İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/388 K.2024/907

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/388

KARAR NO: 2024/907

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının davalıdan leasing ile enjeksiyon makinesi satın almak istediğini, davalı ile yapılan görüşmelerde finansal leasingin onaylanması halinde enjeksiyon makinesi satın alınmak istenildiği teklifinin davalıya sunulmuş ve davalı tarafından kabul edilmiş olduğunu, tarafların bu koşullar ile 15/04/2022 tarihinde anlaştıklarını, davacının anlaşmaya istinaden 10.000,00 Euro kapora bedelini davalı ...'un banka hesabına havale ettiğini,

ancak davacının leasing firmasına başvurusu olumsuz sonuçlanıp limit için onay alınamadığından davalı ile yapılan sözleşmenin ve sözleşmede üstlenilen borçların karşılıklı olarak ifa edilebilirliğinin ortadan kalktığını, bunun üzerine davacının davalı hesabına 15/04/2022 tarihinde havale etmiş olduğu 10.000,00 Euro kapora bedelinin iadesinin istendiğini, ancak davalı taraf söz konusu meblağı iade etmekten kaçındığını,

bunun üzerine taraflarınca yasal yollara başvurulacağı ihtarının davalıya yapılmış ve sonrasında 04/04/2023 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurularından sonra davalı tarafça 25/05/2023 tanzim tarihli 2.000,00 EURO bedelli "ardiye" faturası kesildiğini, geri kalan 8.000,00 EURO ise aynı tarihte müvekkilinin hesabına havale edildiğini, davalı tarafından tanzim edilen 25/05/2023 tarihli faturanın aynı tarihte GİB Portal üzerinden reddedildiğini, zira söz konusu faturanın davacının bilgisi dışında kesilmiş olduğu gibi davalıdan ardiye hizmeti alınmadığını,

davalının sözleşmenin ortadan kalkması sonrasında almış olduğu tutarı iade etmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gibi iyi niyet ilkesi ile de bağdaşmadığını beyan ederek; davanın kabulü ile 2.000,00 Euro'nun bankalarca döviz mevduatına uygulanan en yüksek faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

davalı firmanın davacı firma ile satım sözleşmesi akdedildikten hemen sonra sözleşmeye konu enjeksiyon makinesinin siparişini vermiş ve makinenin ----------- gümrüğe getirildiğini, akabinde ise gümrükte serbest bölge deposuna çekildiğini, bu noktada önemli olan hususun ise davalı firmanın makineyi gümrükte serbest bölge deposuna çekerken makine için belirli bir alanı kiralamak ve makinenin serbest bölge deposunda durduğu süre boyunca depo kirası ve depo masrafları gibi çeşitli bir çok masrafa katlanmak zorunda olduğunu,

buradan da anlaşılacağı ve davacının da bilgisi olduğu üzere kapora ödemesinin tümüyle makinenin yurt dışından getirtilmesinden sonraki süreçte gümrük ve serbest bölge depo masraflarına kullanılmak üzere yapıldığını, davalının tüm edimlerini usulüne uygun şekilde yerine getirdiğini, buna rağmen asıl gerekçesi makineyi satın almaktan keyfi olarak vazgeçen davacının çeşitli bahaneler üretmek suretiyle makineyi almaktan vazgeçerek ve sözleşmeyi feshederek davalıyı mağdur ettiğini, müvekkili firma tarafından getirtilen makinelerin müşterinin talebi üzerine özel olarak getirtildiğini,

tüm bu hususlara rağmen davalı firmanın iyiniyetli bir şekilde davacı firmaya 10.000,00 Euro kapora bedelinin 8.000,00 Euro'sunu iade etmiş ve hiç bir masrafı karşılamaya yetmemesine rağmen 2.000,00 Euro'yu gümrük ve serbest bölge depo masraflarının mahsubu için uhdesinde tuttuğunu, kapora iadesinin ancak hukuken geçersiz bir sözleşme mevcutsa sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iade edileceğini, sözleşmenin davacı firma tarafından haksız ve hukuk aykırı şekilde feshi nedeniyle kusurlu olduğunu açıkça ortaya koyduğunu,

buradan hareketle kaporayı veren tarafın yani davacının kusurlu olması sebebiyle Yargıtay'ın kaporayı alan tarafın sözleşmenin hiç ya da gereği gibi ifa edilememesi sebebiyle uğradığı zarar sonucu tazminat hakkı olacağından, tazminat hakkı kadar ki kaporayı alıkoyabileceği görüşünde olduğunu beyan ederek; harç eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine, usuli itirazlarımızın kabulü mümkün görülmediği taktirde hukuki dayanaktan yoksun ve haksız davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı tarafça ticari satım sözleşmesi kurulurken ödenen kapora parasının davacı tarafça sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle iadesi istemine ilişkindir.Dosya SMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporunda; ''Davacı tarafından davalı adına yürütülen yılı --------- kodlu muavin defter kayıtlarına

göre davalı tarafın 2022 yılından 2023 yılına devir eden borcunun 10.000 Euro olduğu, 29.05.2023 tarihinde davacı tarafa 8.000 Euro ödeme yapıldığı, 2.000 Euro tutarlı fatura

düzenlediği ve buna göre 31.05.2023 dava tarihi itibariyle davacı tarafa borcunun bulunmadığı görülmekle; Dava tarihinden sonra 27.09.2023 tarihinde davacı tarafından kabul edilmeyen ardiye fatura tutarı olan 2.000 Euro tutarın, davacı alacağına kayıt edildiği ve dava tarihinden sonra davacı tarafa 2.000 Euro borçlu olduğu görüldüğü,

davalı vekili tarafından dava dosyasına sunulan deliler arasında davaya konu 2.000 Euro bedelin davacı tarafın siparişi üzerine temin edilen makinenin ardiye bedeli olarak ödendiğine

dair dava dışı firma tarafından davacı adına düzenlenen faturalar bulunduğu, faturaların incelenmesinde, dava dışı ---------Ş.'ne

tarafından davalı tarafa 560 m2 alanın depo kira bedeli için aylık faturalar düzenlediği, görülmüş olup, faturaların kaç adet makinenin depolama kiralamasına ilişkin düzenlendiğine

ait açıklama bulunmadığı, davaya konu olan makinenin ardiye bedelinin iş bu fatura tutarlarının ne kadara kısmına denk geldiği ve davaya konu makineni söz konusu depoda

kaldığı süreye ait bilgi bulunmadığından, davaya konu makinenin söz konusu faturalardan almış olduğu ardiye bedeli tutarının ne kadar olduğu tespit edilemediği '' yönünde görüş bildirmiştir.Davalı vekilinden dava konusu makinenin müvekkilinin uhdesinde ne kadar kaldığı, makinenin dava dışı 3. Kişilere satışının yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise satış faturasının bir örneğinin sunulması,

dava konusu makinenin depolama yapıldığı ardiyeye giriş çıkış kayıtlarına ilişkin belgelerin ve dava konusu makinenin varsa fotoğraflarının sunulması istenmiş, gerekli belgeler mahkemeye ibraz edilmiş, Dinlenilmesine karar verilen davalı tanığı --------- '' ben davalı tarafın iş yerinde finans işlerine bakarım. Davacı taraf bizden makina ithalatı talep etti, siparişini verdi, avansını ödedi. Biz de bunun üzerine yurtdışından siparişi verdik, makina serbest bölgeye geldi.

O arada davacı taraf leasing belgelerini tamamlayamadığını söyleyerek vazgeçti. Biz ürünü sonrasında serbest bölgenin içindeki kapalı alana aldık. Biz de bu yeri kiracı olarak kullanmaktayız. Burada 4-5 ay bekledi. Biz bu deponun kirasını normal sattığımız makinalardan finanse ediyoruz. Normalde kısa süreli beklemeler olduğu için makinanın bekleme bedelini müşteriye yansıtmıyoruz. Ancak bu olayda 4 , 5 ay gibi ibir süreçte makina elimizde kalmıştır.

Şans eseri aynı özelliklerde makina talep eden müşteri bulduğumuzdan satışını gerçekleştirdik. Biz kendilerine sembolik bir depo bedeli yansıttık ancak onu dahi kabul etmediler.

Davacı taraf siparişini verdikten sonra iptal etmiş ise de biz bu siparişi yurt dışındaki firmaya geçtiğimiz için ve orada üretim aşamasına geçildiğinden iptal etme durumumuz olmamıştır. '' şeklinde beyanda bulunmuş, bilirkişi alınan ek raporda; ''Davaya konu makinenin dava dışı ----------Ş.’ne ait deposunda ne kadar alan kapladığına dair dosya kapsamımda dayanak belge bulunmadığından, davalı vekilin tarafından beyan edilen 80 m2 kalan için davaya konu

makinin, 26.08.2022 giriş tarihinden dava dışı şirkete satışının yapıldığı 29.12.2023 tarihine kadar olan 125 günlük süre için adriye hizmet bedelinin, 2.166,67 USD olduğu

hesaplanmış olup, davalı tarafından 2.000 Euro talep edilmiştir '' şeklinde tespit yapmıştır.Somut olayda; taraflar arasında davaya konu enjeksiyon makinesinin alım satımına dair yazılı bir sözleşme olmadığı, sözlü anlaşma sonrası makine için düzenlenen proforma faturaya istinaden davacının davalı hesabına 10.000,-Euro kapora ödediği anlaşılmakla, davacı taraf sözleşmeden cayması sonrası sözleşme bedeli/bağlanma parası olarak yaptığı bu ödemeden tarafına iade edilmeyen, davalı uhdesinde kalan bakiye 2000-Euro kapora bedelinin istirdadını istemektedir.

Davalı taraf davacının sözleşmeyi yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ve davacının kaporasından mahsup ettiği 2000 Euro bedelin depolama, ardiye masrafları olduğunu savunmuştur.

TBK'nun 236. maddesi uyarınca borcunu ifa etmeyen alıcı, satıcının bu yüzden uğradığı zararları gidermekle yükümlü ise de 14.04.2022 tarihli proforma faturada satıcının alıcıya hiçbir ardiye masrafı yansıtmayacağına dair Not bölümünde açıkça düzenleme olduğu, aynı bölümde davacı alacaklı tarafından ödenen kaporadan sözleşmeden cayılması halinde ardiye masrafı düşüleceğine dair bir düzenleme olmadığından davalının kapora bedelinden yaptığı kesintide haksız olduğu kanaatine varılmış, davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.