İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/412 K.2025/738

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/392 Esas

KARAR NO:2025/706

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/05/2024

KARAR TARİHİ: 25/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------- tarihinde saat 14:35 sıralarında tek yönlü ---- üzerinde seyir halinde bulunan müvekkili sürücü ---- sevk ve idaresindeki----- plaka sayılı araca --- kavşağına geldiği esnada kontrolsüz olarak çıkış yapan sürücü ------ sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı ------ plaka sayılı aracın ön tarafına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, karşı taraf sürücünün kusurunu kabul etmiş olduğunu, ve % 100 kusurlu olduğunu, müvekkili aracında 46.800,00 TL hasar meydana gelmiş olduğunu, bu kapsamda araçta değer kaybı oluşmuş olduğunu,

müvekkili aracında 105.000,00 TL değer kaybı talebi olmasına rağmen sigorta şirketi tarafından sadece 30.000,00 TL ödeme yapılmış olduğunu, ve müvekkili zararı giderilmemiş olduğunu, muadil araçların rayiç değerinin 1.420.000,00 TL olduğunu, hasarlı halinin değerinin ise 1.020.000,00 TL olduğunu ,ayrıca müvekkiline ait aracın onarımda kaldığı süre kullanılamamış olduğunu, bu kapsamda servis belgesinin dosya muhteviyatına sunulmuş olduğunu, bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL değer kaybı,

100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek avans ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ---- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgili kazaya karışan,---- plakalı araç Müvekkil ----- tarihlerini kapsayan ------- sigortalanmış olup, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, ihtiyati haciz talebinin reddi gerektiğini, eksik evrakla başvuru yapıldığını, reel değer kaybı tutarı ödenmiş olup müvekkili şirketin sorumluluğu sona erdiğini, teminat limitleri dikkate alınması gerektiğini, aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesaplama yapılması gerektiğini,

ihtiyati haciz talebinin reddine, 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre eksist sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, taraflarınca aracın reel piyasa şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddine, aksi halde reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasına,

araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine, avans faizi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ----- usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan maddi tazminat (değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli) talebine ilişkindir.Davacı, ----- tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle dava konusu araçta değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin oluştuğunu, kazaya karışan davalı tarafın sorumluluğundaki aracın sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin değer kaybından ZMMS kapsamında, diğer davalıların KTK ve TBK kapsamında meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı sigorta şirketi,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ------ usulüne uygun davetiyeye rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla, HMK 128. maddesi gereğince, davacının, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmaktadır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, uyaptan dava konusu araçların trafik tescil kayıtları alınmış, davaya konu aracın hasar kayıtları -------celp edilmiş,

---- tarihli bilirkişi raporu ve --- tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ------- tarihli raporunda özetle, "...Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, TRAFİK KAZASI olduğu, meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, ÖNLENEBİLİR/ ÖNGÖRÜLEBİLİR bir kaza niteliğinde OLDUĞU, Dava konusu kaza ve hasar durumunun kısmen uyumlu olduğu, Dosya muhteviyatında ---- kayıtlarına göre dava konusu aracın ---- tarihli geçmiş hasar kaydının belirtilmiş olduğu,

ancak dava konusu kazadaki hasarlı parçalar ile geçmiş kazada hasar gören parçaların aynı olmadığı, bu nedenle Değer Kaybı hesaplamasını olumsuz etkilemesinin MÜMKÜN OLMADIĞI,( MÜSPET) Dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle Değer Kaybı hesaplamasına esas.

Ön Tampon ( Onarım/ Boya), Motor Kaputu ( Onarım/ Boya) hasarının bulunduğu, dava konusu aracın yapılan inceleme ve araştırma neticesinde gerek internet siteleri, gerek tamir atölyeleri/ servisleri gerekse galerilerden yapılan araştırmalarda, ekonomik dalgalanmaların araç 2. El piyasalarında yaratmış olduğu etkilerin dikkate alınması ile kaza tarihi itibariyle ayrıca ------ belirtilen Kasko Değeri ile geçmiş hasar kaydı bilgilerinin birlikte dikkate alınması ile 2. El piyasa rayiç değerinin yaklaşık ----- civarında olduğu,

Dava konusu aracın kazadan önceki kazasız (Dosya muhteviyatına sunulmuş olan -------- kayıtlarında Değer Kaybı hesaplamasını olumsuz etkileyecek geçmiş hasar kaydının bulunmadığı görülmüştür.) 2. El piyasa rayiç değerinin pandeminin 2. El piyasa rayiçlerinde yaratmış olduğu artırıcı etkinin dikkate alınması ile 1.250.000,00 TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi (53.813 km de) vb. etkenler baz alınmıştır.) yaklaşık 1.215.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının ------- civarında olacağı,

Dava konusu kaza kapsamında; ---- plaka sayılı araç sürücüsü --------- % 100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu, Dava konusu kaza kapsamında aracın maliki ve işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk açısından değerlendirmenin Sn.

Mahkemenin nihai taktirlerine maruz olduğu, Dava konusu kazanın ---- plaka sayılı ----- yönde/ kavşakta geçiş önceliğine uymaması nedeni ile meydana gelmiş olduğundan ------- plaka sayılı araç sürücüsü -----olduğu, Davacı tarafından sigorta şirketinden Değer Kaybı için 30.000,00 TL alınmış olduğu beyanının kabulü ile bakiye kusur oranı nispetinde ----------- bakiye Değer Kaybı alacağının bulunduğu,

Bu kapsamda dava konusu araçta meydana gelmiş olan hasar ile doğru orantılı olarak aracın --------gereği ilgili servis / onarım atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak MAKUL ONARIM SÜRESİNİN yaklaşık 10 (on) iş günü olacağı, (Malzeme temin süreci dahil edilmiştir.) Bu kapsamda aracın onarımda olduğu süre içerisinde kullanılamayacak olmasından kaynaklı Kaza tarihi itibariyle Makul Onarım Süresi ------------------ araçtan mahrum kalma / ikame araç bedeli oluşacağı, ------------- gereği aracın onarım süresince kullanılamamış olmasından kaynaklı zorunlu olarak tasarruf edilen giderlerden YAKIT GİDERİ, BAKIM GİDERİ, AMORTİSMAN VB.

GİDERLERİN TENZİL EDİLMESİ GEREKTİĞİ, Davalı sigorta şirketinin bakiye 5.000 TL değer kaybından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olacağı, -------- tarihinde temerrüde düştüğü, araç mahrumiyet zararından sorumluluğunun bulunmadığı, Davalı araç maliki -------tarafından ibraz edilen araç kiralama sözleşmesinde araç plakasının yer almadığı, işleten sıfatını kaybettiğine ilişkin belge ibraz edilmediği,

değer kaybı ve araç mahrumiyet zararından diğer davalı araç sürücüsü ile birlikte sorumluğunun bulunduğu..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ------- tarihli ek raporunda özetle, "...Kök raporda belirtildiği üzere. Davalı sigorta şirketinin bakiye 5.000 TL değer kaybından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olacağı, 18.03.2024 tarihinde temerrüde düştüğü, araç mahrumiyet zararından sorumluluğunun bulunmadığı, görüşü korunmaktadır.

Yukarıda belirtilen hususların Sn. Mahkeme tarafından dikkate alınmasını bunun haricindeki Kök Rapor görüş ve kanaatlerimizin aynen devam ettiğini..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde;

---- tarihinde meydana gelen kazada sürücü---- sevk ve idaresindeki ------ plaka sayılı aracın kavşağına geldiği esnada kontrolsüz olarak çıkış yapan ve ters yönden gelen davalı-sürücü ----sevk ve idaresindeki -----plaka sayılı motosikletin karıştığı kazada ---- plakalı davalı ------gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması sebebiyle kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, davacı------- alabileceği bir önlem olmadığından kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu, davalı ---- davalı --------- ek bilirkişi raporunda tespit edilen araç mahrumiyet bedelinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

zarara sebebiyet veren aracın motosiklet olup kullanım amacı ticari ----- olduğundan davacının avans faiz talebinde bulunabileceği, davalı---- ve davalı ------- kaza tarihinde temerrüde düştüğü, davacının bu tarihlerden itibaren faiz talebinde bulunabileceği, tarafların KTK gereğince oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne,19.791,67-TL araç mahrumiyet bedelinin 14/01/2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.KTK 3.. maddesinde.

"İşleten : Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" denilmektedir.Uzun süreli kira sözleşmesinin araç malikinin işleten sıfatını ortadan kaldırabilmesi için üçüncü kişileri bağlayıcı güçte olması gerekir. Bunun için -----tarafından belirlenmiş bazı hususların mevcut olması gereklidir.

Bunlar; aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, dava dışı kiracının tasfiye sonucunun ne olduğu, gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği,

davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları detaylı bir şekilde araştırılması hususlarıdır.-----Her ne kadar davalı -------- tarafından dava konusu aracın uzun süreli kira sözleşmesi bulunması sebebiyle dava konusu trafik kazası sebebiyle oluşan zarardan sorumlu olmadığını, işleten sıfatının bulunmadığını, davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini talep etmiş ise de; dosya kapsamında alınan kök ve ek bilirkişi raporu gereğince ---- plakalı aracın kira sözleşmesinde yer almadığı,

dosya kapsamı değerlendirildiğinde davalı --------- işleten sıfatının sona erdiğini, dava konusu kira sözleşmesinin davacıya ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, işleten sıfatının sona erdiğinin üçüncü kişileri bağlayacak şekilde davalı------ tarafından ispat edilemediği anlaşılmış, davalı şirketin pasif husumet itirazına itibar edilmemiştir.Yargılama esnasında davacının değer kaybı yönünden davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığı,

davacının değer kaybına yönelik talebinin konusuz kaldığı anlaşılmış, davacının değer kaybı talebi yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.