KÜNYE
- Mercii
- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2023/962
- Karar No
- 2025/321
- Karar tarihi
- 24 Nisan 2025
Karar Metni
4.223 kelime·21 dk okuma·7 bölüm
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/962
KARAR NO : 2025/321
DAVA
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 24/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili Dava dilekçesi özetle.
Davacı, sigortalısı ------- ait nakliyat emtiasının taşınması sırasında zarar gördüğü, bu zararın tazmin edilmesi amacıyla sigortalısına 60.019,97 TL ödeme yaptığını ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince, sorumlu taşıyıcılar ---- ve ----- karşı rücuen tazminat -----. tarafından ----- alıcı firmaya teslim edilmek üzere ---- yola çıkarılan 4 makaradan oluşan kablo emtiası, --- firması tarafından taşınmak üzere alt taşıyıcı ----- firmasına teslim edildiği, Taşıma işlemi, davalı --- ait ve ----- tarafından sevk ve idare edilen ------ plakalı çekici ve dorseden oluşan araç ile gerçekleştirildiği,
Ancak, 15.07.2022 tarihinde malzemenin teslim edilmesiyle yapılan kontrollerde, faturaya kayıtlı 4 makaranın 2'sinde hasar meydana geldiği tespit edildiği, Olayın ardından düzenlenen hasar tespit tutanağı, eksper raporu ve diğer ilgili belgeler doğrultusunda, davacı sigorta şirketi, sigortalısına poliçe kapsamında ödeme yapıldığı, Eksper raporunda, taşınan kabloların zarar gördüğü, hasarın taşımacıların kusurundan ----ATM ----- Bilirkişi Heyet Raporu kaynaklandığı ve bu zararın sigorta kapsamında değerlendirildiği,
Sigorta poliçesi gereğince sigortalısına ödeme yapan davacı sigorta şirketi, Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi uyarınca zarar miktarı kadar rücu hakkına sahip olduğu, buna göre sorumlulara karşı icra takibi başlatıldığı, Davalıların haksız bir şekilde borca itiraz ettiği, asıl alacak miktarı üzerinden en az 9620 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği ifade edilerek, Davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesi, ----.
İcra Müdürlüğü ------. Sayılı dosyasına vaki İTİRAZIN 60.019,97-TL alacak açısından iptali ile takibin 31.05.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faiz ile birlikte devamı, Davalının en az 9620 icra inkâr tazminatına mahküm edilmesi, dava dilekçesi ve eklerinin davacı asile tebliğ edilmesi, Yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı yan tarafından açılan ve esas numarası yazılı olan dava hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğu, Meydana geldiği iddia olunan hasarda müvekkillerin hiçbir kusuru bulunmadığı, Müvekkillerimizden ----- dava dosyasına konu olan ürünleri 15.07.2022 tarihinde ------ isimli dava dışı olan kişiye teslim ettiği.
Teslimat sırasında bahse konu ürünlerde hasar tespiti yapıldığı ve buna ilişkin de hasar tespit tutanağı düzenlendiği, tutanaktan da görüleceği üzere ürünlerde meydana gelen zararın sebebi ürünlerin yükleme aşamasında korunaksız yerleştirilmesi neticesinde hasara uğramış olması olduğu, Yüklemeden sorumlu olan taraf tüm sözleşmelerden de açıkça görüleceği üzere müvekkilleri olmadığı, Yüklemeyi yapan taraf ürünlerin altını takoz gibi araç ve gereçler ile beslemediğinden ve yeterli Spanzet kullanıp sabitlemediğinden ürünler davacıya ait olan araca ve birbirine zarar verdiği, Bahse konu görüntüler dosya kapsamında mübrez olduğu,
Ürünlerde meydana geldiği iddia olunan hasar sürüş kaynaklı herhangi bir olayın sebebiyet verdiği bir durum olmadığı, Konuya ilişkin her türlü emniyet kaydının ve kamera görüntülerinin tespiti mümkün olduğu, davalıların sorumluluğu yalnızca sevkiyat işlemi ile sınırlı olduğu, Tutanak tutulurken hasarın sebebi olarak yüklemeyi gerçekleştiren tarafın hatası olduğu belirlenmiş aksi yönde herhangi bir ibareden de söz edilmediği, Bu hususta ----- isimli tutanakları düzenleyen kişinin tanık sıfatı ile dinlenmesi talep edildiği, Ayrıca dosya kapsamına sunulan ekspertiz raporları da objektif kriterlerle düzenlenen raporlar olmadığı,
İşbu nedenle itibar edilemeyeceği, Sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği bedelin davalılardan tahsil şartları da oluşmadığı ifade edilerek, Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddi, davacının dava konusu miktarın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatını ödemeye mahkum edilmesi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE
Dava -----İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmış, deliller toplanmıştır.
Davacı, iddialarını desteklemek amacıyla icra dosyası, eksper raporu, hasar tespit tutanağı, sigorta poliçesi, ödeme dekontları, nakliyeye ilişkin faturalar ve sevk irsaliyesi gibi kayıtları dosyaya eklemiştir. avalı yan nezdinde ise herhangi bir belge sunulmamış olup, 13.07.2023 tarihli takip dosyasına yapılan itiraz dilekçesinde teslim aşamasında tutulan tutanak ve konuya ilişkin görüntü kayıtlarını sunduğunu beyan etmekte olup, dosya içerisinde işbu tutanak ve görüntü kayıtları yer almamaktadır.
Dosya dava konusu uyuşmazlığı ilişkin rapor düzenlenmez üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi Heyet Raporunda ;
Olayın gelişimi incelendiğinde; -----’de yerleşik sigortalı ----- tarafından ------numaralı fatura kapsamında 4 Makara (4.073 mt.) kablo emtiası satıldığı, 14.07.2022 tarihinde ------- numaralı ---akliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile davacı şirket tarafından sigortalısına poliçe düzenlendiği, -----kadar olan karayolu nakliyesinin, nakliyeci----- sorumluluğunda alt taşıyıcı -----. tarafından Sn. ---- -- adına ruhsat kayıtlı------(çekici + dorse) plakalı araç ile gerçekleştirildiği,
Söz konusu aracın 15.07.2022 tarihinde alıcı firmaya varışı sonrasında yapılan kontrollerde konu faturaya ait 2 makaranın hasarlı olduğunun görülmesi üzerine alıcı firma tarafından kabul edilmeyerek sigortalı firmaya geri gönderildiği, 12.08.2022 tarihinde ekspertiz talep edilerek 16.08.2022 tarihinde inceleme yapıldığı, Ekspertizde;
Yapılan incelemelerde; 1.037 mt. YAVV-R (NAYY-O) 3x120+70 1kV(Sİ) SKhGrMa Alçak gerilim enerji kablosu emtiasının;
Ahşap makaralara sarılı olduğu, Emtianın sigortalı firmaya ait diğer kablo emtiası ile birlikte yüklendiği, Ahşap makaraların dorsenin ön kısmına yüklendiği ve spanzet ile sabitlendiği, Dorsenin arka kısmında istiflenen yük için herhangi bir sabitleme yapılmadığı (hava yastığı, spanzet vb.)
Araç içerisindeki diğer ahşap palet üzerindeki makaralara sarılı kabloların dorsenin ön kısmına doğru kaymış ve ön kısımda bulunan ahşap makaraların birbirine çarpmış olduğu tespit edilmiştir. Zarar gören makaranın fiyat bilgisi ekli faturada mevcuttur. Bugün makaranın zarar gören üst kısımlarını keserek kalan kısmı kurtarmayı denedik ancak ekli fotoğraflardan da görüleceği üzere makaranın alt taraflarında da hasarlar mevcuttur. Bu sebeple ürün satışı yapılmayacak seviyede 30-50 metre aralığında parçalar olarak çıkmaktadır. Sonuç olarak ürünün tamamının sigortadan tahsil edilmesini talep ediyoruz. Gereği için yardımlarınızı rica ederim. Kablo boyu: 1.037 metre Hasarlı bölgeler: 956-1.012 metreler arası; 603. Metre. 424. metre 58. Metre
Hasarlı 1.037 mt. alçak gerilim kablosu emtiası için tarafımızca ivedilikle sovtaj araştırması yapılmış olup, en yüksek teklif ------ sovtaj firması tarafından 61.000,00 TL olarak iletilmiştir. İlgili teklif sigortalı yetkilileri ile paylaşılmış ve ekli beyan yazısına istinaden 61.000,00 TL hasar hesabından tenzil edilerek emtia sigortalı firmaya bırakıldığı,
Sigortalı yetkilileri ile yapılan görüşmelerde konu hasarın nakliye sırasında yapılan ani fren sebebiyle meydana geldiği bilgisi alındığı Yükleme-Sabitleme Ve Emtia Ambalaj Yapısının İncelenmesi bakımından;
Ambalaj Yapısı: Ürünler makaralara sarılı halde ambalajlanmış olup, ilgili kablo emtia grubunun benzer şekilde ambalajlandığı bilinmekle birlikte ambalaj yapısının ürün nakliyesi için uygun olduğu Yükleme ve Sabitleme: Temin edilen tahliye fotoğrafları incelendiğinde 1 adet büyük makara grubu kablonun dorsenin baş tarafına istiflendiği ve spanzet ile sabitlendiği Diğer kabloların 1 ahşap palet üzerine 2 sıra üst üste istiflendiği,
makaraların şerit çember ile ahşap palet üzerine sabitlendiği ve 2 sıra yan yana olarak dorse üzerine yerleştirildiği ancak spanzet ile sabitlenmediği paletler arasında boşlukların olduğu ve konu sabitleme şeklinin nakliyenin olağan şartlarına göre oluşacak sarsıntılar için yeterli olmadığı Yükün araç üzerinde emniyete alınması ve dorse üzerinde sabitlenmesi nakliyeci sorumluluğunda olduğu, birlikte yükleme ve istiflemenin sigortalı tarafından yapıldığı, Yine sigortalı yetkilileri ile yapılan görüşmelerde hasarın ani fren sebebiyle meydana gelmiş olduğu beyan edilse de araç sürücüsü tarafından böyle bir beyan tarafımıza iletilmediği,
Nakliyecinin tam ve sağlam olarak teslim aldığı emtiayı hasarlı teslim etmesi sebebiyle konu hasarın meydana gelmesinde sorumluluğunun olacağı, değerlendirmesi ile Yetkililerle yapılan görüşme ve incelenen ekli belgelerden; ---- yerleşik sigortalı ----- tarafından İstanbul’da yerleşik -----14.07.2022 tarih ve ------- numaralı fatura kapsamında satılan 4 Makara (4.073 mt.) kablo emtiasından 1 makara 1.037 mt.
YAVV-R (NAYY-O) 3x120+70 1kV(Sİ) SKhGrMa Alçak gerilim enerji kablosu emtiasının hasarlı olduğu, Konu taşıma ----- sorumluluğunda ------tarafından Sn. ----- adına ruhsat kayıtlı araçlar ile gerçekleştirildiği, ------ abonman poliçenin sigortalı bilgilerinde 8. sırada olduğu görüldüğü, Ancak konu taşımada fiili farklı bir taşıyıcı mevcut olup fiili taşıyıcıya rücu imkanı mevcut olduğu belirtilmiştir. HASAR BEDELİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRMELER.
Söz konusu kablonun izah edilmesi bakımından; -------- marka YAVV-R (NAYY-O) 3x120+70 mm² 1kV(Sİ) ------ alçak gerilim enerji kablosu,
Hasar Değerlendirme; ----- marka YAVV-R (NAYY-O) 3x120+70 mm² 1kV(Sİ) ---- alçak gerilim enerji kablosu, teknik olarak şu anlama gelir: YAVV-R (NAYY-O) → Alüminyum iletkenli, PVC yalıtımlı, PVC dış kılıflı ve bükülebilir (R tipi) bir kablodur. 3x120+70 mm² → Uç ana iletkenin her biri 120 mm², nötr iletken ise 70 mm² kesitindedir. 1kV (Sİ) → 1.000V (1 kV) çalışma geriliminde kullanılabilen, yanmaz (Sİ - Siyah İzoleli) bir kablodur. SKhGrMa → Zırhlı (SKh), toprak altında kullanılabilir (Gr), mekanik dayanımı artırılmış (Ma) yapıdadır.
Bu kablo genellikle şebeke enerji iletiminde, endüstriyel tesislerde, yer altı ve açık hava uygulamalarında kullanılır. Alüminyum iletkenli olması nedeniyle bakır kablolara göre daha ekonomiktir ancak daha düşük iletkenlik sunar. Davacı ekspertiz tutanağında kablonun muhtelif metre hasarları davacı sigortalısı incelemelerine göre gerçekleştirildiği görülmektedir.
Hasar fotoğraflarına da yansıdığı şekilde kablonun PVC dış kılıf hasarları yanında dolgu ve yine iletken izolelerinde ve iletkende de hatalar olduğu görülmektedir. Tespit edilen hasarlar kablo makarasının 1012, 956, 603, 424, 58. Metrelerinde belirlenmiş, yine makara alt kısımlarında da muhtelif yerlerde problemler olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda kablonun hasarlı kısımlarının onarımı mümkün olmadığı, kablonun ancak parçalanarak sağlam kısımlarının parça halde satılması gerektiği, bunun imalatçı davacı sigortalısı nezdinde veya davacı sigorta firması nezdinde mümkün olmadığı değerlendirilerek sovtaj fiyatı üzerinden değerlendirme yapılmış ve 121.019,97 TL fatura bedelinden 61.000 TL sovtaj bedeli düşülmek suretiyle sigortalı firmaya 60.019,97 TL ödendiği görülmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda: 1. 07/2022 itibarıyla piyasa fiyatları ile karşılaştırıldığında 1 metre kablo bedeli makul seviyededir. 2. Sovtaj bedeli değerlendirmesi uygundur, alüminyum içerikli hurda kablo değerleri göz önüne alındığında 61.000,00 TL'lik rakam piyasa koşullarına uyumludur. Bu doğrultuda, yapılan tazminat ödemesinin piyasa koşullarına ve teknik değerlendirmelere uygun olduğu tespit edilmiştirTaşımacılık Yönünden Değerlendirmeler.
Davaya Konu emtia ile ilgili Nakliye Faturasının dava dışı ------ tarafından “----- Yakası Nakliye Bedeli------ Tel: -----” açılaması ile 15.07.2022 tarih ----- nolu fatura olarak davalı ----- adına düzenlendiği tespit edildi. -----’de yerleşik davacının sigortalısı ----- tarafından ----- yerleşik ------ 14.07.2022 tarih ve ------- numaralı fatura kapsamında 4 Makara (4.073 mt.) kablo emtiası satıldığı, -------’ den ------’a kadar olan karayolu nakliyesinin, nakliyeci ------ sorumluluğunda alt taşıyıcı ----- tarafından Sn. ---- adına ruhsat kayıtlı -----(çekici + dorse) plakalı araç ile sürücü ------ tarafından gerçekleştirildiği,
emtianın 14.07.2022 tarihli Sevk Tutanağı ile sürücü ----- teslim edildiği, ------ aracın 15.07.2022 tarihinde alıcı firmaya varışı sonrasında yapılan kontrollerde konu faturaya ait 2 makaranın hasarlı olduğunun görülmesi üzerine 15.07.2022 tarihinde görülen hasarlar tutanak ile tespit edilerek sürücü ----- imzalatıldığı, alıcı firma tarafından hasarlı emtialar kabul edilmeyerek sigortalı firmaya geri gönderildiği, Tespit edildi.
Davacı tarafından 31/05/2023 valör tarihli dekont ile sigortalısı ------Ekspertiz raporunda belirtilen 60.019,97 TL hasar bedelini banka havalesi ile ödediği tespit edildi. Kablo Rulolarının dorseye istiflenmesinin hatalı olduğu görülmüş olup, bu istif hali ile seyir halinde her türlü sarsıntı ani fren yapma gibi durumlarda spanzetler ile sabitlenmeye çalışılsa bile çok ağır olan kablo rulolarının hareketini engelleyemeyecektir.
Kablo makaralarının yatay şekilde her iki taraftan takozlar ile sabitlendikten sonra spanzetlerle bağlanması gerekmektedir. Emtialar gönderici fabrikasında ve gönderici tarafından istiflendiği, yükleme aşamasında inisiyatifin göndericide olduğu, yüklemenin fiili taşıyıcı gözetiminde yapıldığı, yükleme şekli ve güvenliği açısından emtiaları teslim anında çekince koyma hakkı olduğu.
Göndericinin yüklemeyi emtianın özelliğine göre yapama ve güvenlik önlemlerini alma yükümlüğü olduğu. Bunların yanı sıra fiili taşıyıcının yüklemeye nezaret etme ve gerektiğinde uyarma ve taşıma esnasında yükün güvenliğinden ve yol- seyir güvenliğinden fiili taşıyıcının sorumluluğunda olduğu kanaatine varıldı. Ekspertiz Raporunda yer alan fotoğraflarda görüleceği üzere.
Ahşap kablo makaralarının dorsenin ön kısmına olarak ahşap paletler üzerine yan yana ve üst üste istiflenerek yüklendiği ve spanzet ile sabitlendiği, Dorsenin arka kısmında istiflenen yük için hava yastığı, spanzet vb. gibi ekipmanlar ile herhangi bir sabitleme yapılmadığı,
bazı paletlerin ağırlığa dayanmayarak kırıldığı ve kablo makaralarının dorsenin ön kısmına doğru kayarak ön kısımda bulunan ahşap makaraların birbirine çarpması sonucunda hasarın oluştuğu, hasarın meydana geliş sebebinin, istifleme ve yüklemenin yükün fiziki özelliklerine göre yapılmayarak gerekli önlemelerin alınmamasından dolayı nakliye esnasında gerçekleştiği kanaatine varıldı.
Dava dışı ------ 15.07.2022 tarihinde davalı sürücü’ imzalattığı tutanağın ihbar niteliğinde olduğu, dolayısı ile davaya konu emtia ile ilgili ihbarın TTK’ nun 889-1 maddesine göre süresinde yapılmış olduğu kanaatine varıldı.
Yükün fiili taşıyıcıya teslim edildiği andan itibaren sorumluluğunun fiili taşıyıcıya geçtiği, istiflemede ve yüklemede kendi inisiyatifi dışında emtianın yüklenmesinde ve/ veya güvenliğinde bir sorun olması halinde irsaliye ve/veya teslim tutanağına çekince koymaya hakkı olduğu, fiili taşıyıcının imzaladığı teslim/ Sevk Tutanağına çekincesiz tüm sorumluluğu üzerine alarak imzaladığı dolayısı ile meydana gelen hasarın fiili taşıyıcının sorumluluğunda gerçekleştiği kanaatine varıldı.
Dava dosyasında mevcut delillerin incelenmesi sonucunda göndericinin yüklemeden dolayı sorumluluğu ve fiili taşıyıcının yüklemeye nezaret etme, gerek gördüğünde müdahale etme, Sevk Evrakına çekince koyma, yükün taşıma anındaki güvenliği ve seyir güvenliğinden dolayı sorumluluğu açısından yapılan değerlendirme sonucunda, dava dışı Dava dışı -------TTK’ nun 863-1 maddesi gereği yanlış yüklemeden dolayı, bunun yanı sıra asıl Taşıyıcı -----alt yüklenici ----- fiili taşıyıcı ---- ile sürücü ------ TTK’ nun 875, 879-1, 888-1,3 maddeleri gereği müştereken sorumlu olacakları, kanaatine varıldı.
Davaya konu emtianın tazminatının TTK’ nun 880, 882-1,2 maddeleri gereği SDR hesabı ile belirlenmesi gerektiği kanaatine varıldı.
SDR hesabında sevk irsaliyesinin düzenlendiği 14.07.2022 tarihindeki ------ SDR/TL kuru dikkate alınmış olup TTK ve yaygın yargıtay kararları gereği Tazminat Tutarının karar tarihine en yakın ------ SDR/TL kuru dikkate alınması gerekmekte olup her durumda da Hasar bedelinden yüksek çıkacağından heyetimizce de kadri maruf görülen 60.019,97 TL tutarın tazminat bedeli olarak esas alınması gerektiği kanaatine varıldı. SDR Hesabı: Hasarlı olan emtia Brüt Kg: 3.158,00 Kg.
SDR hesabına göre taşıyıcının sorumluluğu: 3.158,00 Kg. x 8,33 SDR = 26.306,14 SDR Tazminat Tutarı 26.306,14 SDR x 22,8630 TL/SDR = 601.437,228 TL.
Davacının 05/07/2023 tarihinde davalılar------ aleyhine T.C. ----- İCRA DAİRESİ ‘nin ------ ESAS sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatarak 60.019,97 TL asıl alacak 517,98 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 60.537,95 TL ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (YILLIK %9,00 (YASAL) değişen oranlarda) faizi ile tahsilini talep ettiği görüldü. 60.019,97 TL RÜCU BEDELİ ALACAĞI 31/05/2023 (İstenen: Yıllık Adi Kanuni Faiz) 517,98 TL İşlemiş Faiz 60.537,95 TL Toplam Alacak
Sigortacılık Hükümleri Açısından Değerlendirme. 16.06.2007 tarih ve ----- sayılı ------ Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu’nun amacı, ülkemiz sigortacılığının geliştirilmesini sağlamak, sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigortacılık sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını temin etmek üzere bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşların, faaliyete başlama, teşkilât, yönetim,
çalışma esas ve usulleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir. a) Sigorta Sözleşmesi, Poliçenin Amacı ve Kapsamı ile Teminatların Değerlendirilmesi; i. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 1401/1 bendinde.
“Sigorta sözleşmesi Madde 1401– (1) Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir.” ii. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu Madde 11/1 bendinde.
“Sigorta sözleşmeleri Madde 11– (1) Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. Ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir.
Bu hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtilir.” açıklandığı üzere, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yayımlanan, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile ilgili sigorta branşlarının kapsamları düzenlemiştir.Bu kapsamda dava dışı ------ait sevk edilecek emtialarda,
nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikoların teminat altına alınması maksadıyla Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları kapsamında davacı ------tarafından 31.12.2022 başlangıç 31.12.2024 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ------ numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi tanzim edilmiştir. Nakliyat Abonman Sözleşmesi çerçeve niteliğinde olup, her taşıma için ayrıca emtia bedeli nispetinde kati poliçelerin yapılması esastır.
İlgili sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ------ tarafından tüm dünya ülkelerinden Türkiye’ye, Türkiye’den tüm dünya ülkelerine(istisna edilenler hariç olmak üzere) ve yurt içinde, kamyon, gemi, tren, uçak taşıma vasıtaları ile sevkiyatı yapılacak emtialarda, nakliyat aşamasında meydana gelecek rizikolara karşı Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları, kapsamında Geniş Teminat (All Risks) ve Harp/Grev Teminatı ile poliçe üzerinde ve genel şart ekinde yazılı özel şart hükümleri, klozlar kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı, tutarlarında olmak üzere davacı------. tarafından sigorta teminatı altına alınmıştır.
Dava konusu sevkiyata özel bilgiler ile davacı ------ sigortacı sıfatı ile dava dışı ------ait kablo türündeki emtianın yurt içinde kamyon ile sevkiyatı sırasında meydana gelebilecek rizikolara karşı teminat altına alınması maksadıyla, ----- numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesine ek niteliğinde 14.07.2022 tarihinde ------ numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi tanzim edilmiştir. İlgili poliçe ile sevkiyat konusu emtialar;
Sigorta Teminatları Teminat Limitleri All Risks 17.760.000,00-TL Harp Grev 17.760.000,00-TL tutarlarında olmak üzere davacı ------tarafından sigorta teminatı altına alınmıştır. Düzenlenen poliçe Kati Poliçe niteliğindedir.
Poliçenin yürürlükte olması kaydı ile SİGORTA TEMİNATLARI/SİGORTA BEDELİ TEMİNAT LİMİTLERİ başlığı altında derç edilen sigorta bedeli ve teminat limitleri olay başına ve işbu poliçenin vadesi süresince ödenecek azami toplam tazminat miktarları olup, teminat kapsamında gerçekleşecek rizikolar sebebi ile vuku bulacak tazminat taleplerini, poliçede belirtilen limitler kapsamında sigortacı sıfatı ile davacı ------ tazmin etmekle yükümlü olduğu, sigortacının sorumluluğunda bulunan azami tazminat tutarının; i.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 1461/1 bendinde. “Sigorta bedeli: MADDE 1461- (1) Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez.” şeklinde açıklandığı.
Davacı ----- tarafından, dava dışı -----ait sevkiyata konu kablo türündeki emtia, ----- numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen ------ numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile ülke sınırları içerinde yapılacak sevkiyat sırasında Geniş Teminat (All Risks) ve Harp/Grev teminatları kapsamında meydana gelebilecek zararlar, 17.760.000,00-TL sigorta bedeline kadar teminat altına alındığı, davacı ------teminat kapsamında bulunan hasarlar için poliçe teminat limiti tutarına kadar gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu, artan bakiyenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği.
15.07.2022 tarihinde başlayan nakliyat aşamalarında meydana gelen hasarın değerlendirilmesi amacıyla davacı -----tarafından ------ numaralı nakliyat hasar dosyasının tesis edildiği, meydana gelen hasarın Nakliyat Abonman Sözleşmesinin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesinde gerçekleştiği, d) Maddi Hasar Tazminat Talebinin Değerlendirilmesi.
15.07.2022 tarihinde meydana gelen hasar sonucunda dava dışı ------ ait nakliyata konu emtiada meydana gelen maddi zararın bağımsız sigorta eksperi tarafından tespit edilen 121.019,97-TL tutarındaki toplam zarar üzerinden 61.000,00-TL tutarındaki hasarlı hali ile satış değerinin(sovtaj) tenzil edilmesi suretiyle 60.019,97-TL tutarında olduğu, heyetimizde görevli elektrik mühendisi bilirkişi tarafından, tespit edilen zararın piyasa koşullarına ve teknik değerlendirmelere uygun olduğunun değerlendirildiği.
Gerçekleşen hasar neticesinde sevkiyata konu emtiada oluşan zararın, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları Sigorta Genel Şartları kapsamında davacı ------ tarafından sigortacı sıfatı ile Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları hükümleri kapsamında tanzim edilen ------ numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen ------ numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi teminat, kloz hüküm ve özel şartları gereği poliçe limitini aşmadığı.
Olayın oluş şekli itibariyle yapılan değerlendirmede sevkiyata konu emtianın nakliyat aşamalarında hasara maruz kaldığı, ahşap kablo makaralarının dorsenin ön kısmına ahşap paletler üzerine yan yana ve üst üste istiflenerek yüklendiği ve spanzet ile sabitlendiği, Dorsenin arka kısmında istiflenen yük için hava yastığı, spanzet vb. gibi ekipmanlar ile herhangi bir sabitleme yapılmadığı,
bazı paletlerin ağırlığa dayanmayarak kırıldığı ve kablo makaralarının dorsenin ön kısmına doğru kayarak ön kısımda bulunan ahşap makaraların birbirine çarpması sonucunda hasarın oluştuğu, hasarın meydana geliş sebebinin, istifleme ve yüklemenin yükün fiziki özelliklerine göre yapılmayarak gerekli önlemelerin alınmamasından dolayı nakliye esnasında gerçekleştiği, hasarın gerçekleşme sebebinin yükleme hatasına bağlı olduğunun heyetimizde bulunan taşımacılık uzmanı bilirkişi tarafından değerlendirildiği,
Somut olayda gerçekleşen zararın yükleme hatasına bağlı olarak gerçekleştiği, yükleme araç içi istifleme ve sabitleme sorumluluğunun gönderici firma dava dışı-----ait olduğu, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartlarının 5.Maddesi gereğince sigortalının veyahut bunların adamlarının vekil veya mümessillerinin fiil veya kusurları sebebiyle meydana gelecek hasarların Teminat Dışında Kalan Zararlar kapsamında değerlendirildiği.
Meydana gelen hasarın davacı ------ tarafından Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları hükümleri kapsamında tanzim edilen ------ numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen ------ numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi teminat, kloz hüküm ve özel şartları gereği, sigorta teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği, görüş ve kanaatine varılmıştır. Nihai değerlendirme ve takdir münhasıran Sayın Mahkemeye aittir.
Mezkûr olay sebebi ile gerçekleşen zarar kapsamında davacı -------. tarafından dosyada mübrez 31.05.2023 tarihli ------- açıklamalı ödeme dekontu ile 60.019,97-TL tutarındaki tazminatın dava dışı ------ ödendiği anlaşılmaktadır. 31.05.2023 tarihli 60.019,97-TL tutarındaki tazminat ödeme dekontu;
Somut olayda, davacı ------ tarafından, dava dışı -------- ait yurt içinde kara yolu ile sevk edilen kablo türündeki emtiaları Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları kapsamında meydana gelebilecek rizikolara karşı ------ numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen ------ numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi tanzim edilmiştir.
İlgili poliçe teminatları kapsamında 15.07.2022 tarihinde gerçekleşen hasarın yükleme hatasına bağlı olduğunun heyetimizde görevli uzman bilirkişiler tarafından değerlendirildiği, meydana gelen zararın, Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları kapsamında düzenlenen ----- numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen ------ numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi hükümlerine göre teminat kapsamında değerlendirilemeyeceği;
Sevkiyata konu emtianın nakliyat aşamalarında hasara maruz kaldığı, gerçekleşen zarar sebebi ile dava dışı ------ yükleme hatasına bağlı olarak meydana gelen hasar sebebiyle, taşıyıcılar davalı ---- ve ------ karşı tazminat isteme hakkına sahip olmadığı.
Meydana gelen hasar sonucunda sigortacı sıfatı ile davacı ------sevkiyat aşamalarında zarar gören emtianın maliki dava dışı ------- 31.05.2023 tarihinde 60.019,97-TL tutarındaki ödemeyi yaptığı, yapılan ödemenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği, lütuf ödemesi(ex-gratia) kapsamında değerlendirilmesinin uygun olduğu.
Davacı ------, teminat kapsamında değerlendirilmeyen ödemeyi yapmak suretiyle halefiyet hakkına sahip olamayacağı, yapılan ödemenin lütuf ödemesi(ex-gratia) kapsamında değerlendirilmesinin uygun olduğu, lütuf ödemesi(ex-gratia) kapsamında yapılan ödeme sebebiyle taşıyıcılar davalı ---- ve ------ karşı rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşmeyeceği, görüş ve kanaatine varılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde.
Dava davacıya ait sigortalı emtianın nakli sırasında meydana geldiği iddia edilen hasarlar kapsamında ödenmiş bulunan zararın davalılardan rücu kabiliyeti bulunup bulunmadığına ilişkindir.
Sigortalı ----- tarafından -----’da yerleşik-----14.07.2022 tarih ve ------ numaralı fatura kapsamında 4 Makara (4.073 mt.) kablo emtiası satıldığı, 14.07.2022 tarihinde ------ numaralı ------Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile davacı şirket tarafından sigortalısına poliçe düzenlendiği, ----’den -----’a kadar olan karayolu nakliyesinin, nakliyeci ----sorumluluğunda alt taşıyıcı ---- tarafından Sn. ------ adına ruhsat kayıtlı------ (çekici + dorse) plakalı araç ile gerçekleştirildiği, Söz konusu aracın 15.07.2022 tarihinde alıcı firmaya varışı sonrasında yapılan kontrollerde konu faturaya ait 2 makaranın hasarlı olduğunun görülmesi üzerine alıcı firma tarafından kabul edilmeyerek sigortalı firmaya geri gönderildiği,
Kablonun taşıma esnasında hasarlandığının somut olduğu, hasarlı kablonun onarımı ile eski haline getirilmesi mümkün olmadığı, parçalanarak ancak kullanılabileceği, piyasa koşullarında davacı ve/veya sigortalı nezdinde ürün olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığı;
Hasar tarihi itibariyle 61.000,00 TL sovtaj bedeli ve 60.019,97 TL tazminat bedelinin uygun olduğu.
Yükün fiili taşıyıcıya teslim edildiği andan itibaren sorumluluğunun fiili taşıyıcıya geçtiği, istiflemede ve yüklemede kendi inisiyatifi dışında emtianın yüklenmesinde ve/veya güvenliğinde bir sorun olması halinde irsaliye ve/veya teslim tutanağına çekince koymaya hakkı olduğu, fiili taşıyıcının imzaladığı teslim/ Sevk Tutanağına çekincesiz tüm sorumluluğu üzerine alarak imzaladığı dolayısı ile meydana gelen hasarın fiili taşıyıcının sorumluluğunda gerçekleştiği.
Emtiaların gönderici fabrikasında ve gönderici tarafından istiflendiği, yükleme aşamasında inisiyatifin göndericide olduğu, yüklemenin fiili taşıyıcı gözetiminde yapıldığı, yükleme şekli ve güvenliği açısından emtiaları teslim anında çekince koyma hakkı olduğu. Göndericinin yüklemeyi emtianın özelliğine göre yapama ve güvenlik önlemlerini alma yükümlüğü olduğu.
Bunların yanı sıra fiili taşıyıcının yüklemeye nezaret etme ve gerektiğinde uyarma ve taşıma esnasında yükün güvenliğinden ve yol- seyir güvenliğinden fiili taşıyıcının sorumluluğunda olduğu.
Dava dosyasında mevcut delillerin incelenmesi sonucunda göndericinin yüklemeden dolayı sorumluluğu ve fiili taşıyıcının yüklemeye nezaret etme, gerek gördüğünde müdahale etme, Sevk Evrakına çekince koyma, yükün taşıma anındaki güvenliği ve seyir güvenliğinden dolayı sorumluluğu açısından yapılan değerlendirme sonucunda, dava dışı ------TTK’ nun 863-1 maddesi gereği yanlış yüklemeden dolayı, bunun yanı sıra asıl Taşıyıcı ------ alt yüklenici ----- fiili taşıyıc--- ile sürücü ------ TTK’ nun 875, 879-1, 888-1,3 maddeleri gereği müştereken sorumlu olacakları.
Ahşap kablo makaralarının dorsenin ön kısmına olarak ahşap paletler üzerine yan yana ve üst üste istiflenerek yüklendiği ve spanzet ile sabitlendiği, Dorsenin arka kısmında istiflenen yük için hava yastığı, spanzet vb. gibi ekipmanlar ile herhangi bir sabitleme yapılmadığı, bazı paletlerin ağırlığa dayanmayarak kırıldığı ve kablo makaralarının dorsenin ön kısmına doğru kayarak ön kısımda bulunan ahşap makaraların birbirine çarpması sonucunda hasarın oluştuğu, hasarın meydana geliş sebebinin, istifleme ve yüklemenin yükün fiziki özelliklerine göre yapılmayarak gerekli önlemelerin alınmamasından dolayı nakliye esnasında gerçekleştiği.
SDR hesabında sevk irsaliyesinin düzenlendiği 14.07.2022 tarihindeki --- SDR/TL kuru dikkate alınmış olup TTK ve yaygın yargıtay kararları gereği Tazminat Tutarının karar tarihine en yakın ------ SDR/TL kuru dikkate alınması gerekmekte olup her durumda da Hasar bedelinden yüksek çıkacağından heyetimizce de kadri maruf görülen 60.019,97 TL tutarın tazminat bedeli olarak esas alınması gerektiği;
Davacı----- tarafından, dava dışı ------yurt içinde sevk edeceği emtialarda, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikoları teminat altına alınması maksadıyla, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile poliçe üzerinde yazılı özel şart hükümleri ve klozlar kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı 31.12.2022 başlangıç 31.12.2024 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ----- numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ve sözleşmeye ek olarak 15.07.2022 tarihinde başlayıp nakliyat sürecini kapsayacak şekilde ----- numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesinin tanzim edildiği;
Davacı ----. tarafından düzenlenen ------ numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen ------ numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ve ICC(A) klozun kamyon taşımacılığına uygulanabilir hükümleri ile poliçede yer alan özel şartlar kapsamında Geniş Teminat(ICC All Risk) teminatını kapsayacak şekilde düzenlendiği;
15.07.2022 tarihinde meydana gelen zararın, Nakliyat Abonman Sözleşmesinin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesi içerisinde gerçekleştiği;Gerçekleşen zararın yükleme hatasına bağlı olarak gerçekleştiği, davacı------. tarafından Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları hükümleri kapsamında tanzim edilen ----- numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen ------ numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi teminat, kloz hüküm ve özel şartları gereği, sigorta teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği;
Dava dışı -----ait emtiada gerçekleşen, zarar sebebiyle 60.019,97-TL tutarındaki maddi zararın, davacı -----. tarafından dosyada mübrez 31.05.2023 tarihli dekont ile ödendiği, yapılan ödemenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği, lütuf ödemesi(ex-gratia) kapsamında değerlendirilmesinin uygun olduğu;
Davacı ------ teminat kapsamında değerlendirilmeyen 60.019,97-TL tutarındaki ödemeyi yapmak suretiyle halefiyet hakkına sahip olamayacağı, yapılan ödemenin lütuf ödemesi(exgratia) kapsamında değerlendirilmesinin uygun olduğu, lütuf ödemesi(ex-gratia) kapsamında yapılan ödeme sebebiyle davalı ----- ve -----karşı rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşmeyeceği,
Dolayısıyla Yükleme hatasına bağlı hasarların Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları kapsamında teminat dışında sayılan hallerden olduğundan davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/962, K. 2025/321, 24 Nisan 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama