İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/908 K.2026/250

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/908

KARAR NO : 2026/250

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/10/2025

KARAR TARİHİ : 12/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, ülke çapında hizmet veren, kurye hizmeti sağlayan nitelikli bir firma olduğu, müvekkili firmanın işlerin daha iyi yürütülmesi için motosiklet kiralamaya karar verdiği ve bu doğrultuda mülkiyeti --------- Şirketi'ne ait olan 322 adet motosikleti --------Şirketi üzerinden kiralamış olduğunu, müvekkili şirketin 2 yıl sonra motosikletleri kiralamayı sona erdirmeye karar verdiğini, kiralamayı sağlayan firmanın, motosikletlerin mekanik ve dış kaporta tamirlerinin sağlanması ile motosikletleri geri alacağını,

süresi içerisinde teslim edilmemesi halinde motosikletlerin mülkiyetinin müvekkili firma tarafından alınacağını bildirmiş ve bu durumun müvekkili şirket'çe kabul edilmiş olduğunu, motosikletlerin tamir ve bakımı için --------- marka motosikletlerin yetkili servisi olan davalılardan ---------- ait "---------" isimli şahıs şirketi ile anlaşma sağlandığını, anlaşma görüşmelerinin davalı --------- eşi olan ve işletmenin eş zamanlı olarak ---------- ile birlikte gayri resmi sahibi olan polis memuru olan davalı --------- üzerinden gerçekleştirildiğini, anlaşma uyarınca davalı yanların,

çalışan durumda olan motosikletlerin mekanik ve dış kaporta tamirlerini müvekkilinin motosikletleri teslim tarihinden önce sağlayacak ve müvekkili şirkete teslim edeceklerini, motosiklet başına 1.896,55 TL tamirat bedeli ödenmesi hususunda anlaşmaya vardıklarını ve müvekkili şirket tarafından 500.000 - TL (beşyüzbintürklirası) ödeme gerçekleştirildiğini, davalıların, süreç içerisinde anlaşmaya aykırı bir şekilde müvekkili şirketten afaki tutarlar talep etmeye başlamış, anlaşmada yer almayan otopark bedelleri, çalışan bedeli, blok bedeli ve sair bedelleri müvekkili şirkete yansıtmış,

müvekkili şirketçe işbu tutarların kabul edilmemiş olduğunu, anlaşma dışında masraf yapılmış ise bu masraflara ilişkin işlemlerden müvekkili şirketin bilgisi ve ilgisi olmadığı gibi işlemlere onam da verilmediğini, müvekkilinin haklı ve hukuka uygun eylemi karşısında davaların, uhdesinde kalan motosikletlere tamirat işlemi yapmadığı gibi müvekkili şirkete de teslim etmediğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından --------- Noterliği ---------- yevmiye sayılı ve 14.11.2023 tarihli ihtarnamesi ile kendisine teslim edilmeyen motosikletlerin 2. İş günü içerisinde " --------, ---------- Sok. ------- - -------,

---------- adresine iade edilmesini ve tamirat işlemini gerçekleştirilen motosikletlerinin tamirat işleminin ayıplı olması nedeniyle bedelin iadesinin ihtar edildiğini, davalı ---------, anlaşma dışındaki tutarları müvekkili tarafından ödenmemesi neticesinde motosikletlere resmen el koymuş ve kaçırmış olduğunu, davalı -------- tarafından keşide edilen --------- Noterliği --------- yevmiye ve 15.11.2023 tarihli ihtarnamesinde müvekkilinden haksız şekilde anlaşma dışındaki bedeller talep edilmiş ayrıca motosikletlerin tesliminin gerçekleştirildiğinin iddia edilmiş olduğunu,

cevap olarak gönderilen ihtarnamede davalının iddiaları tamamen reddedilmiş ve müvekkili firmaya teslim edilmeyen motosikletlerin bir kez daha teslimi ve müvekkili şirketçe ödenen bedelin iadesinin talep edildiğini, müvekkili şirketçe yapılan araştırmalar neticesinde bir takım motosikletlerin müvekkili firmaca teslim alındığını, yapılan incelemede motosikletlere tamirat işleminin gerçekleştirilmediğinin anlaşıldığını, bu süreçte müvekkilinin kiraladığı motosikletleri teslim edemediğinden anlaşma uyarınca 1.323.000- TL karşılığında 09.11.2023 tarihinde satın almak durumunda kaldığını,

müvekkili şirketin üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmiş olmasına karşın davalıların anlaşmaya aykırı davranarak motosikletlerin tamir ve bakımını yerine getirmemiş, motosikletlerin 37 adetine haksız bir şekilde el koymuş olduklarını beyan ederek ve fazlaya ilişkin tüm dava ve müracaat haklarını saklı tutarak.

Davanın Kabulü ile, davalıların haksız ve hukuka aykırı eylemleri neticesinde dava konusu motosikletlerin/motosikletin hurda haline gelmesi ve teslim edilememesi nedeniyle motosikletlerin güncel bedelinin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine,

Davalıların haksız ve hukuka aykırı eylemleri neticesinde dava konusu motosikletlerin/motosikletin hurda haline gelmesi ve teslim edilememesi nedeniyle müvekkilinin işbu dava tarihine kadar mahrum kaldığı ticari gelirlerin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkiline verilmesine,

Davalıların haksız ve hukuka aykırı eylemleri neticesinde dava konusu motosikletlerin hurda haline gelmesi nedeniyle motosikletlerde meydana gelen değer kayıplarının tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkiline verilmesine,

davalıların haksız ve hukuka aykırı eylemleri neticesinde dava konusu motosikletlerin hurda haline gelmesi nedeniyle motosikletlerin tekrar çalışır hale gelmesi için gerekli tamir bedellerinin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine,

Davalıların dava konusu motosikletleri haksız ve hukuka aykırı olarak uhdelerinde tuttukları süreçte davacı müvekkil Şirket tarafından ödemesi gerçekleştirilen trafik sigorta bedellerinin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine,

Davalıların dava konusu motosikletleri haksız ve hukuka aykırı olarak uhdelerinde tuttukları süreçte davacı müvekkil Şirket tarafından ödemesi gerçekleştirilen kasko bedellerinin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine,

Davalıların dava konusu motosikletleri haksız ve hukuka aykırı olarak uhdelerinde tuttukları süreçte davacı müvekkil Şirket tarafından ödemesi gerçekleştirilen vergi bedellerinin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine,

Davalıların dava konusu motosikletleri haksız ve hukuka aykırı olarak uhdelerinde tuttukları süreçte davacı müvekkil Şirket tarafından ödemesi gerçekleştirilen harç bedellerinin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine,

Motosikletlerin nakliyesi için müvekkil Şirket tarafından ödemesi gerçekleştirilen nakliye bedellerinin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine,

Motosikletlerin otoparkta kaldığı süreçte müvekkil Şirket tarafından ödemesi gerçekleştirilen otopark bedellerinin tazmini için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine,

Davalılara ödenen Tamir bedeli olarak şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden bu mümkün olmadığından arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek Reeskont Avans faiziyle birlikte "Kısmi Dava" davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine, -------- Değişik İş sayılı delil tespiti dosyasındaki yargılama gideri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere tüm yargılama giderleri ve ücreti vekaletlerin davalılar üzerine tahmiline dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar -------- Ve --------- Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; hiçbir suretle müvekkillerinin davacı tarafın haksız ve kötü niyetli talepleri ile sorumlu olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafından ikame edilen işbu dava için görevli mahkemenin tüketici mahkemeleri olduğunu, işbu davanın yetkili mahkemede açılmamış olup yetki itirazlarının mevcut olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı şirketçe mesnetsiz iddialarla öne sürülen talep konusu alacak kalemleri zamanaşımına uğradığını,

davacı tarafın kısmi dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını beyan ederek açıklanan sebeplerle dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine, davacı tarafça haksız ve kötü niyetli şekilde ikame edilen davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. 6335 sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK.'nın 5. maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nun 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

Bilindiği gibi, bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar kanunda sınırlı sayıda sayılmış olup, nispi ticari davalar da her iki tarafın tacir olması ve ticari işletmelerine ilişkin olması şartına bağlı tutulmuştur. İşyeri olan her şahsın aynı zamanda tacir olduğu söylenemez. Esnaf olup olmadığının araştırılarak görev hususununu değerlendirmek gereklidir.

--------- Sayılı kararında;"...TTK'nin 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur." hükmü ile anılan Yasa'nın 11. maddesinde "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.” Yine TTK’nın 15. maddesinde de "İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Dairemizin yerleşik uygulamaları gereğince, bir kimsenin vergi mükellefi olması, TTK yönünden de tacir kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez.

Mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1463. maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, 21.07.2007 tarih ve-------- sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında esnaf - tacir ayırımının nasıl yapılacağı belirlenmiştir.

6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 10. maddesinde ticari işletmeler hakkında 6102 sayılı TTK'nın 11/2 madde ve fıkrasında öngörülen Bakanlar Kurulu kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemelerin uygulanacağı belirtildiğinden Bakanlar Kurulu kararının uygulanmasına devam edilerek esnaf ve tacir ayrımının anılan kararda belirtilen kıstasların değerlendirilmesi suretiyle yapılması gerekecektir.

Dosya kapsamı itibarıyla itiraz edenin faaliyetinin esnaf faaliyetleri sınırında kaldığı, tacir olduğuna dair dosya içerisinde herhangi bir bilgi ve belge olmadığı, sadece gelir vergisi mükellefi olmasının tacir sayılmasını gerektirmeyeceği, bu nedenle yukarda açıklanan esnaf/tacir ayrımı konusundaki düzenlemeler doğrultusunda değerlendirme yapılmadan..." şeklinde karar verilmiştir.Somut olayda.

Mahkememizce --------- odasına müzekkere yazılarak davalıların esnaf ve tacir kaydının olup olmadığı araştırılmış, verilen cevabi yazılarda davalı gerçek kişilerin tacir ve esnaf kaydının olmadığı anlaşılmış, davalıların vergi kayıtları celp edilmiş, neticeten faaliyetinin esnaf faaliyeti sınırında kaldığı anlaşıldığından nisbi yahut mutlak ticari dava niteliğinde olmayan uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla, HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca göreve yönelik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, ---------- Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunun TESPİTİNE,

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca; görevsizlik kararının süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın------------ Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3-Yukarıda hüküm fıkrasında belirtilen süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20/1. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına dair resen karar verilmesine,

4-Esasın bu şekilde kapatılmasına,

5-Harç ve yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili, davalılar vekili ile davalılar ------- -------- yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.18/03/2026