İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/247 K.2024/568

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/247

KARAR NO: 2024/568

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 05/04/2023

KARAR TARİHİ: 11/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalılardan ----------Ş 'ye sigortalı ----------- plakalı araç sahibi olan ----------Ş ye ait olan ve olay günü diğer davalı ---------- sevk ve idaresindeki aracın 15.05.2022 günü saat 07.00 sıralarında seyir halinde iken otoyol gişelerine geldiğinde idaresindeki aracın kontrolünü kaybederek aracın ön kısımlarıyla 3. ve 4. gişelerinin arasında bulunan beton bariyere çarpması neticesinde araç içerisinde yolcu olarak bulunan müteveffa ---------- ölümü ile neticelenen trafik kazası meydana geldiğini, --------- Esas sayılı dosya ile sürücü ---------- bilinçle taksirle adam öldürme suçundan yargılandığını,

kazaya neden olan sürücü ----------- aşırı alkollü ve yüksek hızlı bir şeklide araç kullanmakla birlikte gişelerin arasında bulunan beton bariyerlere çarpması neticesinde feci kaza meydana geldiğini beyanla fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik;

davacı ---------- için 1000 TL cenaze ve defin masrafları, 5000 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 15.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ----------- için 500.000 TL, ----------- için 150.000 TL, ---------- için 150.000 TL olmak üzere toplam 800.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ----------Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle davanın aktif ve husumet yokluğu sebebiyle usulden reddini, 01/05/2022 tarihli sözleşme ile aracın tek seferlik değil uzun süre kullanılmak üzere kiralanmış olduğunu, bu sebeple kanunda yer alan işleten sıfatı kiracı tarafa geçmiş olup, işleten sıfatın devri sebebiyle müvekkilinin işbu kaza sebebiyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kaza tarihinde müvekkilinin mülkiyetinde bulunan aracın 01/05/2022 tarihli kira sözleşmesi ile --------- fiili hakimiyetine bırakılmış olduğunu, bu sözleşme ile,

aracın bakım ve onarımından da ----------- sorumlu tutulmuş olduğunu, mezkur kazanın, müvekkilinin ---------- plakalı aracının diğer davalı olan ---------- kiraya verildiği süre zarfında gerçekleşmiş olduğunu, müvekkilinin kazaya karışan aracın işleteni olmaması ve tüm tazminat ve zarar sorumluluğunu devretmiş olması sebebiyle müvekkili aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla tazminatın belirlenmesinde müteveffanın kusur durumunun da göz önünde bulundurulması gerektiğini beyan ederek öncelikle davanın aktif ve husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine,

müvekkilinin taraf olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, davanın esasına girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalılara usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, tek taraflı ölümle sonuçlanan trafik kazası neticesi davalılar araç sürücüsü, işleteni ve ZMMS sigortacısına karşı açılan destekten yoksun kalma, cenaze ve defin gideri istemli maddi tazminat, davalılar sürücü ve işletene karşı açılmış manevi tazminat davasıdır.Davalı sigortadan hasar dosyası celp edilmiş, --------- müzekkere yazılarak davacı anneye rücuya esas gelir bağlanıp bağlanmadığı araştırılmış, olaya ilişkin ceza yargılamasının yapıldığı ---------- Esas sayılı dosyası dosyamız kapsamına alınmıştır.

İncelenen ceza dosyasında; dosyamız davacılarının katılan olduğu, kazaya karışan araç sürücüsü davalı ---------- sanık sıfatyla yargılandığı, taksirle öldürme suçunu işlediği sabit görüldüğünden ceza aldığı,

dosya kapsamında ------------ alınan 17/01/2023 tarihli kusur raporunda '' Sanık sürücü ----------- sevk ve idaresindeki kamyonet ile seyri sırasında yola gereken dikkatini verip seyir şeridi içerisinde kalacak şekilde seyrini sürdürmeye yeterli özeni göstermesi gerekirken bu hususa riayet etmediği anlaşılmış olup dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde seyrini sürdürerek sevk ve idare hatasıyla idaresindeki aracın kontrolünü kaybederek gişeler arasında bulunan beton bariyere çarptığı olayda; dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile asli kusurludur.

Müteveffa yolcu ---------- beraber alkol aldığı ve alkollü olduğunu bildiği sanık sürücü idaresindeki araçta yolcu olarak bulunmakla can güvenliğini tehlikeye düşürdüğü olayda; kendi ölümü üzerinde, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile alt düzeyde tali derecede kusurludur.'' şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.Davalı ---------- uzun süreli kira sözleşmesi savunmasının incelenmesi yönünden dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi ile, davalı ----------- defterleri üzerinde inceleme yapmak sureti ile,

cevap dilekçesi ekinde sunulan Araç Kiralama Sözleşmesi'ne konu döneme ilişkin diğer davalı ---------- tarafından ödenmiş aylık kira bedelleri olup olmadığı bu bedellerin davalı şirket defterinde kayıtlı olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmesinin istenmiş, sunulan 19.01.2024 tarihli raporda '' davalılar ----------- ile ---------Ş. şirketi arasında 01.05.2022 tarihinde 12 Ay süreli ---------- plakalı araç için “Araç Kiralama Sözleşmesi” akdedildiği,

sözleşmeye konu araçla davalı ---------- 15.05.2022 tarihinde kazaya karıştığı, kiralamadan kaynaklı davalı ------------ şirketinin ödeme almadığı ve ticari defterlerinde de ödeme kaydının olmadığı, kiralamaya konu aracında davalı --------- şirketi tarafından 22.06.2022 tarihinde satışının gerçekleştirildiğinin tespit edildiği'' belirtilmiştir.Dosya, kazada kusur durumunun tespiti ve davacı annenin destek tazminat miktarının hesaplanması için makine mühendisi ve aktüer bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti raporunda; '' Davalı sürücü ---------- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Davacılar yakını müteveffa yolcu --------- kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, Davacı ----------- talep edebileceği destekten yoksun kalma maddi zararının 762.419,82 TL olduğu; bu tutarın 500.000,00 TL tutarı için davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilebileceği, davacı ------------ talep edebileceği cenaze-defin gideri maddi zararının 3.580,00 TL olduğu, temerrüt başlangıcının davalı sigorta şirketi yönünden 23.06.2022 tarihi;

davalı sürücü ve işleten yönünden 15.05.2022 kaza tarihi ve faiz nev’inin avans faizi olduğu '' yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davacılar vekili 22/04/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile 5000 TL destekten yoksun kalma tazminatının artırılarak 762.419,82-TL'ye, 1000 TL cenaze ve defin masrafları alacağının artırılarak 3.580 TL'ye çıkartılması suretiyle davasını ıslah etmiştir.Tüm dosya kapsamına göre.

15/05/2022 tarihinde davalı sürücü ---------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı araç ile trafikte seyir halinde iken bariyerlere çarpması suretiyle meydana gelen tek taraflı trafik kazasında araç içinde yolcu olarak bulunan ---------- vefat ettiği, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında asli kusurlu olduğu mahkememiz dosyası kapsamında alınan kusur raporu ile sabit olup yolcu olan müteveffanın kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmış,

müteveffanın annesi olan ve ölümü sebebiyle desteğinden yoksun kaldığı anlaşılan davacı ----------- için aktüerya bilirkişi raporuyla destekten yoksun kalma tazminat miktarı 762.419,82 TL olarak hesaplanmıştır. --------- plakalı araç kaza tarihini kapsar şekilde 23.02.2022-23.02.2023 vadeli ZMSS poliçesi ile davalı sigorta

şirketi tarafından sigortalanmış olup poliçe limiti ölüm halinde şahıs başına 500.000,00 TL olduğundan, davalı sigorta poliçe teminat limitiyle sınırlı olarak destek tazminatından sorumlu tutulmuş, dava öncesinde davalı sigorta şirketine 11.06.2022 tarihinde başvurulduğu 23.06.2022 tarihinin davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt başlangıcı olduğu,

kazaya karışan aracın kullanım tarzının ticari olduğu anlaşılmakta faiz nev’inin avans faizi olduğu belirlenmiştir.Davalı işletence kazaya konu ----------- plakalı aracın kaza tarihinden önce davalı sürücüye uzun vadeli kira sözleşmesi ile kiralandığına dair sözleşme sunulmuş ise de bu sözleşmeyi destekler nitelikte davalı ticari kayıtlarına işlenmiş bir kira ödemesi olmadığı tespit edilmiş,

sözleşmede yer alan kiralama ücretinin 12 aylık kiralama süresinin bitiminde alınacağına dair hükmün ise hayatın olağan akışına ve teamüllere aykırı olduğu değerlendirilmiş taraflar arasında gerçek bir kiralama ilişkisi bulunmadığı kanaatine varılarak davacılara karşı işleten sıfatıyla sorumluluğu devam eden davalı ----------- davalı sürücü ile birlikte davacı annenin hesaplanan destek tazminatından ve cenaze giderinden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nin 52'nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hâkim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde 6098 sayılı TBK'nin 52'nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay'ın süreklilik kazanan kararlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda; müteveffa ---------- davalı sürücü --------- alkollü olduğunu bilerek araca bindiği anlaşıldığından müterafik kusurlu bulunmuş ve aktüerya bilirkişisi tarafından tespit olunan 762.419,82 TL destek tazminatından ve 3.580,00 TL olarak hesaplanan cenaze giderinden %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak,

davalıların destek tazminatından sorumluluğunun 609.935,86-TL ( davalı sigorta sigorta poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere ), cenaze giderinin 2.864,00-TL olduğu hesaplanmış, müterafik kusur takdiri indirim olduğundan indirilen miktar yönünden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.TBK'nun Manevi tazminat başlıklı 56 ncı maddesi "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.

Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmünü düzenlemiştir. Maddeye göre hâkim bir kimsenin ölümü hâlinde, olayın özelliklerini göz önünde tutarak ölenin yakınlarına da uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Bu para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Manevi tazminat, ölenin yakınlarında, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Ölenin yakınlarının zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1976 günlü ve ----------- sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yukarıda anlatılan ölçütler göz önüne alınarak davacıların duyduğu acı ve elem, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını gösterir takbis sorguları , olayın meydana geliş şekli, müteveffanın yaşı, davalı sürücünün kusur oranı göz önünde tutularak olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun olarak,

davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı anne için 200.000,00-TL, diğer davacılar kardeşler için 50.000'şer TL manevi tazminat olmak üzere toplam 300.000,00- TL manevi tazminatın davalılar ---------- ve -----------Ş.’den 15/05/2022 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı ---------- maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile; davacı lehine 609.935,86-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 2.864,00-TL cenaze gideri olmak üzere toplam 612.799,86-TL maddi tazminatın davalı sürücü ----------- ve davalı işleten ----------Ş.’den 15/05/2022 kaza tarihinden, davalı ----------Ş.’den (500.000,00-TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 22/07/2022 temerrüt tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilsen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,

1A-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 41.860,35-TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 2.752,90-TL harç ile dava esnasında yatırılan 2.595,78-TL ıslah harcı toplamından mahsubu ile arta kalan 36.511,67-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

1B-Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 2.752,90-TL harç ile dava esnasında yatırılan 2.595,78-TL ıslah harcı toplamı olan 5.348,68-TL harcın davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

1C-Davacılar vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 91.791,98-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilsen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

2-Davacıların manevi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜ ile;

2A-Davacı anne ----------- lehine takdir edilen 200.000,00 TL manevi tazminatın 15/05/2022 kaza tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar --------- ve ---------Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin 300.000,00-TL'lik manevi tazminat talebinin reddine,

2B-Davacı kardeş ----------- lehine takdir edilen 50.000,00 TL manevi tazminatın 15/05/2022 kaza tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar --------- ve ---------Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin 100.000,00-TL'lik manevi tazminat talebinin reddine,

2C-Davacı kardeş ------------ lehine takdir edilen 50.000,00 TL manevi tazminatın 15/05/2022 kaza tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar --------- ve ----------Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin 100.000,00-TL'lik manevi tazminat talebinin reddine,

2D-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 20.493,00-TL harcın davalılar ----------- ve ----------Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

2E-Davacılar vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 47.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar --------- ve ---------Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,

2F-Davalı ----------Ş. vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 47.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ----------Ş'e ödenmesine,

3-Maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden davacılar tarafından yapılan 9.443,00-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 5.504,19-TL'sinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---------- bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 1.865,23-TL'sinin davalılardan, arta kalan 1.334,77-TL'sinin davacılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacılar vekili ile davalı ---------- vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 11/07/2024