İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/303 K.2024/1096

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/303 Esas

KARAR NO: 2024/1096

DAVA

Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 27/07/2020

KARAR TARİHİ: 24/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -----nezdinde tanzimli-----özel şartları ve----- kapsamında teminat altında olan müvekkiline ait işyerinde ----- tarihinde meydana gelen yangın hasarında sigortalı kıymetlerin büyük oranda hasar gördüğünü, ---- numaralı hasar dosyası esasına kayıtlı, ilgili şirket marifetiyle tayin edilmiş olan -----tetkik ve incelemesi sonucunda tanzim etmiş olduğu------ ekspertiz raporu sonucunda müvekkili şirkete 253.077,79 TL ödeme yapılmasının takdir edildiğini ve bu miktarın, müvekkili şirketten müzayaka altında alınan ibraname doğrultusunda müvekkili şirket hesabına 24.10.2016 tarihinde ödendiğini,

ancak müvekkili şirket yetkilisi tarafından fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı kalmak koşulu ile şerh düşüldüğünü, ihtarname gönderildiğini, meydana gelen hasarda toplam tazmin talep tutarının 393.386,28 TL hasar bedelinden mevzuat kapsamında ödenmemesi sebebiyle bakiye kalan 140.308,49 TL tutar üzerinden mütemerrit olduğunu, ödenmeyen kısım için açılacak dava haklarından hiçbir şekil ve şart altında feragat etmediklerini, ödenmeyen bakiye alacağın 7 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiğini, ---- tarihinde başvuru yapıldığını,----- ile başvurunun reddine karar verildiğini, itiraz hakem heyetine başvuru yapıldığını,

itiraz hakem heyetince 17.08.2017 tarihinde itiraz başvurusunun reddine karar verildiğini, istinaf yoluna başvurulduğunu,------ sayılı ilamı ile yapmış olduğu itirazlarının ve istinaf başvurusunun kabulüne karar verildiği, iade edilen dosya hakkında------ tarafından verilen -------sayılı kararda “Tahkim süresi geçmiş bulunduğundan dosyadan el çekilmesine” kararı verildiğini, HMK 435/c ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 30/16 uyarınca uyuşmazlığın yetkili Mahkeme eliyle çözülmesi gerektiğinden dosyadan el çekildiğini, bu sebeple huzurdaki davanın açılma zarureti hasıl olduğunu,

müvekkiline ait hasara konu poliçenin rayiç bedel esasına göre tanzim edildiğini, eksper tarafından tazmin kıymetlerinin ikame ( yeniden satın alma ) bedelleri üzerinden yapılmış olmasının poliçe özel şartlarına ve mevzuata aykırı olduğunu, amortisman hesabı yaparken----- yayınladığı-----belirtilen faydalı ömürler dikkate alınarak amortisman ayrılması gerektiğine, eksperin raporun 3. Sayfasında yukarıda yaptığı yazılı tespit hilafına, aynı raporun 1. sayfasında tablo olarak gösterdiği ----- müvekkiline ait sigorta poliçesi ilgili şirketin yenileme poliçesi olduğunu,

29.04.2016 tarihinde saat 09.30 sularında ilgili sigorta şirketi acentesi------ enflasyon koruma teminatı özel şartlarına göre düzenlendiğini, poliçenin 13. Sayfasının ilk paragrafında yazılı “Eksik Sigorta “poliçe özel şartına göre” Kısmi hasarlarda poliçede belirtilen sigorta bedeli ile gerçek bedel arasındaki fark %10 (yüzde on) veya daha az ise eksik sigorta uygulaması yapılmayacaktır” hükmünün sigorta bedellerinin tespitinde dikkate alınmadığını, eksper tarafından eksik sigorta tespitinde bulunulması ve tazmin kıymetleri tespitinin buna ilişkin yapılmasının müvekkilinin maddi olarak mağduriyetine sebep olduğunu,

hasara konu müvekkiline ait poliçenin 3. Sayfasının 6. Paragrafında teminat kapsamı başlığı altında yazılı teminatlar içinde yangına bağlı kar kaybı teminatının poliçenin bir teminatı ve mütemmim cüzü olduğunu, yargılama giderlerinin davayı görecek mahkemece nazara alınması gerektiği, 1.655,00 TL tahkim başvuru ücreti, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.655,00 TL itiraz başvuru ücretinin yargılama giderleri olarak dikkate alınmasını, arabuluculuk görüşmesi yapıldığı,

görüşmede davalı tarafın anlaşmayacağını bildirdiğini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 110.303,79 TL sigorta tazminat alacağının 24.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, tahkim masrafları ve mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin de karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının taleplerini ayrıştırması için 1 haftalık kesin süre verilmesini, eksikliğin süresi içinde tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, davacının dava dilekçesinde sırasıyla dekorasyon kıymetleri, demirbaş kıymetleri, emtia kıymetleri, elektronik cihaz kıymetleri, yangın mali mesuliyet, enkaz kaldırma masrafları, kira kaybı, kar kaybı kalemleri olmak üzere bakiye 110.303,76 TL tutarında tazminat talebinde bulunduğunu, dava dilekçesinin içeriğinde her bir alacak kalemi için ayrı ayrı rakam belirtildiğini, davacının hangi alacak yönünden hangi tutarda talepte bulunduğunun netliğe kavuşturulmasını,

her bir alacak kalemi yönünden teminat limitleri ve teminat kapsamının değerlendirilmesi ve yargılamanın sıhhatli şekilde ilerleyebilmesi için dilekçenin sonuç kısmında toplam tutar yerine her bir alacak kalemi yönünden rakam belirtilmesi gerektiğini, davacıya 1 haftalık kesin süre verilmesini, eksikliğin süresi içinde tamamlanamaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını yangın hadisesinin 03.07.2016 tarihinde meydana geldiğini, yangın sigortası genel şartları gereği sigorta sözleşmesinden doğan tüm taleplerin iki yılda zamanaşımına uğradığını,

dava dilekçesi bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kısmi dava olarak ikame edildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere tüm alacak kalemleri yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin 24.10.2016 tarihinde davacıya 253.077,79 TL tutarında ödeme gerçekleştirdiğini, üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dahi ödenen tutarın hesap tarihine kadar güncellenerek mahsup edildiğinde davacının bakiye zararının mevcut olmayacağını,

davaya konu hasarın müvekkili şirkete bildirilmesi üzerine yapılan inceleme ve araştırma neticesinde düzenlenen uzman raporu dikkate alınarak davacıya 253.077,79 TL ödendiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen tüm yükümlülüğü yerine getirdiğini, davacının 52.025,34 TL tutarındaki kar kaybı talebinin teminat dışı olduğunu, kar kaybına ilişkin herhangi bir sigorta bedeli, muafiyet ve benzer ifade yer verilmediğini, dolayısıyla kar kaybı zararının teminat altına alınmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin ancak ve ancak poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olacağını,

tazminata hükmedilecek olması halinde dava tarihinden itibaren yasal faizin işletilmesi gerektiğini, eksikliğin giderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, yangın nedeniyle oluşan hasarın--------kapsamında davalı sigorta şirketinden tazmini talebine ilişkindir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları incelenmiş, yargılama sırasında kabul edilen 7251 sayılı kanun ile T.T.K.'nın 4. maddesinin değiştirilmesi sebebiyle basit yargılama usulüne geçilmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, sigorta poliçesi,

hasar dosyası, ekspertiz raporu, ---- sayılı başvuru dosyası celp edilmiş,--- tarihli bilirkişi heyet raporu, -- bilirkişi ikinci heyet raporu--- tarihli bilirkişi heyet ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişinin 03.01.2022 tarihli raporunda özetle;

''Sigortacılık tekniği açısından, demirbaş, emtea için sigorta bedelinin rayiç değere göre (bilinen adıyla ikinci el ikame piyasa değeri) belirleme yapılması gerekeceği, bu kapsamdaki miktarların teknik bilirkişi/bilirkişiler (mizanların/defterlerin incelenmesi dahil) tarafından belirlenmesinin ardından (%10 ve üzeri fark olması halinde) eksik sigorta durumunun olup olmadığının dikkate alınabileceği, gerçek zarar miktarı ve rayiç değerlerin belirlenmesi açısından teknik bilirkişi görevlendirilmesi konusunda nihai hukuki takdirin mahkemeye ait olacağı,

Elektronik cihazlar yönünden sigorta bedelinin yeni ikame değerlerine göre belirlenmesi gerekeceği, bu kapsamdaki miktarların teknik bilirkişi/bilirkişiler (mizanların/defterlerin incelenmesi dahil) tarafından belirlenmesinin ardından %10 ve üzeri fark olması halinde eksik sigorta durumunun olup olmadığının dikkate alınabileceği, poliçe ön yüzünde demirbaş sigorta bedeli belirtilir şekilde teminat dışında da ayrıca elektronik cihaz sigorta bedeline yer verildiği, 8 yaş ve üstü elektronik cihazların sigorta örtüsü dışında olduğunun belirtildiği, bununla birlikte poliçe ekinde olması gereken elektronik cihazlar listesine yer verilmediği,

Genel Şartlara göre listenin olması gerektiği, bununla birlikte poliçe ekinde listenin verilmemesi halinde açıkça rizikonun teminat dışında olduğunun poliçede belirtilmediği, sadece elektronik cihazların bakımı açısından liste verilmemesinin teminat dışı olduğunun belirtildiği, sonuç olarak poliçede elektronik cihaz sigorta bedelinin yazılmış olduğu, listenin olmadığı, hangi hususa üstünlük sağlanacağı konusundaki nihai hukuki takdire göre ayrı olarak sağlanmış sigorta bedelinin değerlendirmeye alınacağı, eş söyleyişle (geniş ifadesi ile) elektronik cihazlar yönünden 8 yaş ve üstünün sigorta teminatı dışında olduğu,

------- Şartları kapsamında poliçe ekinde cihaz listesine yer verilmesi gerektiği, bununla birlikte poliçede bu durumun açıkça teminat dışı haller arasında sayılmadığı, poliçe ekinde ise elektronik cihaz listesine yer verilmemiş olmakla birlikte elektronik cihazlar ile ilgili sigorta bedelinin poliçe ön yüzüne yazılmış olduğu,

bu kapsamda da elektronik cihazların 8 yaşa kadar sigorta örtüsü altında olduğu yolundaki hukuki takdir ile bu konuda (cihaz listesinin sağlanıp sağlanmasının sonuçları hakkında) sigortalının bilgilendirilip bilgilendirilmediği hususundaki nihai tüm hukuki takdirin mahkemeye ait olacağı, İstinaf mahkemesi kararına istinaden ---- kaldırılan---- sayılı dosyadan tesis ettiği ----sayılı kararındanki ifadelerden --------dosyadan alınan bilirkişi raporunda; dekorasyon hasarının 125.644,60 TL olarak belirlendiği, demirbaş hasarının 84.601,10 TL olarak belirlendiği,

emtia hasarının 5.544,88 TL, elektronik cihaz hasarının 15.160,20 TL, yangın mali mesuliyetin 23.833,00 TL, kira kaybı hasarının 4.568,06 TL, kar kaybının 67.859,14 TL olarak belirlendiği, enkaz kaldırma hasarının 2.000,00 TL, toplam zarar miktarının 329.211,80 TL olarak ifade edildiği, söz konusu bilirkişi raporunun dosyada yer almadığı, rapor içerisinde sigorta bedelleri açısından özellikle sigorta bedelleri ile ilgili demirbaş, emtea yönünden yeni ikame değerinin mi yoksa rayiç ( ikinci el piyasa değeri ) değerin mi esas alındığının dosya kapsamından net anlaşılamadığı,

bunun bilinmesi gerektiği ve bu kapsamda sigorta tekniği açısından eksik sigorta durumunun olup olmadığı sonucuna ancak varılabileceği ve ardından da sigorta tekniği açısından tazminat miktarının belirlenebileceği, bu hususlardaki nihai hukuki takdirin mahkemeye ait olacağı, enkaz kaldırma masrafının sigorta tekniği açısından sigorta örtüsü altında olduğu, atıf yapılan bilirkişi raporuna üstünlük sağlanıp sağlanması veya bu dosyadan miktarının belirlenmesi açısından teknik bilirkişi/bilirkişiler görevlendirilmesi hususundaki takdirin mahkemeye ait olacağı, kar kaybı açısından sigorta bedelinin poliçe ön yüzünde belirtilmediği,

poliçede teminat kapsamı içerisinde ise ------tanım ve özel şartlar hükümlerine göre düzenlendiğinin ifade edildiği,------ istisnalar kısmında, aksine sözleşme yoksa aşağıdaki hallerin sigorta teminatı dışında olduğu; müşteri ve tedarikçiler ile ilgili kar kaybı, ------ ziya ve hasarlar teminat dışı olduğunun belirtildiği,

bu husustaki zarar miktarının belirlenmesi (teknik bilirkişi/bilirkişiler (mizanların/defterlerin incelenmesi yaptırılması dahil) ve teminat verilip verilmediği hususundaki (sigorta bedeli poliçe ön yüzünde belirtilmemiştir.) nihai hukuki takdirin mahkemeye ait olacağı, yalnızca sigortacılık tekniği açısından görüş verildiği,'' yönünde görüşlerini bildirmiştir.Bilirkişi heyetinin 18.01.2023 tarihli raporunda özetle, "Teknik Bilirkişi/meteroloji Uzmanı Değerlendirmesi: a- Yangın tekniği ile bilgiler ışığında ,gerek ekspertiz raporu, gerekse yangın fotoğraflarının incelenmesi sonucu yangınla ilgili hasar tespit raporlarına katıldıklarını,

Teknik Bilirkişi/sigortacılık Uzmanı Değerlendirmesi: a- Heyete dahil olunan diğer sayın bilirkişi tarafından belirlemeler yapıldığı, hukuki takdir ve değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere kök raporda vurgulandığı üzere sigortacılık tekniği açısından somut olayda demirbaş, emtia için sigorta bedelinin rayiç değere göre (bilinen adıyla ikinci el ikame piyasa değeri) belirleme yapılması gerekeceği,--------- tarihli bilirkişi raporunda özellikle (nihai hukuki takdiri Sayın Mahkeme'ye aittir.) demirbaş açısından rayiç bedele göre rakamlara yer verildiği, raporda bu kapsamda %10 üstü fark nedeniyle eksik sigorta hükümlerinin uygulandığı,

elektronik cihazlar yönünden sigorta bedelinin yeni ikame değerlerine göre ifade edilmeye çalışıldığı, muafiyet tenzil edildiği, atıf yapılan ---------- tarihli bilirkişi raporunun değerlendirilmesi veya diğer bilirkişinin görüşleri kapsamında zarar miktarı açısından takdirin Mahkemeye ait olacağı, b- Kök raporda ifade edilmeye çalışıldığı üzere, poliçe ön yüzünde elektronik cihaz sigorta bedeli belirtilir şekilde, teminat dışında da ayrıca elektronik cihaz sigorta bedeline yer verildiği, 8 yaş ve üstü elektronik cihazların sigorta örtüsü dışında olduğunun belirtildiği,

bununla birlikte poliçe ekinde olması gereken elektronik cihazlar listesine yer verilmediği, Genel Şartlara göre listenin olması gerektiği, bununla birlikte poliçe ekinde listenin verilmemesi halinde açıkça rizikonun teminat dışında olduğunun poliçede belirtilmediği, sadece elektronik cihazların bakımı açısından liste verilmemesinin teminat dışı olduğunun belirtildiği, sonuç olarak poliçede elektronik cihaz sigorta bedelinin yazılmış olduğu, listenin olmadığı,

hangi hususa üstünlük sağlanacağı konusundaki nihai hukuki takdire göre ayrı olarak sağlanmış sigorta bedelinin değerlendirmeye alınacağı, eş söyleyişle (geniş ifadesi ile) elektronik cihazlar yönünden 8 yaş ve üstünün sigorta teminatı dışında olduğu, ----------kapsamında poliçe ekinde cihaz listesine yer verilmesi gerektiği, bununla birlikte poliçede bu durumun açıkça teminat dışı haller arasında sayılmadığı, poliçe ekinde ise elektronik cihaz listesine yer verilmemiş olmakla birlikte elektronik cihazlar ile ilgili sigorta bedelinin poliçe ön yüzüne yazılmış olduğu,

bu kapsamda da elektronik cihazların 8 yaşa kadar sigorta örtüsü altında olduğu yolundaki hukuki takdir ile bu konuda (cihaz listesinin sağlanıp sağlanmamasının sonuçları hakkında) sigortalının bilgilendirilip bilgilendirilmediği hususundaki nihai tüm hukuki takdirin mahkemeye ait olacağı, c- Enkaz kaldırma masrafının sigorta tekniği açısından sigorta örtüsü altında olduğu, atıf yapılan --- tarih ve -------- tarihli bilirkişi raporunun değerlendirilmesi veya diğer bilirkişinin görüşleri kapsamında zarar miktarı açısından takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olacağı, kar kaybı açısından sigorta bedelinin poliçe ön yüzünde belirtilmediği,

poliçede teminat kapsamı içerisinde ise ------------ ve özel şartlar hükümlerine göre düzenlendiğinin ifade edildiği... istisnalar kısmında, aksine sözleşme yoksa aşağıdaki hallerin sigorta teminatı dışında olduğu; müşteri ve tedarikçiler ile ilgili kar kaybı, kaynaklanan ziya ve hasarlar teminat dışı olduğunun belirtildiği,----- tarihli bilirkişi raporunun değerlendirilmesi veya diğer bilirkişinin görüşleri kapsamında zarar miktarı açısından takdirin mahkemeye ait olacağı, e- Yalnızca sigortacılık tekniği açısından ek raporda görüş verilebildiği,

" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Bilirkişi heyetinin 22.06.2024 tarihli raporunda özetle, "1-) Davacının yerinde 03.07.2016 tarihinde meydana gelen yangının, zemin katında bulunan elektrik panosunda aşırı elektriksel ısınma nedeniyle meydana geldi genişleyerek yayıldığı, 2-) Davacının mahal yerinde yangından dolayı oluşan hasar tutarının 274.886,69 TL hesaplandığı, davacıya ödenen tutarın 253.077,79 TL olduğu, buna göre davacının, davalıdan talep edebileceği fark tutarının 274.886,69 TL - 253.077,79 TL = 21.790,90 TL hesaplanmıştır.

3-) Yukarıda Sigorta Bölümünde detaylı olarak açıklanan nedenlerden dolayı, Davaya konu olan sigorta hasarının, Davalı sigortacı ----- tarafından düzenlenen, sigortalısı ------ olan ----- teminatlar bölümünde yer alan Enkaz Kaldırma Bina teminat bedeli 10.000,00 TL, Enkaz Kaldırma Muh/Eşya teminat bedeli 18.600,00 TL. Dekorasyon Yangın Teminat Bedeli 250.000.00 TL, Demirbaş Yangın Teminat Bedeli 450.000,00 TL, Mali Mesuliyet Teminat Bedeli 30.000,00 TL.

Emtea Yangın Teminat Bedeli 15.000,00 TL ,Elektronik Cihaz Teminat Bedeli 50.000.00 TL, Kira Kaybı Teminat Bedeli 71.500,00 TL, teminatları ve inat üst limit bedelleriyle birlikte teminat altında olduğu, " yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Bilirkişi heyetinin 25.11.2024 tarihli ek raporunda özetle, "Kök raporda davacının mahal yerinde yangından dolayı oluşan hasar tutarının 274.886,69 TL hesaplandığı, davacıya ödenen tutarın 253.077,79 TL olduğu, buna göre davacının, davalıdan talep edebileceği fark tutarının 274.886,69 TL - 253.077,79 TL = 21.790,90 TL hesaplandığı,

Hasar Tarihi İtibariyle Değeri: 21.529,52 TL, 24.10.2016 Ödeme Tarihi İtibariyle Değeri 21.790,90 TL, 27.07.2020 , Dava Tarihi İtibariyle Değeri.

40.947,08 TL" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davaya konu iş yerinin davalı sigorta şirketince Geniş Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, 03.07.2016 tarihinde çıkan yangın nedeniyle davacının hasardan dolayı 274.886,69 TL zararının bulunduğu, davalı sigorta şirketince davacıya 24/10/2016 tarihinde 253.077,79 TL ödeme yapıldığı, davacının ödenen bedeli ihtirazi kayıtla kabul ettiği, davacının dava tarihi ile bakiye kalan zararının 40.947,08-TL olduğu,

davalının kısmi ödeme tarihi itibariyle temerrüde düştüğü kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.