İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/422 K.2025/366

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/422 Esas

KARAR NO : 2025/366

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/05/2024

KARAR TARİHİ : 06/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, anlaşılan alım-satım gereğince davalı tarafa alüminyum verdiğini, ancak karşılığının ödenmediğini, davalı tarafın toplam 20.613,95 TL olan borcunu ödemediğini, bu kapsamda davalı şirket aleyhine ---------- İcra Müdürlüğü’nün ----------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirtmiş olup, davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Usulüne uygun çağrı kağıdı tebliğine rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İcra Dosyası: : Davacının 03.04.2024 tarihinde, faturadan kaynaklanan 20.613,95 TL tutarlı cari hesap bakiyesi alacağının tahsiline ilişkin ---------- İcra ------- Esas sayılı dosyasından Örnek No:7 İlamsız Takiplerde Ödeme Emri ile icra takibi başlattığı, borçlu şirket yetkilisinin Örnek No:7 Ödeme Emrine karşı sunduğu 22.04.2024 tarihli itiraz dilekçesinde; alacaklı görünen şirkete borçlarının bulunmadığını belirtmiş olup, borcun tamamına ve tüm faizlerine itiraz ettiği ve icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.Bilirkişi raporu: Mahkememizce tarafların ticari defterlerinin mali müşavir aracılığıyla incelenmek suretiyle rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, alınan 27/02/2025 tarihli raporun sonuç kısmında,

" A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin 2023 ve 2024

yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,

Raporumuzun 4.a.2 bölümünde açıklandığı üzere davalı şirket defterleri incelenemediği ve hesap incelemesi yapılamadığı,

B- Davacı Alacağı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere;

Takip konusu alacağı oluşturan faturaların davacı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen e-faturaya, davalı şirket tarafından süresinde itiraz edilmediği tespit edilmiş olup, tüm bu hususlar doğrultusunda fatura içeriği malın davalı şirkete teslim edildiğine ilişkin karinenin oluşacağı, hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, malın teslim ediminin kabul edilmesi halinde, davalı şirketin fatura bedelinin tamamını ödediğini ispat etmesi gerektiği, bu hususta davalı şirket tarafından bakiye 20.613,95 TL’nin ödendiğine ilişkin somut herhangi bir belge sunmadığı hususları topluca değerlendirildiğinde, davacının 03.04.2024 takip tarihi itibariyle 20.613,95 TL tutarlı açık hesap alacağını talep edebileceği,

Ayrıca, davacının kendi defterlerinin usulüne uygun tutularak HMK 222/2 şartlarını taşıdığı, takip konusu alacağını oluşturan faturaların kendi defterlerinde kayıtlı olduğu, Sayın Mahkemenin HMK m.220/3 kapsamında vermiş olduğu kesin süreye rağmen davalı şirketin defter ve belge ibraz ibrazından kaçınması ile HMK m.222/3 ile defterlerin kesin delil olma şartlarını değiştiren “…veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi…” madde hükmü şartının davacı lehine değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

C- FAİZ

davacı/alacaklı takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı için taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirmenin yapılmadığı, Ancak Sayın Mahkeme’nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip sonrasında hükmolunacak davacı alacağı için 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faiz talebinde bulunabileceği, ancak icra takibinde %9 yasal faiz talebinde bulunulduğundan, taleple bağlılık gereği için 3095 s.k m.1/1 kapsamında adi kanuni faiz talebinin yerinde olduğu" Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Dava; hukuki niteliği itibariyle fatura alacağına dayalı olarak davacı tarafça başlatılan---------- İcra Müdürlüğünün ----------- E. sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir. Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Taraflar arasında alım satım ilişkisinden kaynaklanan bir ticari ilişki bulunduğu, düzenlenen fatura ve cari hesaptan kaynaklanan davacı alacağı nedeniyle davalı aleyhine takip başlatmış olduğu görülmüştür. Davalının davaya süresinde cevap vermediği duruşmalara katılmamış, verilen sürede ticari defter ve kayıtlarını sunmamış yerlerini bildirmemiş olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, 03.04.2024 icra takip tarihi itibariyle, davacı şirketin kendi defterlerinde 20.613,95 TL alacaklı gözüktüğü, davacı şirketin kayıtlarında, davalı şirkete ait hesap hareketlerinde sondan geriye doğru gidildiğinde takip konusu alacak 27.12.2023 tarih ----------- no.lu 55.267,20 TL tutarlı faturadan bakiye kalan 20.613,95 TL bakiyesi olduğu anlaşılmıştır.Takip konusu alacağı oluşturan faturanın;

davacı şirket tarafından, davalı şirkete teslim edilen ----------- malzemelere karşılık düzenlendiği, faturaların e-fatura sistemi üzerinden “Ticari Fatura” olarak düzenlendiği ve GİB portalı (elektronik sistem) üzerinden davalı tarafa teslim edildiği, ilgili faturanın ticari fatura senaryosu olarak düzenlenmiş olması sebebiyle, fatura alıcısının Kabul/Red işlemi uygulayabildiği,

faturaya yasal süresi (faturanın alındığı tarihten itibaren sekiz gün içerisinde) içerisinde düzenleyene Kabul ve Red uygulayabileceği gibi süresi içerisinde faturanın tamamına veya kısmen iade faturası düzenleyebileceği, ancak süresinde düzenlenmiş herhangi bir Red işleminin ve düzenlenen iade faturasının bulunmadığı, tüm bu hususlar doğrultusunda fatura içeriği malın davalı şirkete teslim edildiğine ilişkin karinenin oluşacağı,

Davalı şirketin fatura bedelinin tamamını ödediğini ispat etmesi gerektiği, bu hususta davalı şirket tarafından bakiye 20.613,95 TL'nin ödendiğine ilişkin somut herhangi bir belge sunmadığı davacı şirketin, faturadan kaynaklanan 20.613,95 TL tutarlı açık hesap alacağı bulunduğu, 28/07/2020 tarihli ----------- yayınlanan 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasanın 23. Maddesi ile 6100 sy HMK'nun "Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması" başlıklı 222.

Maddesinin 3. Fıkrasında yer alan "ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi" ibaresinin, "diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi" şeklinde değiştirildiği, bu yasal değişilik dikkate alındığında, "diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi" halinde usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edileceği, değişikliğe ilişkin madde gerekçesinin "...

Madde metni dışına çıkarılan "ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi" durumunun yerine "diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi" durumu maddeye ilave edilmektedir. Buna göre ticari defterlerde yer alan herhangi bir kaydın, sahibi lehine delil teşkil edebilmesi için diğer tarafın ticari defterlerinin ibraz etmemesi gerekecektir. Bu düzenlemenin hakkaniyete ve hukuk güvenliği ilkesine uygun olduğu düşünülmektedir.

Zira ticari defteri ibraz edenin defterinde yer alan ve diğer tarafı muhatap alan kayıt, diğer tarafa sunulmakta ve diğer tarafın kendi defterlerindeki kayıtlara dayanarak karşı delilini ileri sürmesi beklenmektedir. Diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi hali, ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığı anlamına gelecektir.

Belirtilmedir ki defter ibraz etmeyen tarafın, diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtların aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlama hakkı saklıdır." şeklinde olduğu, dolayısıyla davalı taraf ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediğinden ve davacı defterlerindeki davacı lehine olan alacak kaydını hükümden düşürecek senet veya başka bir kesin delil sunmadığı,Davacının takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı için taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirmenin yapılmadığı, tarafların tacir olması, işin ticari iş olması,

temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip sonrasında hükmolunacak davacı alacağı için 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faiz talebinde bulunabileceği, ancak icra takibinde %9 yasal faiz talebinde bulunulduğundan, taleple bağlılık gereği için 3095 s.k m.1/1 kapsamında adi kanuni faiz talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla,İcra takip tarihinden itibaren davacının taleplerinin doğrultusunda yıllık %9 yasal faiz uygulanması gerektiği kanaatine varılmış, Davanın kabulüne,

----------- İcra Müdürlüğü' nün ------------- Esas sayılı icra dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin 20.613,95 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %9 yasal faiz üzerinden devamınaAlacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen 20.613,95 TL' nin %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.