İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/196 K.2025/165

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/196 Esas

KARAR NO: 2025/165

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 14/03/2024

KARAR TARİHİ: 04/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA/: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin kedi/köpek maması sektöründe faaliyet gösterdiğini, --------- ili --------- İlçesi ---------- Mahallesinde bulunan deposunda 28/02/2024 tarihinde yangın çıktığını, çıkan yangında müvekkiline ait depo olarak kullanılan işyerinin kullanılamaz hale geldiğini, binada bulunan diğer kiracı şirketlerde malvarlıklarını kaybettiklerini, depoda bulunan stokların tamamı, başvuru formları, abonelik sözleşmeleri, taahhütnameler, nüfus cüzdan fotokopileri ile birlikte şirketin saklamak zorunda olduğu fatura, irsaliye ve ticari defterlerinin tamamının yandığını, ticari belgeler zayi olduğundan ve şirket merkezi yandığından tam bir döküm verilemediğini iddia ederek; davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :-------- Başkanlığı, ----------- Başkanlığına müzekkereler yazıldığı görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davacı şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğunun tespitine ilişkindir.

Davacı vekilinin 28/03/2024 tarihli beyan dilekçesine göre dava konusu defter ve kayıtlar aşağıdaki gibidir.

2018 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir, pay defteri, envanter defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri,

2019 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir, pay defteri, envanter defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri,

2020 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir, pay defteri, envanter defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri,

2021 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir, pay defteri, envanter defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri,

2022 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir, pay defteri, envanter defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri,

-------- ilâ --------- numaralı irsaliyeli faturalar

-------- ilâ -------- numaralı faturalar

--------- ilâ -------- numaralı sevk irsaliyeleri

--------- Noterler Birliği'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.

----------- Müdürlüğü'nün müzekkere cevabı ekindeki yangın tutanaklarının ilgili kısımları aşağıdaki gibidir: Tanık ---------- 04/03/2025 tarihli celsede "Ben davacı şirkette 1,5-2 yıldır sipariş elemanı olarak çalışıyorum, yangın olduğunda şirkette çalışıyordum, şirket adresi --------- Mahalle no:--------- ----------, bildiğim kadarıyla şirketin başka adresi yoktur, daha önce başka adresi var ise bilmiyorum, şirket hala aynı adreste faaliyet göstermektedir, belirtilen adres 160 m2 civarında oda oda bir ofis katıdır, arşiv odası da bu adreste bulunuyordu, şirkete ilişkin defter ve kayıtlar da bu adreste bulunuyordu,

yangın sebebiyle şirkete ilişkin arşiv odası da yandı, yanmayan yerler de itfaiye suyuyla zayi oldu, şirkete ilişkin defter ve kayıtlar zayi oldu, ancak hangi yıllara ilişkin hangi defterler yandı bilmiyorum, benim görev alanım değil" diye beyanda bulunmuştur.

Davacı şirketin ticaret sicil kayıtları incelendiğinde 03/01/2019 tarihinde unvan değiştirerek mevcut unvanını aldığı, adresinin ---------- Mahallesi, -------- Caddesi, no: ---------, --------- olduğu, bu tarihten sonra davacı şirketin adres değiştirmemiş olduğu görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2 maddesi uyarınca "Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davacının TTK 82. madde hükmünden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması ve ziyanın irade dışı sebeplerle meydana gelmesi gerekir .Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın ticari defterler ve kayıtların kaybolmasına dayalı zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesine ilişkin çekişmesiz yargı işine ilişkin olduğu, davacının ticari defterlerinin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğradığını ispatlamakla mükellef olduğu,

davacının bu madde hükmünden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması ve ziyanın irade dışı sebeplerle meydana gelmesi gerektiği, yukarıda ortaya konulan tanık beyanları, itfaiye raporu ve davacı şirketin ticaret sicil kayıtları dikkate alındığında, davacının defterlerinin içerisinde bulunduğu tek adresi olan ---------- Mahallesi, --------- Caddesi, no: ---------, ----------- adresinde 28/02/2024 tarihinde yangın çıktığı ve rapordan da anlaşılacağı üzere ofisin yandığı ve zayi olduğu hususunun sabit olduğu, davacının bu hususta ihmalinin bulunmadığı,

bu sebeple davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.