İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/911 K.2025/322

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/911 Esas

KARAR NO:2025/322

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/07/2014

KARAR TARİHİ: 24/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin finansal kiralama sözleşmesi yöntemi ile davalılar ile birlikte imzalamış oldukları sözleşme ve garanti belgesi uyarınca davalılardan bir adet iş makinesi satın aldığını, iş makinesinin satın alma tarihi itibariyle kdv ve masraflar dahil değerinin---- olduğunu davalı ----- tarihli garanti belgesini imzaladığını, davalı satıcı ---------- satış sonrası sözleşmenin imzalandığını, iş makinesinin kullanılmaya başlamasından kısa bir süre sonra arıza verdiğini makine içerisindeki palet sistemindeki dişli takımının aşırı bir aşınma sonucu kullanılmaz hale geldiğini,

servis tarafından arızayı belirler rapor düzenlendiğini, akabinde satıcı firma ile önce sözlü ardından yazılı iletişime geçilip durumunun izah edildiğini, arızanın kaynaklandığının tespit edilerek giderilmeye çalışılacağının bildirildiğini, arızanın ihtarname ile her iki davalıya da bildirilerek yenisi ile değiştirilmesinin talep edildiğini, davalı ------ cevabi yazısında arızanın kullanım hatasından kaynaklandığını bildirdiğini, bunun üzerine ------------ D.iş sayılı dosyasında bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini,

bilirkişinin raporunda arızanın rim dişlisindeki ve paletlerdeki bir boşluktan kaynaklandığını ve üretim kaynaklı olduğunu tespit ettiğini, davalılardan gizli ayıbın giderilmesinin talep edildiğini, makinenin yenisi ile değiştirileceğinin bildirilmesine rağmen müvekkilinin oyalandığını, makinenin işleyemez hale gelip müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, iş makinesi kiralamak zorunda kaldığını bildirmiş, gizli ayıp nedeniyle davaya konu iş makinesinin bedeli olan 195.784,50 Euro'nun işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

bunun mümkün görülmemesi halinde aynı nitelik ve özelliklerdeki misli ile değiştirilmesine, iş makinesi kiralanması nedeniyle davacının uğradığı zarar için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL, kiralamaya kadar geçen sürede uğranılan kar kaybı için şimdilik 5.000 TL olmak üzere 15.000 TL zararın bankalarca uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı --------- vekili cevap dilekçesinde; ----- Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle mahkemenin yetkisiz olduğunu, dava hak düşümü süreleri ve yasal ihbar süreleri geçildikten sonra davanın açılmış olması nedeniyle reddinin gerektiğini, araçtaki ayıpların davacının hatalı ve kusurlu kullanımından meydana geldiğinin sabit olduğunu, müvekkili davalının araca ilişkin şikayetlerden üretici olmaması nedeniyle sorumlu olmadığını, davacının seçimlik hak kullanmak için yeterli ve gerekli koşulların oluşmadığını bildirmiş, davanın yetkisizlik ,

hak düşürücü süre ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---------vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davaya konu makineyi finansal kiralama şirketine sattığını, davacı tarafından makinenin kiralandığını, iş makinesini yetkili servis davalı ------- tarafından eksiksiz ve çalışır olarak davacıya teslim edildiğini, sözleşmeye göre -------- Mahkemelerinin yetkili kılındığını, müvekkilinin davacı ile arasında bir alım satım ilişkisinin bulunmaması nedeniyle davacının taraf sıfatı bulunmadığından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, iş makinesinin ayıplı olmadığını,

D.iş dosyasındaki bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, tazminat kalemlerinin afaki olup kabul edilemez olduklarını bildirmiş davanın usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, dava konusu iş makinesinin gizli ayıplı olması sebebiyle sözleşmenin feshi, bedel iadesi, dava konusu iş makinesinin yenisi ile değiştirilmesi ve ayıplı malın kullanılamaması nedeniyle yerine kiralanan aracın kira bedeli tahsili ile davacı zararlarının tazmini talebine ilişkindir.Dosyanın safahatı incelendiğinde, ------- karar, ----- tarihli kararı ile yetkisizlik kararı verildiği ve mahkememize tevzi edildiği, mahkememizin ----- esas sırasına kaydının yapıldığı ve --------- tarihli kararı ile; "...Davanın reddine..." karar verildiği,

davacı vekili tarafından mahkememiz kararının istinaf edilmesi üzerinde dosya ------- gönderilmiş ve yapılan istinaf incelemesi sonucunda -----------sayılı--------- tarihli ilamı ile; "...HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine..." şeklinde karar verildiği, davacı vekili tarafından ----- kararının temyiz edilmesi üzerine dosya ---- gönderilmiş ve yapılan temyiz incelemesi sonucunda ------- tarihli ilamı ile;

"..Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin --------- Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA..." şeklinde bozulmuştur. Bozma kararı sonrasında mahkememizin ----- sayılı dosyasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada; ------- Talimat sayılı dosyası ile ---- tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.------------- tarihli bilirkişi raporunda özetle, "...Keşif tarihinde yapılan incelemeler ve dava dosyası üzerinde yapılan tetkikler sonucunda, iş makinesinin garanti süresi içerisinde daha 110 saat çalışma durumunda yürüyüş takım aksamlarında çalışmasını engelleyecek oranda ciddi derecede aşınmaların meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Meydana gelen bu hasar; - iş makinası dönüş hidromotorlarından kaynaklı olma ihtimali ile beraber, - yürüyüş aksamlarının istenilen malzeme kalitesinde ve kalibrasyonunda üretilmemesinden veya kullanım kaynaklı olma olasılıkları bulunmaktadır.

Bu olasılıklardan hangisinin arızaya sebep olduğunun belirlenebilmesi için arızanın meydana geldiği tarihte yetkili servis tarafından müdahale edilip hasar gören parçaların değiştirilmesi ve süreç içerisinde makinenin takip edilmesi gerekirdi. Şayet bu yapılsa arızanın sebebi kolaylıkla tespit edilebilirdi.

Ancak yapılan incelemede bu kadar kısa sürede bu hasarın oluşmuş olması normal bir durum olmamakla birlikte, müdahale ile giderilebilecek bir arıza olduğu kanaatine varılmıştır. Dolayısı ile meydana gelen bu arızanın, makinede var olan gizli veya açık bir ayıp sonucu oluşmadığı, giderilebilir bir arıza olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak garanti süresi içerisinde maddi olarak davacıya ciddi mali yük getirmiş olan bu arızanın giderilmemesinde yetkili servis kusurludur.

Kusur oranı olarak; araç alım bedelinin 195.784.50 Euro olduğu dosya muhteviyatından anlaşılmakta olup; bu kusurun giderilme bedeli, makinenin alış fiyatının %15 (29.367,75 Euro) i kadar olduğu ve bu miktarda değer kaybına neden olduğu..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu iş makinesinde meydana gelen arızanın üretim kaynaklı olup olmadığı yada kullanım hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti ve sonucuna göre davalıların davacının zararından sorumlu olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.Kural olarak,

bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).Eldeki davada, davacı taraf dava konusu iş makinesinin gizli ayıplı olduğunu iddia ettiğinden anılan hususun davacı tarafça ispat edilmesi gerekmekte olup ispat yükü davacı taraftadır.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde.

Yargıtay bozma ilamı gereğince dava konusu iş makinesinin üzerinde inceleme yapılması ve dosyada yer alan bilirkişi raporlarındaki çelişkinin giderilmesi için iş makinesinin bulunduğu mahal mahkemesine talimat yazılmış, talimat mahkemesi tarafından keşif ve bilirkişi incelemesinin yapılarak bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.

25/12/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda dava konusu iş makinesinde açık veya gizli ayıbın bulunmadığı, iddia edilen arızaların giderilebilir nitelikte bir arıza olduğu belirtilmiştir. Başka bir deyişle, dosya kapsamında alınan 28/07/2017 tarihli bilirkişi heyet raporu ile mahkememizce bozma ilamı sonrasında dava konusu makine üzerinde inceleme yapılarak alınan 25/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu iş makinesinin ayıplı olmadığı sabit olmuştur.

Alınan bilirkişi heyet raporları nazara alınarak aksi yöndeki davacı itirazlarına ve bilirkişi raporlarına itibar edilmemiştir. Davacı tarafça ayıp iddiasının ispat edilememesi sebebiyle TBK 227/1 maddesinde belirtilen ayıba bağlı hakları kullanması mümkün olmadığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.Her ne kadar 25/12/2024 tarihli birikişi raporunda dava konusu iş makinesinin tamir edilmemesi sebebiyle değer kaybına uğradığı tespit edilmiş ise de;

dava ve cevap dilekçeleri içeriği dikkate alındığında davalı tarafından dava konusu iş makinesi incelendikten sonra gerekli tamir işlemlerinin yapılması gerektiğini davacıya iletmesine rağmen davacının iş makinesinin misli ile değiştirilmesi talebi sebebiyle herhangi bir tamir işlemi yapılamadığından meydana gelen değer kaybından davalıların sorumluluğu bulunmamaktadır.

Ayrıca davacı taraf ayıp iddiasını ispat edemediğinden TBK 227/2 maddesi kapsamında da talepte bulunması mümkün olmadığı değerlendirilmiş, davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.