmen alınan siparişlerin işleme alındığını,

20.11.2022 tarihli mail ile davalı şirketin siparişi 11.000 adet olarak revize ettiğini, Ekim ayında

müvekkilinin tamamladığı Arka Kızak parça numunesinin onaylandığını ve 01.11.2021 tarihli fiyat teklif

formu ile 11.000 adet arka kızak parçası siparişi verildiğini, teklife göre parça ödemesinin %50 peşin,

%50 ürün teslimi sonrasında yapılacağının kararlaştırıldığını ancak davalının bu siparişle ilgili bir ödeme

yapmadığını, ürünlerin teslim alınmadığını, bu işlemlere göre davalı adına 2023 ve 2024 yıllarında

faturalar düzenlendiğini ancak iade edildiğini, ödemelerin yapılmadığını, bunun üzerine davalıya

15.11.2023 tarihinde ihtarname gönderildiğini ancak sonuç alınmadığını, anılan nedenlerle şimdilik 500

Usd tutarlı alacak ile ürünlerin teslim alınmaması nedeniyle 500 Usd tutarlı depo masrafının avans faizi ile

birlikte davalıdan tahsilini taleple dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının söz konusu numuneleri teknik resimlerde belirtilen uygun niteliklere göre üretmediğini ve

ödenen avansın müvekkile iade edilmediğini, bunun davacıya açıkça belirtildiğini, davacının 06.10.2021 tarihinde gönderdiği mutabakat mailinde alacağının 170.000,00 TL olduğunun bildirdiğini, avans mahiyetinde ödenen bu tutarla ilgili davacıyla mutabık kalındığını ancak TBK 227. Maddesi kapsamında

müvekkilin sözleşmeden döndüğünü, numune teslimi ile ürün tesliminin farklı olduğunu, ürünlerin teslim

edilmediğini, iddia konusu 2023 yılında düzenlenen faturalarla ilgili müvekkilinin borcu bulunmadığını, depo masrafının meydana gelmesinde kalite standartlarına uygun davranmayan davacının kusuru bulunduğunu ve depo masrafından dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek davanın reddini

talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dava; ticari satımdan kaynaklı alacak istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflara usulüne uygun tebligat yapılmış, Davacı vekilince tensip ara kararı gereğince beyan ve delil dilekçesi incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır. Dosya konusunda uzman mali müşavir ve makine mühendisi bilirkişi heyetine verilerek, rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 30/01/2025 tarihli raporda özetle: " Davacıya ait Yasal defterlerin Vergi Usul Kanunun 183-184-185 maddeleri ve 6102 Sayılı TTK'nın 64.maddesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak tutulduğu, kayıtların usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği, Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK'nın İlgili hükümlerine uygun olarak noter açılış tasdikleri ile GIB onaylı e-beratların yasal süresi içerisinde alındığı, dolayısıyla ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğu,

davalıya ait Yasal defterlerin Vergi Usul Kanunun 183-184-185 maddeleri ve 6102 Sayılı TTK'nın64.maddesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak tutulduğu, kayıtların usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği, Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK'nın ilgili hükümlerine uygun olarak noter açılış tasdikleri ile GIB onaylı e-beratların yasal süresi içerisinde alındığı, dolayısıyla ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğu, Davacının davalı adına toplamda 1.316.677,97 TL karşılığı 76.678,95 Usd tutarlı 7 adet satış faturası düzenlediği,

davalıdan toplamda 1.313.416,64 TL karşılığı 76.440,00 Usd tutarlı 6 adet iade faturası aldığı, ayrıca davalıdan toplamda 173.261,00 TL karşılığı 19.817,00 Usd havale yoluyla tahsilat yapıldığı, böylece 13.05.2024 dava tarihi itibariyle davacı nezdinde davalının 169.999,67 TL karşılığı 19.578,66 Usd alacaklı olarak göründüğü, Davalının davacıdan toplamda 7 adet olmak üzere 1.316.677,97 TL karşılığı 76.678,95 Usd tutarlı satış faturası aldığı, davacı adına 6 adet karşılığı 1.313.416,64 TL karşılığı 76.440,00 Usd iade faturası düzenlediği, davacıya toplamda 173.261,00 TL karşılığı 19.817,00 Usd ödeme gerçekleştirdiği,

bu işlemlere göre 13.05.2024 dava tarihi itibariyle davalı nezdinde davacının169.999,67 TL karşılığı 19.578,66 Usd borçlu olarak göründüğü, Davalı adına düzenlenen 10.11.2023 tarihinde 44.820,00 Usd karşılığı 812.234,59 TL tutarlı 3 adet Kalıp Bedeli ile Arpacık faturalarının davalı yanca 8 günlük süre içerisinde e-fatura sisteminden reddedildiği, davalının reddettiği bu faturalara konu ürünlerin teslim edildiğini gösterir tespite elverişli belgelerin davacı tarafça ibraz edilmediği,

Yukarıda 3.4. ve 5. Maddelerde ayrıntılarıyla yer verildiği üzere huzurdaki dava konusu faturalara konu ürünlerle ilgili davacının düzenlediği tüm faturaların yasal itiraz süresi içerisinde davalı yanca iade edildiği ve reddedildiği, sadece davacının 13.12.2021 tarihinde düzenlediği ---------- sıra numaralı 238,95 Usd tutarlı faturanın kabul edildiği ve ödemesinin de 235,29 Usd olarak gerçekleştirildiği, bu işlemle birlikte davalının davacıya 08.07.2021 tarihinde ödediği 19.582,32 Usd tutarlı avans mahiyetindeki ödeme bir arada değerlendirildiğinde 13.05.2024 dava tarihi itibariyle davacı nezdinde davalının 19.578,66 Usd alacaklı olarak,

aynı tarih itibariyle davalı nezdinde davacının 19.578,66 Usd borçlu olarak göründüğü, bu nedenle davacı ticari defterlerine göre davalıdan talep edilebilir bir cari hesap alacağının bulunmadığı, Davacı üretici ---------- tarafından üretilen kalıpların gizli ayıplı olması nedeniyle davacının mevcut alacak iddiasına iştirak edilemediği" şeklinde raporunu sunmuşlardır.Davacı vekilinin itirazının değerlendirilmek üzere makine mühendisi bilirkişiden alınan 08/07/2025 tarihli ek raporda özetle;" İtiraz dilekçesinin ekinde daha önce dosyada olmayan 2 adet yeni --------- Kontrol Formu sunulmuş olup dosyada bulunan 3 adet ---------Kontrol Formu ile

birlikte tarih sırasına göre aşağıda değerlendirildiği, kalıplar ve ürünlerin ayıplı olduğu tekrar açıklandığı, davacı üretici tarafından 12.10.2021 tarihinde numune olarak 20 adet arpacık gönderildiği,20 adet arpacık bir parti üretim olmadığı, davacı üretici tarafından kalıplar yapıldıktan sonra 20 adet numune üretimi yapılarak veya üretilen partinin içinden 20 adet numune ürün seçilerek kontrol ve onay için davalı alıcıya gönderildiği, kontrol formunda da 20 adet ürünün numune olduğu özellikle belirtildiği, dosya kapsamından davacı satıcı tarafından 20 adet numune arpacığın tek tek özel olarak hazırlandığı veya seçildiği anlaşıldığı,

davacı üreticinin gönderdiği 20 adet numune davalı alıcının giriş kalite kontrol bölümünde incelendiği, 20 numunenin her birindeki ayrı ayrı 13 ölçü kontrol edilmiş 10 ölçünün uygun olduğu.

3 ölçüde sapma olduğu ancak sapmanın kabul edilebileceği belirtildiği, aciliyet varsa kabul edilebilirliği olduğu, davacı üreticinin gönderdiği 20 adet numunedekilerin 10 tanesinin uygun ve 3 tanesinin de kabul edilebilir limitler içinde kalması üzerine davalı alıcının parti üretimi için onay verdiği anlaşıldığı, davacı üretici tarafından 23.11.2021 tarihinde 8.963 adet arpacık davalı alıcıya teslim edildiği, 8.063 adet arpacık için davalı alıcı tarafından 3 tane kontrol formu düzenlendiği, davalı alıcının düzenlediği ilk kontrol formunda 8.963 adet arpacıktaki 3 ölçünün uygun olmadığı belirtilerek parti reddedildiği,

davalı alıcının düzenlediği ikinci kontrol formunda, 8.963 adet arpacıktaki 3 ölçünün uygun olmadığı ve ayıklanarak kabul edileceği belirtildiği, davalı alıcının montaj hattında arpacık kalmadığı ve silah üretimini durdurmamak için ayıklama külfetini üstlenmeyi düşündüklerinin anlaşıldığı, ayıklanan ayıplı ürünler için de iade faturası düzenleneceği belirtildiği, davalı alıcının düzenlediği üçüncü kontrol formunda, 8.963 adet arpacıktaki 3 ölçünün uygun olmadığı ve şartlı kabul edildiği belirtildiği, davacı üreticinin 09.12.2021 tarihinde teslim ettiği 250 adet arpacığın 16 ölçüsü kontrol edilmiş ve 12 tanesinin uygun olduğu.

3 ölçüdeki sapmanın kabul edilebilir limitler içinde kaldığı; ölçünün uygun olmadığı belirtilerek şartlı kabul yapıldığı, alıcı yönünden aciliyet varsa alıcı ilave bazı külfetleri üstlenmeyi göze alarak şartlı kabul yapılabileceği, ancak şartlı kabul istisna olacağı, davalı alıcı siparişleri durdurmakta, mevcut ürünleri almamakta ve alınmayan ürünlerin de bedelini veya depolama masrafını ödememekte haklı olduğu,

davalı alıcı --------- için de üretim süreci den saniyeler önemli olup tedarik edilen ürünlerin ayıklanması için dakikalarca / saatlerce zaman ayrılamayacağı, davalı alıcı ------- Giriş Kalite Bölümü tarafından da 23.11.2021 tarihli kontrolde önce bütün parti reddedildiği halde üretimin yapılamayacağı bildirilmiş olmalı ki sonra ayıplı ürünlerin ayıklanması kabul edilmiştir.

Davalı alıcı --------- Kalite Bölümü tarafından 09.12.2021 kontrolde de üretimin yapılamayacağı bildirilmiş olmalı ki ayıplı ürünlerin ayıklanması kabul edildiği, ancak bu şekilde devam edemez ve dosya kapsamından da ayıklama yapılmadığı, kök raporda değişiklik yapılmasına gerek olmadığını ve aynen geçerli olduğunu takdirlerinize arz ederim." tespitinde bulunmuştur.Bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, taraf vekilleri itiraz ve beyan dilekçesi sunmuşlardır.

Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; Dava konusu uyuşmazlığın, davalının davacı tarafa verdiği siparişlere istinaden düzenlenen fatura bedellerinin ödenmediği iddiası ile alacak istemine ilişkin olduğu, davalının kendilerine yapılan numune teslimindeki ürünler ile teslim edilen ürünlerin farklı olduğunu, davacının kalite standartlarına uygun davranmadığını, ürünlerin teslim edilemediğini savunduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, taraf ticari defterlerinde borç alacak miktarı konusunda mutabakat sağlandığı, özet olarak 13.05.2024 dava tarihi itibariyle davacı nezdinde davalının 169.999,67 TL karşılığı 19.578,66 Usd alacaklı olarak göründüğü, aynı tarih itibariyle davalı nezdinde davacının 169.999,67 TL karşılığı 19.578,66 Usd borçlu olarak göründüğü, davacının düzenlediği davalı tarafından reddedilen 10.11.2023 tarih 44.820,00 Usd karşılığı 812.234,59 TL tutarlı faturaların taraf ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığı tespit edilmiştir.

23/11/2021 tarihli kontrol formunda ölçülerinin kabule uygun olmaması nedeniyle partinin önce reddedildiği, ancak alıcı yönünden üretime devam edebilmek için şartlı kabul yaptığı, yine 09/12/2021 tarihli kontrol formunda da şartlı kabul yapıldığı,

bu işlemin ayıplı ürünlere yönelik genel bir kabul olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenle davalı alıcı siparişleri durdurmakta, mevcut ürünleri almamakta ve alınmayan ürünlerin de bedelini veya depolama masrafını ödememekte haklı olduğuna kanaat edilmiş, e-fatura olması sebebiyle davalının -------- kayıtlı bulunan e-postasına, sistem tarafından otomatik olarak gönderilmek suretiyle ilgili faturaların davalıya teslim edildiği, ancak davalı tarafından süresinde iade/red işlemi yapıldığı, ilgili faturaların davacı defterinde de kayıtlı bulunmadığı,

diğer faturalar yönünden düzenlenen iade faturaların her iki taraf defterinde kayıtlı olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.