İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/946 K.2024/963

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/946 Esas

KARAR NO: 2024/963

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 27/12/2023

KARAR TARİHİ: 17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirkete ait --------- plakalı ----------- model antika otomobilin gerekli bakımlarının yapılması ve lastiklerinin değiştirilmesi için davalı ile görüşüldüğünü, otomobilin bakımlarının yapılması için davalı tarafa bırakıldığını, davalının bakım işlemleri karşılığı olarak müvekkilinden 777.291,48 TL talep ettiğini ve bu hususta fatura kesildiğini, kesilen faturanın davalıya ödendiğini, davalının müvekkile Mart 2023'te kestiği faturanın üstünden 4 ay geçtikten sonra müvekkilden ayrıca kendisine iş avansı ödenmesini talep ettiğini,

müvekkilinin bu avansı ödemeyi kabul ettiğini 29/07/2023 tarihinde ödemeyi yaptığını, davalının 6 ay boyunca müvekkilini oyaladığını, otomobilin bakımlarını yapmadığını ve lastiklerini değiştirmediğini, müvekkilinin davalıdan söz konusu hizmeti ve otomobilini alamadığı için 13/09/2023 tarihinde iade faturası düzenlediğini, davalının iade faturasına itiraz etmediğini ve buna ilişkin iade faturası düzenlemediğini, iade faturasının içeriğini kabul ettiğini ancak davalı tarafından müvekkilinin ödediği tutarın iade edilmediğini, araçta herhangi bir bakımın yapılmadığını, müvekkilinin aracını kendi imkanlarıyla çekici yardımıyla aldığını,

bununu için ayrıca masraf yaptığını, çalışır durumda bırakılan aracın artık çalışmadığını, otomobildeki parçaların davalı tarafından söküldüğünü, ----------- nolu araç plakasının da kaybedildiğini, durumun davalı tarafa bildirildiğini, davalının eksikliklerin tamamlanacağını, alınan parçaların tamamlanacağının söylediğini ancak herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkilinin hiçbir hizmet almamasına rağmen toplamda 107.291,48 TL ödediğini, üstelik aracın çalışmaz durumda ve parçalarının da sökülmüş bir şekilde aldığını, bunun üzerine davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının borcum yoktur diyerek itiraz ettiğini,

arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; davanın kabulünü, ----------İcra Dairesinde ---------- esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, dava konusu ---------- plakalı ----------- marka ----------- model otomobil davacı şirkete müvekkil şirketin yetkilisi olan ---------- tarafından 14.03.2023 tarihinde satıldığını, otomobilin satış esnasında yürür vaziyette olmadığı (çalışmadığı) ve atıl halde olduğu her iki tarafın da bilgisi dahilinde olduğunu, söz konusu otomobil çalışır durumda olmadığından ve davacı tarafın bu konuyu kabul etmesi üzerine aracın piyasa satış bedelinin çok çok altında bir bedele davacıya satıldığını, aracın satın alındıktan sonra davacının talebi ile onarım maksadıyla müvekkili uhdesinden hiç çıkmadığını,

davacının zaten aracın çalışır vaziyette olmadığını bildiğinden dolayı çekici marifetiyle aracı teslim aldığını, davacının aracı eksik parçalar olduğunu bilerek ve atıl vaziyette satın aldığını, tamir işleminde gecikmenin mevcut olmadığını, davacının davaya konu otomobili satın alırken müvekkili şirket yetkilisiyle görüştüğünü, aracın tamir ve yenilenmesinin yapılması için anlaşmaya varıldığını, aracın tamir ve yenilenmesinin yapılması için 18 ay sürenin belirlendiğini,

müvekkilinin bu esnada aracın yılı ve modeli nedeniyle piyasaya sürülmesinin üzerinden 26 yıl geçtiğini birçok yedek parçanın orijinal olarak satışta olmadığının bildirildiğini, davacının bu durumu kabul etmesi üzerine müvekkilin yedek parça arayışı başladığını, bazı çıkma parçaların temin edildiğini, müvekkilinin araçta çeşitli iyileştirmeler yaptığını, bedelinin davacı tarafından ödendiğini, müvekkilinin davacıdan aldığı tutarları lastik vs malzeme temini için kullandığını, hiçbir şekilde davacıdan işçilik bedeli tahsil etmediğini, iade faturasının kötü niyetli olarak düzenlendiğini savunarak;

davanın reddini, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME----------- Vergi Dairesi Müdürlüğüne ve ----------- Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkereler yazıldığı görüldü. 27/12/2023 tarihli bilirkişi raporunun dosyamız arasına alındığı görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki ----------- plakalı aracın tamir ve iç/dış restorasyonuna dair eser sözleşmesinden kaynaklı olarak, sözleşmeden dönme nedeniyle ödenen avans bedelinin iadesine ilişkin başlatılan -------- İcra Dairesi'nin ------------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Davacı işsahibi, davalı ise yüklenicidir. Dava konusu --------- İcra Dairesi'nin ------------ Esas sayılı takibine ilişkin ödeme emri aşağıdaki gibidir:

107.291,48

TL 14.03.2023 - ------------ tarihli 77.291,48 TL tutarlı fatura ile 30.000 TL tutarlı iş avansının iadesi talebimizdir. (İstenen: Yıllık Reeskont Avans)

107.291,48

TL Toplam Alacak

Alacağın tahsili tarihine kadar avans faizi masraf ve vekalet ücreti ile tahsili, kısmi ödemelerde BK.100 e göre yapılmasını talep ederim. (TBK 100. Md., ) Uygulanacaktır.

14.03.2023 - ------------ fatura iadesi ve ödenen iş avansının iadesi talebidir. 107.291,48 TL"

Tanık ...

19/11/2024 tarihli celsede "Davacı ------------ sahibi ------------- uzun yıllardır arkadaşım olur, kendisi çekim işleri yaptığı için bu amaçla dönem aracı satın almak istiyordu, ----------- izlediğimiz birisi vardı, ------------- idi, ----------- hesap adı ve dükkan adı ------------ diye geçer, ------------ Yakasında yeri vardı, yanına gittik, söz konusu araba açık otoparktaydı, arabayı kendisi için aldığını, işleri dolayısıyla kullanamadığını satmak istediğini söyledi, makyaj konusunda sıkıntı olsa da motorunun iyi durumda olduğunu söyledi, --------- aracı satın almadan önce arabayı çalıştırdık,

belirttiğim gibi dış görüşünü çok iyi değildi ancak motoru çalışıyordu, ------------ aracı satın aldığında yılın sonuydu, ayrıca aracın dış görünüşünün ve iç dizaynı düzeltilmesine dair yani aracın komple restorasyonuna dair bir anlaşma da yapıldı, yazılı bir anlaşma yapılmadı, sözlü bir anlaşmaydı, anlaşmaya göre --------- aracı Nisan ayı gibi ------------- teslim edebileceğini, Mayıs gibi ve yaz aylarında aracı kullanabileceğini söyledi, ayrıca bu süreç biraz sarkabilir, öne de gelebilir dedi, 6 ay ya da 18 ay gibi net bir süre konuşulmadı, sonraki süreçte araç ----------- teslim edilmedi,

----------- aracın satın alınmasından sonra restorasyon işlerine hemen başlayacağını bu amaçla aracı hemen kapalı alana alacağını söylemişti, biz Nisan ayından önce ------------ misafir olduğumuzda aracın ilk gördüğümüz açık otoparkta olduğunu gördük, oradan hiç çıkarılmadığını, önünde arkasında park eden 20-30 araçtan anladık, yine araç üzerinde yapılmış bir işlem görülmüyordu, daha sonraki süreçte yani Nisan ayından sonra da habersiz olarak birkaç kere gittik, aracı aynı şekilde aynı yerde gördük, sonraki süreçte ---------- aracı çekici ile alınmasını talep etti, aracı çekici ile aldı ve başka bir ustaya götürdü,

bu ustaya götürüldükten sonra aracın aksesuarlarının kullanıldığını anladık, aracın aksesuarları eksikti, hem ilk gördüğümüz andaki durumuna göre hemde sonraki ziyaretlerimizde gördüğümüz duruma göre eksikti, ---------- bunu fark edince --------- mesaj attı, --------- de mesajında bunu kabul etti, aracın motoru alınmamıştı ancak yeni ustaya araç getirildikten sonra motorun da taahhüt edildiği şekilde sorunsuz olmadığı anlaşıldı, satış yapılırken bize motorun sağlam olduğu ve aracın bu yüzden alınması gerektiğini söylemişti, motor işin içine katılmayacağı için restorasyon tutarı da çok yüksek olmayacak dedi,

ancak belirttiğim gibi yeni ustaya getirdikten sonra motorda çatlak olduğu, bir kısım teknik sıkıntılar olduğu tespit edildi" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Makine mühendisi ---------- keşif neticesinde düzenlenen 04/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 473. maddesi uyarınca "(1)Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir.

(2) Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, işsahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125/3. maddesi uyarınca "(...) (3)Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler.

Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir."Eser sözleşmelerinde bedel bir miktar para olarak kararlaştırıldığından, tarafların bu sözleşmeyi tek taraflı irade beyanları ile feshetmeleri (dönmeleri) mümkündür ve karşı tarafın kabulüne bağlı değildir. Dönme beyanının açık olmasına gerek yoktur.

Fesih veya dönme sözcüğü kullanılmasa da iş parasının geri istenmesi gibi dönme iradesini gösteren beyanlarda bulunulmuş ise sözleşmeden dönme iradesinin bildirildiğinin kabulü gerekir.

Bu halde karşı tarafın dönme-feshin haksız olduğunun tespiti ile sözleşmenin aynen ifasını talep etmesi mümkün değildir .Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın taraflar arasındaki ---------- plakalı aracın tamir ve iç/dış restorasyonuna dair eser sözleşmesinden kaynaklı olarak, sözleşmeden dönme nedeniyle ödenen avans bedelinin iadesine ilişkin başlatılan -------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, taraflar arasında eser sözleşmesinin varlığı ve davacı tarafından sözleşme kapsamında 107.291,48 TL avans ödemesi yapıldığı hususunda çekişme bulunmadığı,

davacının iade talebini yukarıda atıf yapılan TBK 473 maddesine dayandırdığı, taraflar arasındaki ---------- yazışmaları, tanık beyanları ve bilirkişi raporu dikkate alındığında, davalının aracın tesliminden itibaren sözleşmeye uygun olarak herhangi bir eser meydana getirilmesi hususunda bir çaba içerisinde bulunmadığı, aksine aracın mevcut mevcut parçalarının ve araç için temin edilen parçaların başka araçlar için kullanıldığı, bu sebeple TBK 473 maddesi uyarınca davacının sözleşmeden dönme hakkının bulunduğu, davacının bu iradesini açık şekilde kullanmadığı,

ancak yukarıda atıf yapılan yargı içtihadı dikkate alındığında sözleşmeden dönme beyanının zımni şekilde de yapılabileceği, davacının iade faturası kesmesinin ve dava konuyu takipte ödediği bedelin iadesini talep etmesinin sözleşmeden dönme iradesini gösterdiği, kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmenin eylemli olarak da sona erdiği, tüm bu sebeplerle tarafların ifa yükümlülüğünden kurtulduğu ve aynı zamanda daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilecekleri, bu kapsamda davacının ödemiş olduğu 107.291,48 TL avans bedelinin iadesini talep etmekte haklı olduğu, alacağın likit olması,

davalının itirazında haksız çıkması ve alacaklının talebinin bulunması nedeniyle davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.