İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/529 K.2023/982

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/529

KARAR NO : 2023/982

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)

DAVA TARİHİ : 26/07/2023

KARAR TARİHİ : 15/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ, DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...dava dilekçesinde özetle;------arasında ticari ihtilaf yaşandığını ve söz konusu ticari ihtilafın çözümü sonucunda tarafların anlaşmaya vardığını, tarafların anlaşmış olduğu hususların yerine getirilmesi sürecinde belirtilen tarafların rızası üzerine teminat olarak senet düzenlenmesi ve senetlerin tarafsız bir kişide güvence altına alınması kararıyla ----- tarafından 6.000.000,00 TL ve 7.000.000,00 TL bedelle 2 adet adına senet düzenlendiğini ve teslim edildiğini, bu hususların taraflarca yazılı olarak anlaşmaya döküldüğünü ve yine taraflarca imza altına alındığını, açıklanan sebeplerle tarafına teslim edilen senetlerin,

ihtilafta olan iki tarafın anlaşmış olduğu hususlar yerine getirildiğinden, keşideci-----iadesi gerektiğini ancak sözkonusu senetlerin tüm aramalarına rağmen bulunamadığını, bu hususta mahkemece uygun görülmesi halinde duruma ilişkin izahat verilmesi adına huzura tanık bildirileceğini, Zayi Senet Listesi: 6.000.000,00 TL (Altı Milyon) miktar, keşidecisi ----- olan senet ve 7.000.000,00 TL (Yedi Milyon) miktar, keşidecisi ------ olan senet,

her ne kadar senetler adına düzenlenmiş ve tarafınca başkasına ciro edilmemiş olsa da söz konusu senetlerin kötüniyetli şahısların eline geçmesi halinde paraya çevrilebileceği ve tarafların ve şahsının uğrayabileceği zararların önlenmesi adına senetlerin ödemeden meni ile iptaline karar verilmesi istemi ile mahkemeye başvurma zorunluluğunun hasıl olduğundan bahisle, açıklanan ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle, davanın kabulü ile öncelikle senetlerin ödenmesini önlemek için ivedilikle teminatsız olarak ödeme yasağı konulmasını ve dava sonunda söz konusu senetlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce davacıya, "Her ne kadar dava dilekçesinde dava konusu senetlerin (6.000.000,00 -TL (Altı Milyon) Miktar, Keşidecisi ----olan senet ve 7.000.000,00 -TL (Yedi Milyon) Miktar, Keşidecisi ----- olan senet) (kıymetli evrak olduğundan bahisle) iptali ve ödeme yasağı konulması talep edilmiş ise de, senetlerin hangi türde olduğu (bono, çek, poliçe veya sair kıymetli evrak), keşide ve vade tarihlerinin ne olduğu, lehtarının kim olduğu,

senetler çek ise seri numaralarının ne olduğu hususlarında dava dilekçesinde hiçbir bilgi bulunmaması ve senetlerin (iddiaya göre) kaybolmadan önceki suretlerinin dosyaya sunulmamış olması nazara alınarak davacıya dava konusu senetlerin hangi türde kıymetli evrak olduğu ve senetlerin kıymetli evrak olmasını sağlayacak asgari zorunlu unsurlarının hangi bilgileri içerdiği konusunda davasını aydınlatması için 2 haftalık kesin süre verilmesine,

aksi takdirde mevcut durum itibariyle değerlendirme yapılacağının ihtarına, ihtarın tensip zaptının tebliği ile yapılmış sayılmasına," hususu ihtar edilmiş, davacı...tarafından 6.000.000,00 TL'lik senedin ----- İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı dosyasıyla takibe konu edildiği bildirilmiş, diğer 7.000.000,00 TL'lik bonoyla ilgili davacının davasını somutlaştırmadığı görülmüştür.

6.000.000,00 TL bedelli bono ele geçirildiğinden davacıya bono ile ilgili iade davası açmak üzere süre verilmiş, davacı...tarafından bononun iadesi istemli -----Asliye Ticaret Mahkemesinin ---- esas sayılı dosya ile dava açıldığı mahkememize bildirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayi sebebiyle bono iptali davasıdır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun İptal kararı I - Şartları başlıklı 651 nci maddesi "(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.

(2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." ve II - Hükümleri başlıklı 652 nci maddesi "(1) İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.

(2) Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." hükmünü düzenlemiştir.Bono iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında bono hamilinin ortaya çıkması durumunda, bono iptali davasını açan davacıya, mevcut bono hamiline karşı bono istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, bono iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise bono iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Yargılama sırasında 6.000.000,00 TL bedelli bono ortaya çıkmış, davacıya iade davası açması için süre verilmiş ve davacı...tarafça da süresinde dava açıldığından düzenleme tarihi 21/02/2023, ödeme günü 21/08/2023, düzenleyeni ---- ve lehtarı ... olan 6.000.000,00 TL bedelli bono hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı...taraf lehtarı olduğu 7.000.000,00 TL bedelli bononun zayi sebebiyle iptalini talep etmiş ise de, senedin kıymetli evrak olmasını sağlayacak asgari zorunlu unsurları taşıyıp taşımadığı dosyaya sunulan bilgilerden anlaşılamamakla dava somutlaştırılamadığından ve davacı...yetkili hamil olduğunu ispat edemediğinden düzenleme tarihi ve ödeme günü bilinmeyen, düzenleyeni -----ve lehtarı ... olan 7.000.000,00 TL bedelli bono somutlaştırılmadığından ve davacı...yetkili hamil olduğunu ispat edemediğinden işbu bono hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.