İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/474 K.2025/922

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/474

KARAR NO : 2025/922

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 02/07/2024

KARAR TARİHİ : 11/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 11 katlı 15.000-m2 kapalı alan işyerinde 18.06.2024 günü yangın çıktığını, işyeri içerisindeki tüm emtia araç ve demirbaşlarla birlikte kül olduğunu, yangın söndürme işlemlerinin nihayetinde, yangının çıkış noktasının sigortalar tarafından araştırıldığını, yanan işyerinin müvekkili şirketin şubesi olduğunu, mezkur alanda, mücbir sebebin gerçekleşmesine müteakip yapmış oldukları araştırmada şirketin ticari kayıtlarının kül halinde yandığını, yangında satış faturaları listeleri, bazı müşterilerin alış faturaları listeleri,

V.U.K ve Ticaret Kanununa göre tutulması zorunlu Kanuni defter ve belgeler, 01.01.2024-18.06.2024 Tarihleri arası irsaliye fatura tahsilat makbuzu vb, personel özlük dosyaları ile isg evraklarının zayi olduğunu, açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin belirtilen belgelerinin zayi nedeni ile iptaline ve zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan zayi belgesi belgesi istemine ilişkindir.----- İtfaiye Daire Başkanlığından yangın raporu ve yangına ilişkin evraklar, ---- Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacının ticaret sicil kayıtları, ----- Vergi Dairesinden davacı şirket hakkındaki vergi soruşturması ve incelemesi bulunup bulunmadığı, ayrıca davacı şirketin özel esaslara tabi mükellef listesinde bulunup bulunmadığı, vergi tekniği raporu alınıp alınmadığı,

davacının bildirdiği yıllara ait ticaret defter ve kayıtların zayi ile ilgili müracaat olup olmadığı hususundaki bilgiler celp edilmiş, 02/10/2025 tarihli bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.TTK'nın 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır. Somut uyuşmazlıkta davacının dava dilekçesindeki bildirmiş olduğu 2019-2024 yıllarına ait satış faturaları, irsaliyeler, tahsilat makbuzları ile 01.05.2024- 25.06.2024 tarihleri arasındaki alış faturaları ve personel özlük dosyaları ve iş sağlığı-güvenliği belgelerinin 18.06.2024 tarihinde çıkan yangında zayi olduğu davacının 30 günlük süre hak düşürücü süre içerisinde 02.07.2024 tarihinde iş bu davayı açtığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.