İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/517 K.2025/269

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/517

KARAR NO : 2025/269

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/08/2022

KARAR TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 22.03.2022 tarihinde ------------Şti. adına müvekkiline ait---------- Mah.------------ Cad.

No:---------- ---------- adresinde yer alan işyerine ----------- İcra Müdürlüğünün -------------- E. sayılı dosya talimatı ile müvekkili şirket ile hiçbir bağlantısı olmayan bir borç ile ilgili hacze gelindiğini, haciz baskısı ve muhafaza tehdidi ile müvekkilinin ödeme yapmaya mecbur kılındığını, müvekkili ile borçlu şirket ------------- Şti. arasında herhangi bir organik bağ söz konusu olmadığını, davalı/alacaklının haciz ve muhafaza baskısı ile tahsil etmiş olduğu 224.500 TL'yi ------------ İcra Müdürlüğünün ------------- E. sayılı dosyasından tahsil etmesi üzerine huzurdaki davayı açma zarureti hasıl olduğunu,

dava şartı olan arabuluculuk görüşmelerinin 11.08.2022 tarihinde yapılmış olup davalı/alacaklı ile anlaşmaya varılamamış olduğunu beyan ederek davanın kabülü ile müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 224.500 TL’nin ödeme tarihi olan 22/07/2022 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;müvekkilinin yetkili ve meşru hamili olduğu ------------ Şubesi------------- Seri Numaralı 158.000-TL bedelli 10.03.2022 vade tarihli çeki vadesinde bankaya ibraz ettiğini ancak vade tarihinde borçlu hesapta borca yeter tutarın olmamasından

ötürü muhatap banka tarafından mezkur çek hakkında karşılıksız işlemi yapıldığını, buna istinaden taraflarınca ----------- İcra Müdürlüğü ------------ Esas sayılı icra dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine başlandığını, icra dosyasından alınan talimatla ------------- İcra Müdürlüğünün ------------ Talimat sayılı dosyası ile 21.07.2022 tarihinde borçlu ----------- Şti. aleyhinde haciz işlemi için gidildiğini, mahalde hazır bulunan üçüncü şahısın davacı şirket tarafından dosya borcu ödenerek mezkur icra dosyası infaz edildiğini,

davacı üçüncü kişi tarafından icra dosyası borcuna istinaden herhangi bir ihtirazı kayıt düşülmeksizin ve cebri icra tehdidi olmaksızın ödemede bulunulduğunu, bu minvalde davacı tarafın borcu kabul etmiş ve icra dosyasının banka hesabına ödemede bulunmuş olduğunu, 3. kişi konumunda olan davacı tarafından huzurda ikame edilen istirdat davasında istihkak davasının konusunu teşkil eden hususların ileri sürülemeyeceğini, ayrıca ilgili haciz işlemine yönelik davacının 3. kişi tarafından müvekkiline karşı ikame edilen herhangi bir istihkak davasının da söz konusu olmadığını beyan ederek ve karşı dava hakkı,

fazlaya dair ve diğer haklarını saklı tutarak, davacının taraf sıfatı olmadığından aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddine, davalı müvekkilinin taraf sıfatı olmadığından pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddine, davacının, işbu davayı açmasında hukuki yarar bulunmamasından dolayı dava şartı yokluğundan davanın reddine, mahkeme aksi kanatte ise davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini,

---------- İcra Müdürlüğü ------------- Esas sayılı dosyasından alınan talimat ile ----------- İcra Müdürlüğü ------------ Talimat sayılı dosyasıyla borçlu --------- şirketin resmi ticaret sicil adresi olan ''------------ Mahallesi, ------------- Caddesi, No:---------- -----------'' adresine gerçekleştirilen haciz işleminde mahal adresin boş durumda olduğu ve kimsenin olmadığı görüldüğü,

takip borçlusu-----------şirketi ------------ ilinde kurulduktan kısa bir süre sonra ticari merkezini ------------ nakil aldırdığını, davacının haciz mahallinde takip borçlusu ---------- adına evrak araştırması yapıldığını, mahalde borçlu şirket unvanı ve bilgilerinin yazılı olduğu evraklar bulunduğunu, borçlu şirketin borç konusu malları davacı şirkete muvazaalı olarak fatura ederek mal kaçırdığını,

müvekkili şirket tarafından ----------- şirketine düzenlenen hizmet teslim formunda belirtilen ürünlerin takip borçlusunun faaliyet alanıyla herhangi bir bağlantısı olmamasına rağmen davacı şirketin söz konusu malları kaçırmak amacıyla paravan şirket olan ------------ üzerinden müvekkil ile iletişime geçtiğini, malların kullanım alanlarının birebir davacının faaliyet konusuna uygun olduğunu, ürünlerin montajının yapıldığı adresin davacı şirketin ----------- ilinde açmayı planladığı otel olduğunu, davacı şirketin geçmişten bugüne alacaklılardan mal kaçırmak saikiyle 14'e yakın şirket açıp kapattığını,

davacı şirket ile takip borçlusu şirket arasında fiili, hukuki ve organik bağ ortada olup davacı tarafın da bu hususu kabul ederek 3. Kişi sıfatıyla icra dosyasına ödemede bulunduğunu beyanla kötü niyetli davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, istirdat davasıdır.----------- İcra Müdürlüğü----------- Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından ----------- Şubesine ait ----------- Seri Numaralı 158.000-TL bedelli 10.03.2022 vade tarihli çeke dayalı olarak borçlular lehtar-----------Şti. ile keşideci ----------- Şirketi aleyhine kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı,

iş bu dosyadan ----------- Şirketi 'nin ---------- Mh. --------- Cd. --------- Blok No:-------- ---------- adresinde ve gösterilecek adreslerinde menkul haciz ve muhafazasına ilişkin haciz talimatı yazısının ------------ İcra Müdürlüğü'ne gönderildiği,----------Talimat sayılı dosyasında ---------- Mah. --------- Cad.

No:---------- ----------- adresinde 21/07/2022 tarihinde yapılan fiili haciz işlemleri sırasında icra dosyasının tarafı olmayan davacı ------------ Şirketinin faaliyette bulunduğu, haciz sırasında -----------şirketinin yetkilisi olduğunu beyan eden ------------ tarafından hacizle ilgili dava, şikayet ve tazminat hakları saklı tutularak ----------- adına dosya borcuna istinaden 224.500,00-TL ödeme yapıldığı, sonrasında Mahkememizde alacaklı ----------- aleyhine istirdat talepli iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce 19/01/2023 tarihli öninceleme duruşmasında --------- esas ve ----------- Karar sayılı karar ile;

davacının aktif dava açma ehliyeti olmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ------------ kararı ile; davacı, icra dosyasında üçüncü kişi konumunda olmasına rağmen adresine hacze gelindiğini, haciz ve muhafaza tehdidi altında ödeme yaptığını ileri sürerek ödediği paranın davalı alacaklıdan istirdadını talep ettiğinden davanın üçüncü şahsın, davalı alacaklının sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı olarak açılan istirdat davası olduğu,

davanın husumet yönünden usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmediği gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek, deliller toplanarak dosyanın esası hakkında karar vermek üzere dosya tekrardan Mahkememize gönderilmiştir.Mahkememizce istinaf kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada.

Dava dışı ------------Şti.’nin kuruluşundan itibaren tüm ortaklarını ve şirketin faaliyet gösterdiği adresleri içerir şekilde ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek davacı yanın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle davacıya dava dışı ------------- tarafından fatura düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmiş ise taraflar arasındaki işin mahiyeti ile muvazaa bulunup bulunmadığı hususlarında rapor düzenlemesi istenmiş, bilirkişi raporunda özetle;'' Davacı ------------ Şirketinin 09.03.2010 tarihinde ----------- kayıt olduğu ‘-------- Mah.--------- Cd.

Blok Apt.No:--------- ------------’ iş adresinde yer aldığı, 16-Oteller Meslek Grubu, Otel vb. konaklama yerlerinin faaliyetleri (günlük temizlik ve yatak yapma hizmeti sağlanan yerlerin faaliyetleri) (kendi müşterilerine restoran hizmeti vermeyenler ile devre mülkler hariç)’ olduğu ------------ kayıtlarında -----------, ----------, ---------, ----------, ---------, --------- olmak üzere 6 adet ortak olduğu , Dava dışı ----------- Şti.’nin.

14.07.2021 tarihinde ----------- kayıt olduğu, ‘--------- Mah.-------- Cad.NO:--------- ----------- iş adresinde yer aldığı, 40-EV TEKSTİLİ- Meslek Kodu,Tekstil ürünlerinin bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar (iplik, kumaş, ev tekstili, perde vb. ürünler) (giyim eşyaları hariç) olduğu, eski ortaklarının -----------, ---------- olduğu, yeni şirket sahibinin %100 hisse ile ------------ olduğu , Davacı---------- Şirketi ile Dava dışı ------------ Şirketin iş adreslerinin, nace kodlarının ,meslek kodların

ve ortaklık yapılarının farklı olduğu, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Dava dışı ----------- şirketine borç/alacak bakiyesinin olmadığı görüldüğü ancak dava dışı şirketin davacı şirkete mal sattığı ve davacı şirketin ödemeleri banka kanalıyla yaptığı ödeme dekontlarından tespit edildiği, taraflar arasındaki ticaretin sadece 2021 yılında olduğu ve 2022-2023 yıllarında devam etmediği, Dava dışı ----------- şirketinin davacı şirkete 2021 yılında toplamda 5 adet 778.147,08 TL tutarında ‘----------

Klima, Kart Okumalı Kilit Seti, Pil..’ açıklamasıyla e-arşiv fatura düzenlediği, Bilirkişi incelemesine Davacı şirket ödeme dekont sunmuş olup, Dava dışı ---------- şirketine toplam da 9 adet

778.142,28 TL tutarında ‘----------, -----------’ açıklamasıyla ödeme yaptığı görüldüğü, davalı şirketin icra ve haciz dayanak evrağı olan çek incelendiğinde Davacı şirketin keşideci, lehtar veya cirolayan olmadığı, Davacı şirketin ticari defterlerinde çeki düzenleyen dava dışı ------------ Şirketi ile ticari ilişkisinin olmadığı tespit edildiği, Organik Bağ;

farklı tüzel kişiler arasında tam bir özdeşlik, ticari veya iktisadi bağımlılık ve bütünlük bulunmasa dahi, belli kriterlerin varlığı ve bu tüzel kişilerin birbirlerinin uzantısı olarak kabul edilmesi halinde “organik bağ” olgusundan söz edileceği, ancak mali açıdan yapılan incelemede taraflar arasında bir organik bağın varlığının mevcut olmadığı,

Davacının haciz baskısı ile yapmış olduğu 224.000 TL ödemenin 21.07.2022 ödeme tarihinde 24.08.2022 dava tarihine kadar 3.293,69 TL reeskont avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği, '' yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.Tüzel kişilerin, kendisini oluşturan gerçek kişilerden ayrı ve bağımsız bir hukuk süjesi olmasına göre, ortakları kısmen veya tamamen aynı olan tüzel kişiler de birbirlerinden bağımsız kişiliklere haizdir. Bu nedenle malvarlıkları da ayrıdır.

Dolayısıyla bir tüzel kişi diğerinin borcundan kural olarak sorumlu tutulamaz. Ancak bazı hallerde "tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla tüzel kişileri oluşturan gerçek kişilerin veya başkaca bir tüzel kişi arasındaki ayrılık ilkesi bir kenara bırakılarak iki ayrı hukuk süjesi olarak değerlendirilmeyip, bunlara tek bir bütün olarak yaklaşılması mümkündür.

Bunun için şirketlerin faaliyet konuları, ortağı ve yöneticileri kısmen aynı olması, malvarlığının birbirine karıştığı, iktisadi bir bütünlüğün olduğu ve tüzel kişilik perdesinin arkasına sığınılarak kötü niyetle, mal kaçırma ya da alacağın tahsilini kısmen veya imkansız hale getirme yönündeki eylemlerinin bulunması gibi bir takım olguların gerçekleşmesi gerekir.

Tüm dosya kapsamına göre; davacı üçüncü kişi şirketin ortaklarının dava dışı borçlu şirketin ortakları ile aynı olmadığı, şirketlerin aynı ticari faaliyette bulunmadığı, aynı sektörde çalışmadıkları, bu haliyle davacı üçüncü kişi ile dava dışı borçlu şirket arasında organik bağ olmadığı, davalının savunmasına göre, ---------- şirketine düzenlenen ve teslim edilen fatura konusu ürünlerin borçlu ----------- şirketinin faaliyet alanıyla ilgisi olmadığı,

ürünlerin tesliminin davacının oteline yapılması sağlanarak davacı şirketin dava dışı borçlu şirketi ---------- şirket olarak kullandığı iddia edilmiş ise de basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunan davalı şirketin ürün teslimini fatura borçlusu olmayan davacı şirkete yapmadan evvel şirketlerin ----------- kayıtlarını incelemek suretiyle şüpheye düşmesi halinde dava dışı borçlu şirketten ödemesini almadan ürünlerin davacıya ait adrese tesliminden imtina edebilecek iken yapmadığı anlaşılmakla savunmasına itibar edilmemiş, neticeten icra takibine konu borçtan davacının sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmış, somut olayda,

davacının işyerinde yapılan hacize dayanak teşkil eden icra takibinin kambiyo senedine dayalı olduğu, haciz için gelinen davacının borcu ödemesi nedeni ile sebepsiz zenginleşenin davalı alacaklı olduğu, davacının ödediği bedelin, davalının malvarlığına dahil olduğu anlaşıldığından açılan davanın kabulüne, ---------- İcra Müdürlüğünün ----------- Esas sayılı dosyasında davacı tarafça ödenen 224.500,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan istirdadı (tahsili) ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.