İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/682 K.2024/865

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/682 Esas

KARAR NO:2024/865

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:24/12/2020

KARAR TARİHİ:16/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait----- seri nolu ---- nolu ---- davalıya sigortalandığını, sigortalı iş makinesi ----- tarihinde ---- kullanılırken yaşanan şiddetli rüzgar ve fırtına nedeniyle bomunun kırılması sonucu devrildiğini ve iş makinesinde hasar meydana geldiğini, hasarın 18.03.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini, davalı tarafından eksper atandığını ve ---- sayılı eksper raporu hazırlandığını, eksper raporunun hazırlanmasından sonra davalı sigorta şirketi değişik tarihlerde toplam 2.148.540,25-EUR kısmi hasar ödemesi yaptığını ve müvekkili tarafından itirazı kaydıyla kabul edildiğini,

hasarın yüksek olmasına rağmen sigorta şirketi eksik ödediğini, Meydana gelen makine kırılması hasarı sonrasında, sigortalı vinç onarım kabul edilmez şekilde hasarlandığını ve PERT- TOTAL olduğunu, vincin 132 metre yükseklikten devrilmesi nedeniyle vincin bomunun koptuğunu ve şiddetli çarpma nedeniyle vincin AĞIR HASARA uğradığını, hasarlanan vincin hem malzeme ve hem de kaynakla üretiminin çok özel prosedür gerektirdiğinden üst yapının hurdaya ayrılarak yerine orijinal yenisinin kullanılması gerektiğini, dava konusu iş makinesinin---- onarımının mümkün olmadığını, çünkü özel malzemelerden ----üretildiğini, davalı şirket tarafından

hazırlatılan eksper raporu da vincin pert olduğunu kabul ettiğini, ancak yüksek 1.300.000,00-EUR sovtaj değeri alarak eksik tazminat ödemesinin önünü açtığını, bu teklifi veren firma hurdayı almadığını, ayrıca, eksper % 30 gibi yüksek eskime payı tenzil ettiğini,

---- ---- tarafından hazırlanan ve imzalanan 14.09.2020 tarihli teknik rapor hazırlandığını, raporda hasara uğrayan vincin tamirinin mümkün olmadığının gerekçeli olarak açıklandığını, açıklanan sebeplerle, vincin ağır hasarlı olduğu ve tamirinin mümkün olmadığını, ayrıca tamirin ekonomik ve tamir sonrasında vincin kullanılmasının işlevsel olmayacağı da bizzat eksper raporu, üretici / yetkili servis---- raporu ile de tespit edildiğini, eksper raporunda vincin ikame değerinin hatalı ve eksik hesaplandığını, sigortalı ---- firmasının düzenlediği ------ fatura esas alındığını,

sigortalı vincin full donanıma sahip olup satın alındığı ----- bedelli olduğunu, ayrıca, söz konusu iş makinesi 5.225.000,00-EUR üzerinden sigortalı olduğunu, bu nedenle 5.195.000,00-EUR üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, Eksper raporunda eskime payının fahiş hesaplandığını, ----- raporunda amortismanın yaklaşık % 12 olduğunu belirtildiğini, ayrıca sovtaj bedelinin de gerçek dışı ve fahiş olduğunu, firmalarının verdiği sovtaj teklifin 500.000,00-EUR olduğunu ve bunun dikkate alınmadığını, ------ raporunda da sovtaj bedelinin 500.000,00-EUR olduğunu, talep edilebilecek bakiye tutarın 1.585.899,75-EUR olduğunu, bütün bu nedenlerle,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000.000,00-EUR bakiye tazminatın 03.05.2020 tarihinden itibaren yıllık EUR0 cinsinden en yüksek faiz ile birlikte ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ----- sigortalısı--------- numaralı ---- tanzim etmek suretiyle -----kırılması rizikosuna karşı sigortaladığını, ----- kurulumuna devam edilen rüzgar enerji santrali çiftliğinde çalışmakta olan ----vinçlerin bulunduğu sahada ---- bağlayan saatlerde meydana gelen şiddeti rüzgar ve fırtına sebebiyle paletli vincin açık durumdaki bomunun kırılarak zemine çarpması sonucunda sigortalı paletli VİNÇTE AĞIR HASAR meydana geldiğini,

söz konusu hasarın 18.03.2020 tarihinde müvekkili şirkete bildirilmesi üzerine müvekkili şirket tarafından atanan eksperler tarafından incelemeler tamamlanarak 07.08.2020 tarihinde rapor tanzim edildiğini, ayrıca uzman mütalaası alındığını, Eksper raporu ve mütalaası doğrultusunda müvekkili tarafından davacıya ---------- hasar ödemesi yapıldığını, müvekkilinin gerçek hasar bedelinin tamamını ödediğini, üç kişilik heyetten alınan uzman mütalaasında; vinç operatörünün havanın aşırı rüzgarlı olmasına rağmen vincin bomunu zemine indirmediğini, üretici firmanın rüzgarlı havalarda operatörünün uyması gereken kurallara uymadığı,

vinç için izin verilen kabul edilebilir rüzgar hızının üzerinde bir rüzgar hızı varsa vincin bomunun toplanması gerektiğinin belirtilmesine rağmen toplanmadığını,----- bomu indirmeden ve vinç operatör kullanma kılavuzunda belirtilen uyarılara teknik kurallara uymayarak ağır kusurlu davranışı neticesinde kazanın meydana geldiği teknik uzmanlar tarafından belirlendiğini, müvekkili şirket tarafından atanan eksperin hasar miktarını belirlerken son derece titiz bir çalışma yaptığını, eksper raporunda makinenin yetkili satıcısı ve servisi konumundaki -----tarafından onarım teklifinde onarım bedelinin 2.257.897,32-EUR + KDV olduğunu,

hurda sovtajının ise 10.000,00-EUR olduğunun belirtildiğini, vincin ağır hasarlı olması nedeniyle onarım teklifinin oldukça yüksek olduğunu, yapılan araştırmada ---- alınan fiyat teklifinde yeni vincin satış bedelinin 3.500.000,00-EUR

olduğunu, dosyaya sunulan---- alınan fiyat teklifine göre, başkaca hiçbir piyasa araştırması yazılmaksızın hazırlandığını, --- piyasa araştırması yapıldığına dair hiç bir bilgi ve belge olmadığını, raporda yıllık % 2 oranında amortisman uygulaması gerektiği yönündeki görüşün hiç birbilimsel hesaplamaya dayanmadığı gibi, somut bir belge ile de deteklenmediğini, eksper raporunda da yeni vinç bedeli olarak 5.195.000,00-EUR olarak kabul edildiğini ve bu rakam üzerinden amortisman düşüldüğünü, ekspertiz raporunda % 30 amortiman değerinin tenzili ile bulunan bedel doğru olduğunu,

Eksper raporunda hasar tazminatı miktarı onarım ve tam zayi yöntemine göre ayrı ayrı değerlendirme yaparak belirlediğini, Hasar sırasında vinç üzerinde olmayan ve oldukça yüksek bedelli bomlar ve yardımcı techizatlar ile makinenin hasarsız durumdaki gövdesi yüksek sovtaj değeri taşıdığını, ----raporunda bu durumun dikkate alınmadığını, vince sovtaj teklifi veren firma davacı ile anlaşmadığı için makineyi teslim alamadığını, ---raporunda makinenin ömrünün 25 yıl olduğu yönündeki görüşünde afaki olduğunu, raporda belirtildiği gibi vincin devrilmediğini, vincin açık olan bomu kırıp bulunduğu yükseklikten zemine düştüğünü, bütün bu nedenle,

haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE;Dava, sigorta poliçesinden kaynaklı TTK 1427 maddesi uyarınca eksik ödeme gerekçesiyle açılan tazminat talebidir.Davacıya ait, ----- ile davalı sigorta şirketi tarafından risklere karşı teminat kapsamına alındığı, sigortalı iş makinesinin ------ kullanıldığı sırada şiddetli rüzgar ve fırtına nedeniyle bomunun kırılması sonucu devrildiği ve iş makinesinde hasar meydana geldiği, bu durumun davalı sigorta şirketine 18.03.2020 tarihinde ihbar edildiği, 20.05.2020 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından eksper raporu tanzim edildiği, rapor sonucunda davacı sigortalıya toplamda 2.148.540,25 Euro hasar ödemesi yapıldığı,

bu ödemenin davacı sigortalı tarafından "itirazı kayıt" ile kabul edildiği, meydana gelen hasar bedelinin daha fazla olduğu gerekçesiyle eksik ödemeden kaynaklı zararın tazmini talebidir.Davaya konu paletli vincin davalı ----- tarihleri arasında ---- kapsamına alındığı, makine kırılma teminat limitinin de 5.225.000,00 Euro olduğu dosya içerisindeki poliçeden tespit edilmiştir.

Dosya içerisine hasarın meydana geliş şeklinin tespiti açısından ve hükme esas alınan teknik bilirkişi heyetinden 18.01.2024 tarihli rapor ile 23.06.2024 tarihli ek rapor alınmıştır.

Yapılan yargılama sonucu; davalı sigorta şirketi tarafından ---- tarihleri arasında ------- ile iş makinesinin teminat kapsamına alındığı,-tarihinde ----rakımda çalışma sırasında şiddetli rüzgar ve fırtına nedeniyle bomonun kırılması sonucu iş makinesinde hasar meydana geldiği, davalı sigorta şirketi tarafından ---------- olmak üzere toplamda 2.148.540,25 Euro'nun itirazı kayıt ile sigortalı tarafından teslim alındığı, ancak meydana gelen hasarın sigortalı vincin onarımı kabul edilemeyecek şekilde pert olması nedeniyle "ağır hasarlı" olduğu gerekçesiyle kendilerine eksik ödeme yapıldığı belirtilerek eksik ödemenin tahsili talep edilmektedir.

Mahkememiz tarafından alınan teknik bilirkişi heyeti raporunun incelenmesi sonucu, 16.03.2020 gecesi sabaha karşı paletli vincin çalıştığı sırada şiddetli rüzgar ve fırtına sonucu "ana bomunun" operatörün kabinine doğru tersine dönerek düşmesi sonucu "ağır hasar" meydana gelecek şekilde hasar aldığı, meydana gelen kazada operatörün herhangi bir kusuruna rastlanmadığı,

vincin talimat ve rehber kitabında, vinçlerin çalışmaları ve park konumlarına ilişkin farklı değerlendirmelerin yapılması gerektiği, rüzgar hızının 50 km/s'yi bulması durumunda çalışmaların durdurulması gerektiği, rüzgar ölçümüne ilişkin dosyaya gelen 15.03.2020 tarihli en son ölçüme göre rüzgarın hızının 54 km/s'ye denk geldiği ve ---- tespit edildiği, vincin üretici firması------------ kılavuzunda hangi rüzgar değerinde hangi aksiyonların alınması yada alınmaması gerektiğinin belirtilmiş olduğu,

dosya içerisine gelen 15.03.2020 tarihli rüzgar hızının tespiti sonucu kullanma talimatında verilen değerlerin üzerinde olması sonucu -----sınıfına geçilmiş olması nedeniyle ------- indirilmesinin tavsiye edilmediği ve operatör tarafından da talimatlara uygun hareket edildiği, vincin güvenli konumda park edildiği, ağırlık merkezine göre hesaplamalar yapılarak devrilmesinin önlenmeye çalışıldığı,

bunun yanında kancaya bağlanan ağırlığında salımının engellenmesi amacıyla önlemler alındığı anlaşılmakla, operatörün hiç bir kusuru olmamasına rağmen bütün önlemler alındığı halde vincin bomunun kırılarak devrilmesi sonucuyla hasar geldiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak operatörün gerekli bütün önlemleri aldığı, hiçbir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.Davaya konu vinçte meydana gelen hasara ilişkin olarak vincin pert olması nedeniyle tamir edilmesinin ekonomik olmayacağı gibi, tamir edilse dahi artık verimli ve emniyetli kullanılamayacağı teknik bilirkişi heyeti tarafından tespit edilmiş olup, bu tespite de mahkememiz tarafından itibar edildiğinden hasar alan vincin pert durumda olduğu kabul edilmiştir.

Dosyada bulunan davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ekspertiz raporu ile daha önce davacı firma tarafından alınan -----öğretim üyeleri tarafından düzenlenen 19.09.2020 tarihli raporda vincin onarılamayacak derecede hasarlanmış olduğunu mahkememizde raporlarına itibar edilen teknik heyet gibi kabul etmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından 2.148.540,25 Euro ödendiği konusunda taraflarca herhangi bir ihtilaf yoktur.

Hasarın tespitine ilişkin yapılan inceleme sonucu, davaya konu vincin onarılamayacak derecede hasarlandığı veya onarılmasının ekonomik olmadığı, tamir edilmesi durumunda artık verimli ve emniyetli çalışamayacak hale geldiğinin tespit edildiği ve pert kabul edildiği, bu haliyle "tam hasarlı" olduğu, sigortalı üretici firma tarafından düzenlenen ----- ön faturasının esas alındığı, sigortalı vincin full donanıma sahip olup satın alındığı tarih olan ----- olduğu, mahkememiz tarafından vincin üretici--------tarihli belgesi göz önüne alınarak 5.195.000,00 Euro olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varıldığı,

%17'lik eskime payı düşülmesi sonucu "makinenin hasar aldığı andaki değerinin 4.313.850,00 Euro" olması gerektiği tespit edilmiştir. Hasar anındaki makine bedelinin 4.311.850,00 Euro olduğu, sovtaj bedelinin 700.000,00 euro olduğu, %10 muafiyet bedelinin 361.185,00 Euro olduğu ve sonuç olarak sigortalı davacı firmaya ödenmesi gereken bedelin 3.320.665,00 Euro olması gerektiği tespit edilmiştir.

Davacı sigortacı firmaya farklı tarihlerde toplam 2.148.540,25 Euro ödeme yapıldığı, dosya içerisindeki ödeme belgelerinden anlaşılmış olup bakiye olarak 1.102.124,75 Euro eksik ödeme yapıldığı anlaşılmakla belirlenen bakiye eksik ödeme ile poliçede yer alan kloz bedeli olan 70.000,00 Euro nakliye bedelinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacı sigortalıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.