İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/557 K.2024/708

İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/557 ESAS

KARAR NO:2024/708

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 06.01.2016

KARAR TARİHİ: 10.09.2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;

---- tarihinde saat 02:45 sıralarında davacıların murisi ve desteği müteveffa ----, sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracı ile---- üzerinde -----istikametine doğru seyri esnasında ------geçtikten sonra trafik dubalarına çarptığını, çarpmanın etkisiyle aracın savrulup çelik bariyere çarparak durduğunu, aynı istikamette ve orta şeritte seyreden ---- idaresindeki ----- plakalı aracın, önünde çelik bariyerlere çarparak kaza yapmış olan ---- plakalı bu araca çarpmamak için direksiyonunu sağa kırdığını, ancak aracın sol arka kısmına aynı istikamette sağ şeritte seyreden ---- kayıtlı --- idaresindeki ---- otobüsünün sol ön kısmının çarptığını,

bu çarpma sonucunda savrulan --- plakalı---- plakalı aracın sol ön kapı kısmına çarptığını ve bu çarpma sonucu---- çok ağır şekilde yaralandığını ve kaldırıldığı hastanede --- tarihinde yaşamını yitirdiğini, geriye ise eşi ----ve henüz dört aylık oğlu---- kaldığını, bu sebeple huzurdaki davanın ikame edildiğini,---- sevk ve idaresindeki---- plakalı aracın --- poliçe no ile ---- tarafından,-----idaresindeki ---- plakalı aracın ----poliçe no ile --- tarafından,-----adına kayıtlı ---plakalı---- poliçe no ile -------- sigortası kapsamında sigortalandığını,

ceza yargılaması sonunda davalı ------- olayın meydana gelmesinde tam kusurlu bulunup 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldığını, davalı sigorta şirketlerinin müvekkilinin uğradığı maddi zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, müteveffanın kaza anında 32 yaşında olduğunu ve kaza anında ---- döşemesi yapan ----- firmanın sahibi ve yetkilisi olduğunu, kaza anında aylık kazancının 14.000,00-TL olduğunu, müvekkili ----- genç bir bayan olup, herhangi bir iş kolunda çalışmadığı,

genç yaşta dul kaldığı ve bu sebepte müvekkilinin maddi ve manevi zararın karşılanması gerektiğini, küçük çocuk ------ doğumundan dört ay sonra babasının feci kazada öldüğü, şu anda küçük ---- üç yaşında olduğu, babasının kendisine sağlayacağı maddi ve manevi destekten yoksun kaldığını belirterek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile,

---- başvuru tarihinden, ----dava tarihinden,----kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, şimdilik ---- için 5.000,00-TL ve-----için 5.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ----- her biri için 30,000,00-TL manevi tazminatın da davalılardan----tahsilini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin de tüm davalılardan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talep Artırım Dilekçesi: Davacılar vekili 27.02.2019 tarihli dilekçesi ile.

HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerinin artırımı yoluna gidilerek, davacı müvekkil ---- için 275.480,81-TL, davacı müvekkili ---- için 64.521,22-TL olmak üzere toplamda 340.000,03-TL'nin, davalı ---için başvuru tarihinden, davalı ---- dava tarihinden, diğer davalılar -------için ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birliktre davalılardan (sigorta şirketi için teminat limitiyle sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsilini,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ---- için 30.000,00-TL manevi tazminatın ve ---- için 30.000,00-TL manevi tazminatın da davalılardan------ müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle;

ceza yargılamasında olayın oluş biçimi mahkemece yeterli ölçüde değerlendirilmeyerek müvekkili hakkında tali kusurlu olduğundan 1 yıl 8 ay hapis cezası verildiğini ve bu cezanın ertelendiğini, davacı tarafça kazanın kazanç kapısı gibi görülerek manevi tazminat talebinde bulunulduğu, zenginleşmeye sebebiyet verecek nitelikte olan manevi tazminat talebinin tamamını reddettiklerini beyanla, davanın reddi ile yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu varsayımına dayandırıldığı,

ceza davasının henüz kesinleşmediği, istenilen tazminatın hem haksız, hem fahiş olduğu belirtilerek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı----- vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı ve müvekkili şirket sorumluluğunu kabul etmemekle birlikte,---- plaka sayılı aracın, müvekkili şirket nezdinde------- tarihleri olmak üzere -------- sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin, sigortalının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde maddi zarardan sorumluluğunun söz konusu olduğunu, davacı yanın kaza tarihinden itibaren faiz talebinin haksız olduğunu, davanın reddi gerektiğini, aksi takdirde temerrüt tarihinden yasal faize hükmedilmesini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı----vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların, müteveffanın sürücüsü olduğu aracın mirasçıları olmakla dava haklarının bulunmadığını, tarafların kusur oranlarının tespiti gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle tespit edilmesi gerektiğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibari ile; trafik kazası sonucunda vefata dayalı destekten yoksun kalma talepli maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizin ----- esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda ------- sayılı kararı ile; "... her ne kadar davacıların desteği müteveffa kusurun büyük oranı ile zarara sebebiyet vermiş ise de;

davacıların destek zararı mirasçılık sıfatı sonucu olmayıp, gerek desteğe, gerekse zarara sebebiyet veren diğer kişilere karşı destek görenler üçüncü kişi konumunda olup, 6098 sayılı TBK 53/3 maddesi uyarınca bu nedenle uğradıkları zararın tazminini talep edebilecekleri, aynı kanunun 49. maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına verdikleri zararı giderme yükümlülüğü altındaki kusurlu sürücü, bu araçların işleteni de sürücülerinin kusuru nedeniyle verdikleri zarar gideriminden 2918 sayılı KTK 85. maddesi uyarınca sorumlu bulunmakta olup,

davalı sigorta şirketlerinin de davacıların zararına sebebiyet veren sürücülerin sevk ve idaresindeki araçların mali sorumluluk sigortacıları olarak zarardan sorumlu oldukları, kazanın meydana gelişi, tarafların kaza sırasındaki davranışları, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ile ilgili yönetmeliğin 52-b ve 68-b maddeleri gereğince bilirkişi heyetinin değerlendirmeleri bilimsel ve hukuka uygun bulunarak davacıların murisi ----- asli ve birinci derecesede kusurlu olduğu kabul edilerek %75 oranında, davalı sürücü ---- ise tali ve ikinci derecede ve %25 oranında kusurlu olduğu tespit olunmakla buna göre uygulama yapılmıştır.

Davalı sigorta şirketlerinin kaza tarihi itibariyle geçerli ------ müteveffanın ve ------- sürdüğü araçları sigortaladıkları, kişi başı sigorta limitinin 225.000,00 TL olduğu görülmüş, bilirkişi raporu ile tespit olunan davacıların destek zararlarının, davalıların sorumlulukları müşterek ve müteselsil olup, belirlenen bu ilkeler dahilinde ve sigorta şirketlerinin sorumuluğunun poliçe limiti miktarı ile sınırlı olmak kaydı ile dava tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile olmak üzere destekten yoksunluk tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacıların eşi ve babaları olan -------kaybetmeleri nedeni ile duydukları acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacı ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, kusur durumu da gözönünde bulundurularak TBK 56. ve TMK 4. Maddeleri uyarınca hak ve nesafet kuralı çerçevesinde davanın kısmen kabulü ile davacı---- için 20.000,00 TL, davacı ----- 10.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılar------ alınarak davacılara verilmesine..." gerekçesiyle verilen karar istinaf edilmiş, istinaf incelemesini yapan ---- sayılı ilamı ile mahkememizin kararı;

"...Somut uyuşmazlıkta ----- alınan desteğin nüfus kayıtlarından müteveffanın babası daha önce ölmüş olmakla beraber annesinin sağ olduğu halde aktüerya hesabında sağ olan anneye pay ayrılmaksızın hesaplama yapılmış olması ve pay hesabının ----- kabul görmüş esaslarına göre yapılmamış olması doğru olmamıştır..." gerekçesiyle bozulmuş, bu kez gönderilen dosya ----- sırasına kaydedilmiştir.Dosya---- kaldırma ilamı doğrultusunda hesaplama yapılmak üzere ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye verilmiştir.Bilirkişinin 15/09/2022 tarihli ek raporunda özetle;

"...25.10.2012 günü trafik kazası nedeniyle ölen ---haksahiplerinin destekten yoksunluk tazminatlarının, İstinaf Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda, hak sahibi dava dışı anne ---- destek payı da gözetilerek, kusur indirimsiz olarak ve İstinaf Mahkemesi kararından önce ---- tarihli önceki bilirkişi rapor tarihinde bilinen verilere göre. Eş----. 267.159,65 TL, Oğul -----. 60.339,28 TL, Dava dışı anne -----.

17.326,88 TL olmak üzere toplam 344.825,81 TL hesaplandığına, kaza tarihi itibariyle ----- kişi başına sigorta limitinin 225.000,00-TL olduğuna, 225.000,00 TL sigorta limitinin, haksahiplerinin yukarda hesaplanan tazminattaki pay oranlarına göre, haksahipleri arasındaki paylaşımının:¸olduğuna;

dava dışı anne --- %5,02 payı karşılığı, sigorta limitinden 11.295,00 TL. ayrılmıştır..." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür.Raporun tarihinin 2022 yılı olup, asgari ücret miktarının 2023 yılı itibari ile güncellenmesi dikkate alınarak dosyanın rapor hazırlayan bilirkişiye tevdi ile bu hususta ek rapor düzenlenmesi istenmiştir.Bilirkişinin 30/07/2023 tarihli ek raporunda özetle; "...25.10.2012 günü trafik kazası nedeniyle ölen -------- hak sahiplerinin destekten yoksunluk tazminatlarının, İstinaf Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda, hak sahibi dava dışı anne --- destek payı da gözetilerek,

kusur indirimsiz olarak ve her ne kadar önceki raporda, Yargıtay kararları doğrultusunda, İstinaf Mahkemesi kararından önce 07.12.2018 tarihli önceki rapor tarihinde bilinen veriler dikkate alınarak ve işlemiş dönem 2018 yılından sonrasına ilerletilmeyerek tazminat hesaplanmış ise de, bu konuda hukuki takdir ve değerlendirme Mahkemenin Sayın hakimine ait olmak üzere, Sayın Mahkemece ara kararda tarafıma verilen görev gereği, bu kez asgari ücret güncellemesi yapılmak suretiyle 2023 yılında bilinen asgari ücretler de dikkate alınarak.

Eş-------1.570.504,99 TL, oğul -----. 231.301,59 TL, dava dışı anne ----.

54.977,25-TL olmak üzere toplam 1.856.783,83-TL hesaplandığına225.000,00 TL sigorta limitinin, haksahiplerinin yukarda hesaplanan tazminattaki pay oranlarına göre, davacılar arasındaki paylaşımının:Dava dışı anne ---- %2,96 payı karşılığı, sigorta limitinden 6.660,00 TL ayrılmıştır..." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür.Davalı vekillerinin itirazları doğrultusunda, usuli kazanılmış hakla ilgili itirazların mahkememizce hüküm aşamasında değerlendirileceği belirtilerek,

desteğin eşinin yeniden evlenme ihtimali ve yetiştirme gideri ile ilgili itirazlara ilişkin ek rapor alınmasına karar verilmiştir.Bilirkişinin 10/01/2024 tarihli ek raporunda özetle; -------. 2.271.068,77 TL, oğul ---- 313.616,92 TL, dava dışı anne -------.

54.977,25 TL olmak üzere toplam 2.639.662,94 TL hesaplandığına, 225.000,00 TL sigorta limitinin, haksahiplerinin yukarda hesaplanan tazminattaki pay oranlarına göre, davacılar arasındaki paylaşımının:Dava dışı anne ---- %2,08 payı karşılığı, sigorta limitinden 4.680,00 TL ayrılmıştır..." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre; davacıların desteği dava dışı ---- sevk ve idaresinde olup, davalı --- sigortalısı olan --- plakalı araç ile, davalı ---- sevk ve idaresinde olup, davalı---işleteni olduğu,

davalı--- sigortalısı olan ----- plakalı aracın karşıltığı trafik kazası sonucunda davacıların desteği------vefat ettiği, ölüm nedeniyle davacıların ölenin desteğinden mahrum kaldıkları, bu nedenle destek zararına uğradıkları, her ne kadar davacıların desteği müteveffa kusurun büyük oranı ile zarara sebebiyet vermiş ise de;

davacıların destek zararı mirasçılık sıfatı sonucu olmayıp, gerek desteğe, gerekse zarara sebebiyet veren diğer kişilere karşı destek görenler üçüncü kişi konumunda olup, 6098 sayılı TBK 53/3 maddesi uyarınca bu nedenle uğradıkları zararın tazminini talep edebilecekleri, aynı kanunun 49. maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına verdikleri zararı giderme yükümlülüğü altındaki kusurlu sürücü, bu araçların işleteni de sürücülerinin kusuru nedeniyle verdikleri zarar gideriminden 2918 sayılı KTK 85. maddesi uyarınca sorumlu bulunmakta olup,

davalı sigorta şirketlerinin de davacıların zararına sebebiyet veren sürücülerin sevk ve idaresindeki araçların mali sorumluluk sigortacıları olarak zarardan sorumlu oldukları, kazanın meydana gelişi, tarafların kaza sırasındaki davranışları, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ile ilgili yönetmeliğin 52-b ve 68-b maddeleri gereğince bilirkişi heyetinin değerlendirmeleri bilimsel ve hukuka uygun bulunarak davacıların murisi------ asli ve birinci derecesede kusurlu olduğu kabul edilerek %75 oranında, davalı sürücü ----- ise tali ve ikinci derecede ve %25 oranında kusurlu olduğu;

----- ilamı doğrultusunda desteğin vefatı esnasında sağ olan annesine pay ayrılması suretiyle, desteğin eşinin yeniden evlenme ihtimali ve yetiştirme gideri de dikkate alınarak güncel asgari ücret miktarına göre yeniden bilirkişiye hesaplama yaptırıldığı, 10/01/2024 tarihli ek raporda davacı eş ---- için 2.271.068,77 TL, davacı oğul ---- için 313.616,92 TL, dava dışı anne ----- için 54.977,25 TL olmak üzere toplam 2.639.662,94-TL olarak hesaplandığı,

sigorta şirketlerinin 225.000,00 TL sigorta limitinin, haksahiplerinin hesaplanan tazminattaki pay oranlarına göre davacılar arasındaki paylaşımının davacı eş ---- için %86,04 pay oranı ile 193.590,00 TL, davacı oğul ---- için %11,80 pay oranı ile 26.730,00-TL, dava dışı anne --------- için %2,08 pay oranı ile 4.680,00-TL olarak hesaplandığı, ilk kararı davacı istinaf etmediğinden,

davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluşmuş olup, kurulacak hükmün ilk hükümdeki miktardan fazla olamayacağı, davalı sigorta şirketlerinin bakiye poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davacı eş ----için %86,04 pay oranı ile 193.590,00 TL, davacı oğul ----- için %11,80 pay oranı ile 26.730,00-TL'den sorumlu oldukları, diğer davalıların ise davacı Eş ---- için 2.271.068,77 TL, oğul --------- için 313.616,92 TL'den sorumlu oldukları, ancak usuli kazanılmış hak dikkate alındığında, diğer davlılar---- yönünden en fazla ilk hükümdeki miktar kadar hüküm kurulabileceği anlaşılmakla.

Davacı ------- için 275.480,81-TL, --------- için 64.521,22-TL destekten yoksunluk tazminatının davalı sigorta şirketlerinden (Davacı Anne İçin 193.590,00-TL, Davacı ---- İçin 26.730,00-TL olmak üzere toplam 220.320,00-TL ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden itibaren; diğer davalılar----- kaza tarihi olan 25/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Davacıların eşi ve babaları olan -------- kaybetmeleri nedeni ile duydukları acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacı ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, kusur durumu da gözönünde bulundurularak TBK 56. ve TMK 4. Maddeleri uyarınca hak ve nesafet kuralı çerçevesinde manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: