İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1191 K.2018/627

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin hafriyat işi yaptığını, ----- San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen ----bank A.Ş. ----Şubesi, Keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 05/02/2018, ---- seri numaralı 12.742,00 TL bedelli ve -----bank A.Ş.---- Şubesi, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 15/03/2018, ----seri numaralı 18.000,00 TL tutarlı 2 adet çekin zayi nedeniyle iptalini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:

1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.

Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.

Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın; "davacının davaya konu ----- San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen -----bank A.Ş. ---- Şubesi, Keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 05/02/2018, ----seri numaralı 12.742,00 TL bedelli ve ----bank A.Ş. ----Şubesi, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 15/03/2018, ---- seri numaralı 18.000,00 TL tutarlı 2 adet çeki kaybedip kaybetmediği, çeklerin iptaline karar verilip verilemeyeceği" noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.

2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.

Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin tarih ve numaraları sunulmuştur.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çeklerle ilgili olarak 6102 sayılı TTK. 757. madde hükümleri gereğince ödemekten men kararı verilmek suretiyle muhatap banka şubelerine bildirilmiş ve ayrıca TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda Ticaret Sicil Gazetesinde 1. İlan ---- tarihinde, 3. İlan --- tarihinde olmak üzere, birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan çekler bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.