İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/281 K.2025/478

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/281 Esas

KARAR NO : 2025/478

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 25/03/2025

KARAR TARİHİ: 03/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Müvekkili şirkete ait kuruluşulan itibaren tüm dönemlere ait yevmiye, defteri kebir ve envanter ve sair ticari defter, kayıt ve belgelerin tümünün zayi olduğu tespit edildiğini, Müvekkili şirket içinden geçtiği ekonomik çöküş neticesinde 2016 tarihinden bugüne fiilen pasif halde iken, ----tarihinde gerçekleştirilen ---- yeniden faaliyete başladığını, müvekkili şirketin yetkilisi -----yetkilendirilmesinin akabinde şirkete ait tüm ticari defter, kayıt ve belgelerin tedariki hususunda şirket merkezi ve kapalı vaziyette bulunan şehir dışındaki eski ofislerinde araştırmaya girişmiş; ancak tüm bu belgelerin zayi olduğunu bu nedenle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacı şirket tarafından şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 82/7.

Maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasına da emredebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7.

Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Somut olayda; davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranarak şirketin tutması zorunlu olan belgeleri tutmak ve muhafaza etmekle görevlidir. Ancak davacı şirket, ticari defterleri zayi ettiğini belirterek zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur. Ticari defterlerin de nasıl kaybolduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamıştır.

Kaldı ki tutulması zorunlu olan şirkete ait belgelerin basiretli bir tacir gibi davranarak koruması gerekirken kaybetmesi nedeniyle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.