İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/800 K.2024/838

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/800 ESAS

KARAR NO: 2024/838

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 08.11.2023

KARAR TARİHİ: 08.10.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ------ plaka nolu iş makinası aracın müvekkili sigorta şirketine trafik sigortalı olduğunu, davalıya ait iş makinasının karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle hasar gören ----- plaka nolu aracın onarım bedelinin müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle söz konusu tazminat bedelinin davalı sigortalıdan tahsili amacıyla ----- sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini,

----- günü saat 16.15 sularında --- sevk ve yönetimindeki --- plaka nolu sigortalı iş makinası ----- hizasında yolun trafiğe kapalı alanında çalışmaktayken, iş makinasının hem kepçe sol kısımları trafiğe açık alana çıkması ve ----üzerinde seyreden sürücü ---------plaka nolu araca çarptığı, bu aracında çarpmanın etkisiyle tel örgülere çarparak yol dışına çıkması sonucu yaralamalı ve maddi trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında asli kusurlu olduğunu, ayrıca sigortalı araç sürücüsü -----kaza tarihinde geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, sürücünün --- sınıfı ehliyeti olduğunu,

ancak sürücünün iş makinası kullanmak üzere gerekli olan ---- sınıfı ehliyete sahip olmadığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin------ plaka nolu araç için 50.000,00-TL tazminat ödediğini, ----- plaka nolu aracın onarımının ekonomik olmadığı tespit edilerek pert total işlemi uygulandığını, aracın pert bedelinin 163.910,00-TL olacağının tespit edildiğini, bu bedelin---- tarafından sigortalısına ödendiğini, müvekkili sigorta şirketinin de ----- tazminat ödediğini, bütün bu nedenlerle, davanın kabulünü davalının haksız tüm itirazlarının iptalini, takibin 50.000,00-TL asıl alacak ve 2.131,96-TL işlemiş faiz üzerinden devamını,

alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinin kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin trafik sigortası poliçesini imzalamadığını, bedelini ödemediğini ve finansal kiralama sözleşmesinin 36/2 maddesi gereğince trafik sigortası yaptırma yükümlülüğü olmadığından,

hukuken poliçenin tarafı kabul edilemeyeceğini, davacı -------- yaptırılan trafik sigorta poliçesinde müvekkili şirketin imzası bulunmadığı gibi yazılı veya sözlü muvafakati olmadığını, davanın işleten finansal kiracısı ----- açılması gerekirken müvekkili şirkete karşı açılmasının hatalı olduğunu, davacı sigorta şirketinin müvekkili şirketin onayı ve muvafakati olmaksızın düzenlediği ve poliçe bedelini de kiracıdan aldığı trafik sigorta poliçesine dayanarak poliçenin akidi sıfatıyla müvekkili şirketten rücuen tazminat talebinde bulunmasının yasal olarak mümkün olmadığını,

kazaya karışan iş makinasının finansal kiralama sözleşmesi ile ------ tarihine kadar otuz sekiz ay süreyle finansal kiralama yoluyla kiralandığını ve teslim edildiğini, bütün bu nedenlerle, trafik sigortası yaptırma yükümlülüğünün işleten sıfatına haiz finansal kiracıya ait olduğunu, trafik sigorta poliçesinde davalı şirketin imzasının olmadığı gibi, poliçe bedelinin kiracı tarafından ödendiğinden trafik sigorta poliçesinin akidi davalı şirket olmadığından davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; davalıya ait olduğu iddia edilen --- plakalı iş makinesi tipi araç ile dava dışı -----plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu zarar gören araç için ödeme yapan davacının, bu bedeli sigortalısı olduğunu iddia ettiği davalıdan rücuen talep ettiği icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili;

sigortalısı olan davalıya ait ----- plakalı iş makinesi tipi araç ile dava dışı ---- plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu, zarar gören---- plakalı araç için ödeme yaptıklarını, sigortalı araç sürücüsü ------- kaza tarihinde geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, bu nedenle dava dışı araç için ödenen bedelin sigortalı davalıdan tahsili gerektiğini beyan ederek, davalının yaptığı itirazın iptalini talep etmiş; davalı vekili ise;

müvekkili şirketin trafik sigortası poliçesini imzalamadığını, bedelini ödemediğini ve finansal kiralama sözleşmesinin 36/2 maddesi gereğince trafik sigortası yaptırma yükümlülüğü olmadığını beyan ederek husumet yoluğundan davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,

davacı sigorta şirketinden poliçe ve hasar dosyası celp edilmiş, bilirkişi heyet raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesindeki kusur durumu, oluşan hasar miktarı, davacı ile davalı arasında sigorta poliçesi olup olmadığı, poliçe bedelinin kim tarafından ödendiği, hem 2918 sayılı KTK hem de 6361 sayılı finansal kiralama kanunu uyarınca zorunlu trafik sigortasının kimin tarafından yaptırılması gerektiği, iş makinesinin sürücüsünün geçerli ehliyeti olup olmadığı,

bu kapsamda davacının yaptığı ödemeyi davalıdan rucuen talep edip edemeyeceği, itirazın iptali ve icra inkar koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Dosya mahkememizce resen seçilecek trafik kazaları kusur konusu ile hasar konusunda uzman Makine mühendisi bilirkişi ile Sigorta hukuku alanında uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 04/07/2024 tarihli raporunda özetle; "...Dava konusu kazaya karışan----plakalı iş makinası sürücüsü ----olayda %100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, dava konusu kazaya karışan dava dışı ---- plakalı otomobil sürücüsü ---- olayda kusursuz olduğu, -----plakalı iş makinesinin sürücüsü ---- kaza tarihi itibariyle aracın kullanımı için zorunlu ve gerekli olan --- sınıfı sürücü belgesine sahip olmadığı, dava dışı ---- plakalı otomobilin kaza nedeniyle toplam zarar ve ziyanının 163.910,00 TL olduğu,

otomobilde meydana gelen hasar nedeniyle davacı tarafça dava dışı ---- plakalı aracın trafik sigortacısı ----sigortası poliçesi limiti ile uyumlu olarak 50.000,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı, davaya konu ------ plakalı iş makinesinin kiralanmasına ilişkin olarak davalı ----ile dava dışı ------- bedelli finansal kiralama sözleşmesinin mevcut olduğu, kaza tarihi olan 14.02.2022 tarihinde kiralama sözleşmesinin süresinin dolmadığı, yaşadığı, sigortalı aracın fiilen dava kışı kiracının kullanımında iken kazanın meydana geldiği,

dava konusu olay yönünden, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesi uyarınca sigorta şirketinin kendisiyle sözleşme yapan akidi davalıya karşı dava açma hakkının olabileceği..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”.

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.”.

95. maddesinde "(1)Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

(2) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.-----Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.Tüm bu açıklamalar kapsamında;

-------ayrılmış diğer bölümünde çalışan ---- makinasının kepçe kısmı ile trafiğin aktığı yol bölümüne geçip ----- plakalı ----------çarpması biçiminde meydana gelen kazada; iş makinesi sürücüsü ----- %100 kusurlu olduğu, ---- plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, ---- kaza tarihi itibariyle aracın kullanımı için zorunlu ve gerekli olan --- sınıfı sürücü belgesine sahip olmadığı, bu durumun----- maddesine göre, sigortacının sigortalısına rücu şartlarından biri olduğu, davaya konu ---- tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ------ iş makinesi için tanzim edildiği,

--- no.lu trafik sigorta poliçesinde davalı ----sigortalı ve sigorta ettiren olarak yer aldığı, ----- plakalı iş makinesinin davalı ---- adına tescilli olduğu, davalı ---- dava dışı ----- plakalı iş makinesinin finansal kiralanması hususunda, ------ bedelli finansal kiralama sözleşmesinin mevcut olduğu, kaza tarihi olan 14/02/2022 tarihinde kiralama sözleşmesinin süresinin dolmadığı, taksitlerin ödenmesine finansal kiracı tarafından devam edildiği, aracın devri henüz finansal kiracıya yapılmadığından davalının işleten sıfatının devam ettiği,----- yaptırılması, primlerinin ödenmesi, yenilenmesi ve takibi münhasıran kiracıya aittir.

Kiracı kiralananın------------ zorunlu sigortaları yaptıracağını, primleri ödeyeceğini, süresi biten poliçeyi yenileyeceğini, sigortayı yaptırmaması/yenilememesi durumunda kiralayanın hiçbir sorumluluğu olmadığını kabul ve taahhüt etmiştir.

Kiracı tarafından bu sigortaların yaptırılmaması durumunda, kiralayan bu sigortaları kendisi yaptıracak/yapacak ve kiracıya primleri borç geçecektir." hükmünün kararlaştırıldığı, sözleşmenin EK-1'deki özel şartları düzenleyen hükümleri incelendiğinde, M bendindeki "Sigorta" başlıklı hükümde.

"Kiracı işbu sözleşme ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümleri uyarınca sözleşme süresince ekipmanların sigortasının kiralayan tarafından yaptırılmasını ve bu şekilde yaptırılan sigortalara ilişkin tüm primleri ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt etmiştir.

Kiracı, işbu sözleşme kapsamında kiraladığı ekipmanlara ait sigorta poliçesinin kendi talebi üzerine risk süresi (sembolik ve mülkiyet devir hariç kira ödemeleri) sonuna kadar kiralayan tarafından yaptırılmasını, risk süresi sonundan mülkiyet devir tarihine kadarki sürede söz konusu ekipmana ait poliçe “Sigortalı: ------şekilde yaptıracağını, sözleşmeye konu ekipmanlara;

risk süresi sonu ile mülkiyet devrinin yapılacağı gün arasında gelebilecek her türlü zarar ile sigorta poliçesinin düzenlenmemesi ya da eksik bedel ve şartlarla düzenlenmesinden, sözleşme süresince yenilemelerin takip edilmemesinden kaynaklı her türlü zarardan kiralayanın hiçbir sorumluluğu olmadığını, bu durumda kiralayanın FKKmd.24 hükmüne aykırı davranmış sayılmayacağını, doğabilecek zararlarla ilgili olarak kiralayan aleyhine hukuk yollara başvurmayacağını ve poliçe tanzimini takiben poliçe kopyalarını tarafınıza sözleşme süresince her yenileme döneminde ileteceğini,

yaptırılan sigortalara ilişkin tüm primleri zamanında ve eksiksiz ödeyecegini gayrikabilirücu kabul ve beyan etmiştir." şeklinde kararlaştırıldığı, bu itibarla sözleşmenin 36/2.maddesi ile özel şartların M bendi birlikte değerlendirildiğinde, kaza tarihi itibariyle davalı işleten olduğu gibi poliçede sigortalı olarak yer aldığı, eldeki dava, sigortacının poliçenin tarafı olan davalı sigorta ettirene "dava dışı sürücüsü geçersiz/yetersiz ehliyetli" olması nedeniyle 3. kişiye ödenen tazminatın teminat dışı olduğu iddiasına dayalı rücu davası olduğundan poliçenin tarafı olan davalının pasif dava ehliyetinin bulunduğu;

dava dışı ------- plakalı otomobilin kaza nedeniyle toplam zarar ve ziyanının 163.910,00 TL olduğu, otomobilde meydana gelen hasar nedeniyle davacı tarafça dava dışı

---- plakalı aracın trafik sigortacısı -----trafik sigortası poliçesi limiti ile uyumlu olarak 50.000,00-TL tazminat ödemesi yapıldığı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmiş, rücu şartlarının oluşup oluşmadığının yargılama sonucunda belirlenmesi dikkate alınarak icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: