İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/661 K.2024/817

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/661 Esas

KARAR NO:2024/817

DAVA

Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/12/2020

KARAR TARİHİ: 02/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacılardan -----ortağı olduğu diğer davacı ---- eski Genel Müdürü Davalı --------- görevinin ifası sırasında; kanuna, esas sözleşmeye, şirket yönerge ve talimatlarına aykırı davranarak davacı şirketi zarara uğratması sebebiyle zarar sorumlusu davalı ----- numaralı ---------- davacı şirketlerin yönetici ve/veya yetkililerinin ihmali/kusurlu davranışlarına dayalı iş ve işlemleri neticesinde, davacılar nezdinde oluşacak zararlara karşı teminat sağlayan ------ zararın tahsilini talep ettiğini, davacı tarafın,

----- tarihleri arasında davalılardan ----- davacılardan ---- nezdinde ------ yetkilisi ve Genel Müdür sıfatıyla; davacılardan ----- müşterilerinden --------uygulamalarda verdiği karar ve yürüttüğü işlemlerde davacıların zararına sebebiyet verip vermediğini ve verdiyse bu zararın davalı sigorta şirketinin poliçesi teminatına girip girmediğini, değerlendirilmesini talep edilmiştir.

SAVUNMA;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;----- arasındaki ticari ilişki kapsamında -------yılına kadar hiçbir yazılı sözleşme akdedilmemiş ve ortaklar kurulu kararı alınmamış olduğu, yıllar boyu böyle bir uygulama olmadığı için bu nedenle davalının sorumlu tutulamayacağı, ------ yılından beri uygulanan iş modelinin hep aynı olduğu,

------- bu çalışma modelini mevcut risk ve ağır koşullara rağmen riskleri ile bilerek isteyerek kabul ettiğini, davaya konu zararın davalının karar ve talimatları ile ilgisi olmadığını, davacı tarafın iş modeli ile ilgisi olduğunu, diğer müşterileri ile de bu şekilde çalıştığını, davalı -------- imzalanan Sözleşmelerde bir yetki aşımı olmadığını, kaldı ki zararın sözleşmenin akdedilmesinden değil, müşterinin iflas ederek ödeme güçlüğüne düşmesinden kaynaklandığını, davalı tarafın aksine çok başarılı bir yönetici olduğu bunlardan hiç bahsedilmediğini,--------- belirlenen iş modelinden,

mevcut ve olası risklerden davacılar yönetiminin en başından beri haberdar olduğunu, Mevcut risk hakkında yönetimin bilgilendirildiğini, davalı----- tarafından, davacılar yönetiminin, ----- operasyonlarının durdurulması talimatlarına aykırı davranılmadığını, ---- çalışma modelinin durdurulması yönünde talimat verdiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, ------- farklı bir çalışma modeli getirilmesi yönündeki teklifinin bizzat reddedildiğini, davalı -------- olarak bu zararın doğmasında bir sorumluluğu bulunmadığından davalı sigorta şirketinin de poliçesi teminatına giren bir talep olmadığını dilekçesinde öne sürmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE;Dava limited şirket müdürünün sorumluluğuna ilişkin TTK 644/1-a maddesi atıf yolu ile TTK 553.maddesi uyarınca limited şirket müdürünün sorumluluğuna dayalı tazminat talebidir.

Davacılardan ---- diğer davacı ----ortağı olduğu, davalılardan ---davacı---- eski genel müdürü olduğu, diğer davalı -------kapsamında her iki davacı lehine yöneticilerin veya yetkililerinin ihmal ve kusurlu davranışlarından kaynaklı oluşacak zararlara karşı teminat sağlayan sorumluluk sigorta şirketi olduğu, davalı ---- tarihinde istifasına kadar davacı ---- çalıştığı, bu sırada dava dışı -----imzalandığı belirtilerek davacı ----ve ortağı olan ------zararının olduğu gerekçesiyle TTK 644/1-a madde atfı ile TTK 553.

Maddesi uyarınca limited şirketi müdürünün sorumluluğuna dayalı tazminat talebidir.Uyuşmazlık; davacı ----- eski genel müdürü ----- tarihleri arasında şirkette çalıştığı sırada dava dışı ------- tarihli araçlara ilişkin ------- meydana geldiği iddia edilen zararda herhangi bir ihmal veya kusurunun olup olmadığı,

eğer var ise zarar ve kusur arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı ve davacı ----- davalı eski genel müdür ile sorumluluk sigortacısı şirketten talep edilip edilemeyeceği hususlarıdır.Davalı eski genel müdürün görevde bulunduğu sırada dava ----- sözleşme imzalandığı bu sözleşme uyarınca ----- ait araçların tüm sorumluluğu ---- ait olmak üzere davacı -----tarafından açık arttırma usulü ile satıldığı, en son yapılan sözleşme ile de ---- bedeli 23.174.900,00 TL olan araçların ihale sistemi ile üçüncü kişilere satımının yapıldığı, davacı limited şirketinin de bu açık arttırma usulü ile araç satışından komisyon aldığı,

satım ücretlerinin aracı satım alan üçüncü kişilerden tahsil edildiği, araçların devrini yeni maliklere yapılmadan önce ücretlerin tamamının dava dışı ----- ödendiği, bu aşamada -----dosyası ile ----- talebinde bulunduğu ve bu dosyadan da müdahale talebi sonucu dava dışı ----- mali sıkıntı içerisinde bulunmasından kaynaklı açık arttırmada satılan ------- bedelinin dava dışı şirkete ödendiği, ancak araçlar üzerinde rehin bulunması nedeniyle satılan araçların üçüncü kişilere devrinin yapılamadığı ve davaya konu edilen ---- davacı -------- tarafından ihaleye katılan ve araç satın alan kişilere ödenmek zorunda kalındığı,

davalı eski genel müdürün sözleşme tutarı nedeniyle şirketin ------ alması gerekirken herhangi bir karar alınmaksızın kendi iradesiyle böyle bir sözleşmeyi yaptığı gerekçesiyle meydana geldiği iddia edilen zararın eski genel müdürden ve sigorta şirketinden tahsili istenmektedir.Mahkememize delil olarak sunulan ---sonucu yeni esası olan -----sayılı dosyası uyarınca dava dışı --------İflasın Açılmasına" kararı verildiği, iflas tasfiye işlemlerine ----- masası uyarınca devam edildiği tespit edilmiştir.

Davacılardan ------tarafından dava dışı ------ Hakkında iflasa karar verilmesi üzerine ----- Esas sayılı dosyası ile Kayıt Kabul davası açıldığı ve verilen karar ile "talebin kısmen kabulü sonucu-------- Sıraya alınmasına, bakiye 8.440.107,30TL'lik kısmı yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile reddine." karar verilmiştir.

Bu defa davacı ----------- sayılı ilamı ile Sıra Defterine İtiraz davası açılmış olup yapılan yargılama sonucu "Davanın kabulü ile davacı şirketin ---- alacağının davalı müflis---- iflas masasına kayıt ve kabulüne." dair---- tarihinde karar verilmiştir. Dosya içerisine gelen -------müzekkere cevabı uyarınca Davacı --------- olan alacağına ilişkin kesinleşmiş mahkeme ilamı doğrultusunda ---- alacağın kabulü ile ----Sıraya alınmasına dair karar alınmıştır.

Kesinleşmiş mahkeme ilamlarının ve ------- incelenmesi sonucu davacının davalı genel müdürün kusurundan kaynaklandığı iddia ettiği muhtemel zararı ile aynı zamanda müflis ----- oluşturulan iflas masası kayıtlarına göre ---- alacak için ---- kaydının yapıldığı tespit edilmiştir.Davacı -----eski genel müdürü ------- tarihleri arasında genel müdürlüğünü yaptığı sırada dava dışı ----- araç satışına ilişkin imzalanan -------- meydana geldiği iddia edilen zarar nedeni ile herhangi bir kusurunun olup olmadığı,

var ise kusur ve zarar arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya içerisine teknik bilirkişi heyeti tarafından ---- tarihli rapor ile ---- tarihli ek rapor alınmıştır. Yapılan yargılama sonucu; dava, davalı eski genel müdürün şirkette davacı ------ görevli bulunduğu sırada üzerine düşen edimlerin kusuruyla ihlal ettiği gerekçesiyle zarardan kaynaklı sorumluluk davasıdır.

6102 sayılı TTK'nın 644/1-a madde atıf yoluyla 553/1 maddesi "Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğanyükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur." Bu maddeye göre anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler, tasfiye memurları ile TTK 644/1-a bendi uyarınca limited şirket müdürleri, şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı verdikleri zararlardan sorumludurlar.

Bu sorumluluğun doğabilmesi için meydana gelen zararın, kanundan ya da şirket sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerin ihlal edilmesi nedeniyle ortaya çıkması gerekmektedir aynı zamanda kanunda adı geçen kişilerin kusurlu olmaları aranmıştır.

Yani yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin, tasfiye memurlarının ve madde atıf yolu ile şirket müdürlerinin sorumlu tutulabilmesi için öncelikle bir zarar meydana gelmeli, meydana gelen zarar hukuka aykırı olmalı, bu eylem sırasında yöneticinin kusuru bulunmalı ve son olarak zarar ile hukuka aykırı eylem arasında illiyet bağı olması gerekmektedir.Somut olayda davalı eski genel müdürün dava dışı ------------ genel kurul onayı olmaksızın sözleşme yaptığı ve davacıların zararının oluştuğu gerekçesiyle sorumluluk davası açılmıştır.

Ancak öncelikle davacı eski genel müdürün yaptığı eylem nedeniyle bir kusurunun olup olmadığı yani ilgili şirketin genel kurul kararı olmaksızın dava dışı şirketle kendi iradesi sonucu kusurlu eylemi ile zararın doğmasına sebep olup olmadığının incelemesine geçmeden önce davacıların bu davayı açmakta hukuki yararının olup olmadığının incelenmesi gerekecektir.

Davacılardan ------tarafından açılan sıra defteri davaları sonucu dosya içerisine gelen --------müzekkere cevapları uyarınca 24.258.824,12 TL alacağın müflis dava dışı ------- alacağına ilişkin İİK 206. Madde kapsamında alacağın ---------- Sırasına kaydının yapıldığı tespit edilmiştir.

Davacı aynı zamanda aynı zarardan dolayı bu defa mahkememizde dosya ile en son yapılan ------- sözleşmesi gereği toplam----------- araç bedeli olan 23.174.900,00TL'lik kısımdan harca esas değer olarak 22.831.302,30TL asıl alacak, faiz ve ferileri ile birlikte mahkememizden de talepte bulunmuştur. Yani davacı aynı zarar için hem mahkememizden eski genel müdür için TTK 644/1-a maddesi atıf yolu ile TTK 553.

Maddesi uyarınca şirket yöneticisinin sorumluluğundan kaynaklı tazminat davası ile kararın tashih yoluna başvurmuş, hemde ----- yönetimi uyarınca İİK 206 maddesi gereği alacağı ----- sıraya kaydedilmiştir. Öncelikle davacıların ----------- yönetimi uyarınca yapılacak işlemler sonucu, alacağını tahsil edip edemediğinin ayrımı yapılmalıdır. Ancak, her halükarda alacağın tahsil edilmesi yada edilememesi durumundan sonra bu davanın değerlendirilmesi gerekmektedir.

Eğer davacılar iflas dairesinin ----- yönetimi uyarınca ---------sıraya kaydedilen alacağını tahsil ederse bu davanın konusu kalmayacaktır. Diğer bir ihtimal ise tahsil edilememesi durumu olacaktır. Ancak, her halükarda davacıların iflas dairesinin yapacağı işlemlerinin sonucunu bekledikten sonra bir dava açmaya hakkı doğacaktır. Oysa somut olayda, davacılar eski genel müdür -----hakkında şirket sorumluluğundan kaynaklı tazminat davasının ---- tarihinde açmışlardır.

Oysa davacıların -------- yönetimi yapılacak işlemlerin sonunda alacaklarını tahsil edilememesi durumunda eski genel müdür aleyhine yöneticinin sorumluluğunda kaynaklı tazminat davasının dinlenebilir olması nedeniyle erken açılan bir dava olduğu, ve bu davayı açmakta 6100 sayılı HMK'nun 114/1-h bendi uyarınca iflas dairesinin işlemlerinin sonucu beklenilmeden dava açılmasında davacıların hukuki yararlarının olmadığı anlaşılmakla, açılan davanın dava şartı yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.