İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/859 K.2024/836

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/859 ESAS

KARAR NO:2024/836

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 29.11.2023

KARAR TARİHİ: 08.10.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, -------şantiyesinde kullanılmak üzere, davalı şirketten elektrik malzemeleri temin etmek amacıyla 28.10.2021 tarihli teklif formunu imzaladığını ayrıca davacı şirketin, bu şantiyesiyle sınırlı kalmayarak diğer şantiyeleri için de davalı şirketten malzeme temin ettiğini, bu kapsamda davacı şirket şirketin, davalı şirketten ------tarih aralığında toplamda 238.048,55-TL değerinde malzeme temin edildiğini ve davalı tarafından da bu kapsamda faturalar tanzim edildiğini,

taraflar arasında başlayan ticari ilişki sebebiyle de davacı şirket tarafından 12.11.2021 tarihinde avans olarak davalı şirkete 750.000,00-TL değerinde ve 05.04.2022 tarihli çek verildiğini ve bu çekin tahsil edildiğini, bu çek karşılığında da davalı şirket tarafından 12.11.2021 tarihinde davacı şirkete tahsilat makbuzu düzenlendiğini, davalı şirket nezdinde, davacı şirketin 511.951,45-TL bakiyesi bulunmaktayken taraflar arasındaki anlaşmanın sonlandırıldığını ve kalan bakiyenin iade edeceği hususunda anlaşıldığını, bu kapsamda ticari kayıtlardan rahatlıkla tespit edileceği üzere,

davalı şirket tarafından,------- kısmı davacı şirkete geri ödendiğini, daha sonra kalan bakiye alacağının ödenmesi hususunda davalı şirket ile iletişime geçildiğini, ---- tarihinde davalı şirket çalışanı ---- yapılan mesajlaşmada -------şeklinde davacı şirkete bilgi verildiğini fakat davalı tarafından davacı şirkete kalan bakiye alacağı davalı şirket tarafından ödenmediğini, bunun üzerine 2021-2023 yılları arasındaki 351.951,45 TL tutarında cari hesap alacağının faizi ile birlikte tahsil edilebilmesi için taraflarınca 11.04.2023 tarihinde ------ esas sayılı icra dosyası marifetiyle toplam 425.767,24-TL üzerinden takip başlatıldığını,

davalı şirketin ilgili takibe haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz ettiğini, tüm bu nedenler ve Mahkemece resen nazara alınacak nedenlerle; öncelikle ------ sayılı dosyasından takibe konu miktar için, davalı borçlu şirketin menkul, gayrimenkul malları ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi ile menkullerinin muhafaza altına alınmasını,------- sayılı dosyasına davalı şirketin yapmış olduğu itirazın iptalini, takibin devamını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı sebebiyle takibe konu bedelin %20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücretleri de dahil olmak üzere,

her türlü ihtiyati haciz, icra takibi, arabuluculuk ve dava yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava;---- dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili; davacı ile davalı arasında, davalının elektrik malzemeleri temin etmesi şeklinde ticari ilişki bulunduğunu, davacının 12.11.2021 tarihinde avans olarak davalı şirkete 750.000,00-TL değerinde ve 05.04.2022 tarihli çek verdiğini, çekin tahsil edildiğini, davacı şirketin 511.951,45-TL bakiyesi bulunmaktayken taraflar arasındaki anlaşmanın sonlandırıldığını ve kalan bakiyenin davalı tarafça iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davalının--------- kısmını ödendiğini, bakiyenin ödenmediğini, tahsili için başlatılan takibe davalının itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı davaya cevap vermemiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----icra dosyası ---- üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, ---- kayıtları celp edilmiş, --- tarafların ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış,

bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;davacı ile davalı arasında mal alım-satımına dayalı ticari ilişki olup olmadığı, ilişki varsa, davalının kısmen ya da tamamen mal teslimini yapıp yapmadığı, davacının mallar teslim edilmeden davalıya fazladan ödeme yapıp yapmadığı, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacağı bulunup bulunmadığı, bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

İtirazın iptaline konu ------ dosyasının yapılan incelemesinde; takibin alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, takibin ----- hesap alacağına istinaden 351.951,45-TL asıl alacak ve 73.815,79-TL işlemiş faiz olmak üzere 425.767,24-TL üzerinden başlatıldığı, davanın da bu bedel üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.TTK'nın 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca tarafların 202-2023 yılı tüm yasal ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Bilirkişinin 13/06/2024 tarihli raporunda özetle; "...

Davacının yasal ticari defterleri raporun 4.a.1. bölümünde usul yönünden incelendiğinde.

2021-2022 ve 2023 yıllarında fiziki ortamda tutulan Envanter defterlerinin noter onayları ile aynı yıllara ilişkin elektronik ortamda tutulan GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratlarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görülmüştür.

Raporun 4.a.2. bölümünde davalının yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde.

2021-2022 ve 2023 yıllarında fiziki ortamda tutulan Envanter defterlerinin noter onayları ile aynı yıllara ilişkin elektronik ortamda tutulan GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratlarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin T.T.K’nu ve V.U.K’nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görülmüştür.

Davacının raporun 4.b.1. bölümünde incelenen kendi ticari defter kayıtlarında; davalı açık hesabında 12.04.2023 takip tarihi itibariyle 351.951,45-TL tutarında alacaklı, davalının da raporun 4.b.2. bölümünde incelenen kendi ticari defter kayıtlarında davacı tarafa 351.951,45-TL tutarında borçlu gözüktüğü, tarafların defter kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Davacının---- tutarlı asıl alacak talebine yönünden yapılan irdelemede; takibin dayanağının cari hesap alacağı talebi olduğu, tarafların defter kayıtlarına göre davalı şirketin davacı tarafa takip tarihine kadar toplamda 10 adet fatura karşılığı KDV DAHİL 238.048,55 TL tutarında mal/hizmet tesliminde bulunduğu, davacı şirketin ise davalı tarafa 750.000,00 TL tutarlı çek ile ödeme gerçekleştirdiği, akabinde davalının bu sefer davacı tarafa 160.000,00-TL tutarında çek ile ödemede bulunduğu,

neticeten davacının (750.000,00TL-238.048,55TL-160.000,00TL) 351.951,45 TL tutarında alacağının bulunduğu tespit edilmiştir..." şeklinde kanaat bildirdiği görülmüştür.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir.

Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir. Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat kulfeti açısından sonuç dogurmaz.

Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır. Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında sözleşme iliskisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç dogurmaz. Ayrıca faturanın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davacı tarafca ispatlanması gerekir. Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları ile -----formları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda.

Mali Müşavir bilirkişinin yaptığı defter incelemesine göre; davacının raporun kendi ticari defter kayıtlarında davalı açık hesabında 12.04.2023 takip tarihi itibariyle 351.951,45-TL tutarında alacaklı, davalının da kendi ticari defter kayıtlarında davacı tarafa 351.951,45-TL tutarında borçlu gözüktüğü, tarafların defter kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olduğu, davalı şirketin davacı tarafa takip tarihine kadar toplamda 10 adet fatura karşılığı KDV DAHİL 238.048,55-TL tutarında mal/hizmettesliminde bulunduğu, bu kaydın davalı ----- kaydı ile de uyumlu olduğu,

davacı şirketin ise davalı tarafa 750.000,00-TL tutarlı çek ile ödeme gerçekleştirdiği, akabinde davalının bu sefer davacı tarafa 160.000,00-TL tutarında çek ile ödemede bulunduğu, neticeten davacının (750.000,00TL-238.048,55TL-160.000,00TL) 351.951,45 TL tutarında alacağının bulunduğu, tarafların---- kayıtlarının da uyumlu olduğu, bu suretle davacının kendisine teslimi yapılan mal bedelinden daha fazla bir miktarda ödeme yaptığı bu bedelin iadesini isteyebileceği, ancak davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair bir ihtarnamesi olmadığından işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. Dosyaya konu alacağın cari hesap ilişkisi/faturaya dayanması sebebiyle alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, hükmedilen asıl alacak miktarı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: