İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/836 K.2026/362

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/836

KARAR NO : 2026/362

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/09/2025

KARAR TARİHİ : 14/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: taraflar arasında imzalanan 16/01/2024 tarihli Ürün Satınalma Sözleşmesine dayalı cari hesap ekstresi ve cari hesap ekstresine konu ödenmeyen faturaların ve cari hesap alacağının tahsili için ---.İcra Müdürlüğü ---- esas sayılı dosya kapsamında davalı firma aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz ettiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını, davalının müvekkiline ürün tedarik etmekle yükümlü bir tedarikçi konumunda olduğunu, davalının müvekkiline ürün sattıkça fatura tanzim ettiğini,

müvekkilinin ise çek veya nakdi olarak cari hesap borcunu sözleşmedeki ödeme vadelerine göre ödediğini, müvekkilinin cari hesap borcunu ödemek için zaman zaman avans mahiyetinde fazladan tutarda tanzim ettiği ve ödediği çekler sebebiyle zaban zaman da satın alınan ürünlerin sözleşme kapsamında davalıya iade edilmiş olmasına bağlı olarak müvekkili tarafından tanzim edilen iade faturaları sebebiyle cari hesap cari hesap ilişkisi bakımından alacaklı hale geldiğini,

müvekkilinin cari hesapta alacaklı hale gelmiş olmasına rağmen davalı tarafından cari hesap borcu kapatılmayınca ----.Noterliği 08/05/2025 tarih ----- yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edilerek 360.885,00 TL'nin ödenmesinin talep edildiğini, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalının icra takibine kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, alacağın likit olduğunu iddia ederek; fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere;

-.İcra Müdürlüğü --- esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, alacağın likit olması nedneiyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, davanın kabulünü, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, taraflar arasında ürün satın alma sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilinin davacı tarafa ürünler sattığını, karşılığında fatura kestiğini, fatura bedelinin müvekkiline ödendiğini, davacının ürünlerin satışından çok uzun bir süre sonra hasarlı olduklarını iddia ettikleri ürünlerin bir kısmını iade etmek istediğini belirttiğini ancak bu talebin müvekkili tarafından kabul edilmediğini, ürünlerin tamamının sağlam bir şekilde teslim edildiğini, davacı tarafından da herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, davacıya sağlam teslim edilen ürünlerin müvekkiline de iade edilmediğini,

buna rağmen davacının iade faturası kestiğini, iade faturasının müvekkili kayıtlarına işlenmediğini, davacının müvekkilinden herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını savunarak; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinini davacı üzerine bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

--- Vergi Dairesi Müdürlüğü ve ------ Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü. SMMM Bilirkişi ----- tarafından hazırlanan 05/03/2026 tarihli raporda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür.

1. Ticari Defterlerin Usule Uygun Tutulup, Tutulmadığı Yönünden:

Davacı şirketin ibraz ettiğ 2024 yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür. Davacı şirketin ibraz ettiğ 2025 yılı ilişkin ticari defterlerin açılış Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu, 2025 yılı Aralık ayı Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını alınması süresinin Mayıs 2026 olması sebebiyle, bu döneme ait beratların henüz sisteme yüklenmediği görülmüştür.

Davalı taraf incelemeye gelmediğinden ve yerinde inceleme talebinde bulunmadğından davalı defter incelemesi yapılamamıştır.

2. Takip Konusu Alacak Yönünden:

Taraflar arasıdaki ticari ilişkin davacının 03.04.2024 tarihli ----- seri numaralı 888.250,00 TL tutarındaki alış faturası ile başladığı, davacı tarafından 03.04.2024 tarihinden 24.12.2024 tarihine kadar davalı taraftan 16 fatura ile 2.217.270,00 TL tutarlı alış yaptığı, bu süreçte davalı tarafa ayrı tarihlerde toplam 1.998.222,00 TL ödeme yaptığı, 6 fatura ile 6.208,00 TL tutarında satış yaptığı, 3 adet toplam 140.760,00 TL tutarındaki iade faturalarını davalı borcuna kayıt ettiği ve buna göre 31.12.2024 tarihi itibariyle davalıya 72.080,00 TL borçlu olduğu ve bu tutarın 2025 yılında devir ettiği,

Davacı tarafından 2025 yılında davalıdan 1 fatura ile 70.125,00 TL tutarında alış yaptığı, bu süreçte davalı tarafa 275.000,00 TL tutarında ödeme yaptığı, davalıya 13 adet fatura ile 8.330,00 TL tutarında satış yaptığı; 2 adet toplam 220.220,00 TL tutarlı iade faturaları davalının borcuna kayıt ettiği ve buna göre 21.05.2025 icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan olan alacağının 361.345,00 TL olduğu ve bu alacak tutarının; 220.220,00 TL’sinin davacının 187.495,00 TL tutarlı ve 32.725,00 TL tutarlı mal iade faturalarından, 132.795,00 TL’sin davalı tarafa yapılan fazla ödemeden, 8.078,00 TL davacı faturalarından kaynaklandığı.

Davacın mal iade faturalarının dayanağı olan e-irsaliyeler üzerinde yapılan incelemede;

Davacı tarafından davalı adına düzenlenen 25.03.2025 tarihli ve --- seri numaralı e-irsaliyede, sevkiyatın gerçekleştirildiği aracın plaka numarası --- olup, şoför olarak ---- ismi ve imzası bulunduğu.

Taşıma içeriği incelendiğinde; toplam 21 adet koli içerisinde "---- cinsi ürünlerin yüklendiği ve teslimatın eksiksiz yapıldığı belirtilmiş olduğu görülmektedir.

Davacı tarafından davalı adına düzenlenen 25.03.2025 tarihli ve ----- seri numaralı e-irsaliyede, Sevkiyatın gerçekleştirildiği aracın plaka numarası ---- olup, şoför olarak ----- ismi ve imzası bulunduğu,

Taşıma içeriği incelendiğinde; toplam 42 adet------cinsi ürünlerin yüklendiği ve teslimatın eksiksiz yapıldığı belirtilmiş olduğu görülmektedir.

Taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 25. maddesinde hususunda hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğu.Sayın Mahkeme tarafından, 187.495,00 TL ve 32.725,00 TL tutarlı mal iade faturalarına konu ürünlerin, dosyada mübrez ---- ve ----- seri numaralı e-irsaliyeler ile davalı tarafa teslim edildiğinin kabulü halinde; Davacının, 21.05.2025 icra takip tarihi itibarıyla davalıdan olan alacağının 361.345,00 TL olduğu, davacı tarafından icra takibinde 360.885,00 TL asıl alacak talep edildiğinden, "Taleple Bağlılık İlkesi" gereği, davacının icra takip tarihi itibariyle davalından olan alacağının 360.885,00 TL olduğu.

3. İşlemiş Faiz Yönünden. Takip alacaklısı davacı taraf 21.05.2025 tarihli icra takibinde, 360.885,00 TL asıl alacağına işlemiş faiz talep etmemiş, asıl alacağına takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini talep etmiştir. Sayın Mahkeme tarafından kısmen veya tamamen davacı leline hüküm kurulması halinde, hüküm kurulacak asıl alacak tutarı için takip sonrası yılık %44,25 oranında ve değişen oranlarda avans faizi yürütülebileceği,

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki ticari satım ilişkisinden kaynaklı açık hesap nedeniyle davalı satıcı tarafından ayıplı gönderilen ürünün iadesinden kaynaklanan satım bedeli iadesi alacağının tahsili amacıyla başlatılan ---. İcra Dairesi'nin ---- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır.---- Esas sayılı takibi incelendiğinde davacı tarafından davalı aleyhine 21/05/2025 tarihinde "Sözleşme kapsamında tanzim edilen faturalardan doğan cari hesap alacağı" alacak sebebine dayalı olarak 360.885,00 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, davalının 27/05/2025 tarihli itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Davacı tarafından davalıya----. Noterliği'nin 08.05.2025 tarihli --- yevmiye numaralı ihtarnamesinin çekildiği, ihtarnamede borcun ödenmesi için 3 iş günü verildiği, ihtarnamenin tebliğ tarihinin (e-tebliğ yoluyla) 13/05/2025 olduğu görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 83. Maddesi uyarınca "(1) Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir. (2)Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun, yargılamayı gerektiren davalarda hazırlık işlemlerine ilişkin hükümleriyle senetlerin ibrazı zorunluluğuna dair olan hükümleri ticari işlerde de uygulanır."

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. Maddesi uyarınca "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın belirtildiği gibi açık hesap alacağına dayalı itirazın iptali davası olduğu, davacı alacaklının hukuki ilişkiyi ve alacağın varlığını, davalı borçlunun ise borcun ifa veya sair sebeple bulunmadığını ispatlamakla mükellef olduğu, davanın hukuki ilişkinin ve alacağın varlığı hususunda faturaya ve ticari defterlere dayandığı,

ticari defterlerin yukarıda atıf yapılan yasa hükümleri uyarınca mahkememizce resen de incelenebileceği, bu doğrultuda taraflara verilen kesin süre içerisinde davacı tarafın ticari defterlerini ibraz ettiği, davalının ise verilen kesin süre ve usulüne uygun ihtara rağmen ibrazdan kaçındığı,

bu sebeple davacının usule ve kanuna uygun tutulmuş açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve birbirini doğrulamış defter kayıtlarının kendisi lehine kesin delil teşkil ettiği, bilirkişi raporu ile de tespit edildiği ve yukarıda açıklandığı üzere kesin delil niteliğindeki davacı defterlerinde takip tarihi itibariyle 361.345,00 TL alacağın varlığının görüldüğü, bu sebeple davacının takipteki alacağını ispatladığı, davacının alacağının ayıplı mal teslimi nedeniyle bedel iadesi nedeniyle kesilen faturaya dayandığı,

her ne kadar davalı tarafça iadeye konu malların teslim edilmediği savunulmuş ise de bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere dava konusu alacağa karşılık gelen mal iadesinin e-irsaliye belgesi ile sabit olduğu, dava konusu alacağın faturaya dayanması ve likit olması, alacaklının talebinin bulunması ve davalının itirazında haksız çıkması nedeniyle borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiği kanaatine varılmış, davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.