İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/358 K.2026/250

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/358

KARAR NO : 2026/250

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 22.04.2025

KARAR TARİHİ : 05.03.2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 18.12.2022 tarihinde, sürücüsü/malik ---- olan ------ plakalı aracın neden olduğu trafik kazası neticesinde ------- malul kaldığını, müvekkilinin hak sahiplerine, Sigortacılık Kanunu gereği aracın Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortasının tespit edilememesi sebebiyle 15.02.2024 tarihinde toplam 32.689,38-TL tazminat ödediğini,

söz konusu kazaya sebebiyet veren sürücüsü/malik --- olan ----- plakalı aracın ----- poliçe numaralı olmak üzere davalı şirket ------- Şirketi nezdinde ve kaza tarihini kapsayan 18.12.2022 - 18.12.2023 vade tarihli Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Poliçesi bulunduğu sürücü/malik ------ tarafından ileri sürülmesi dolayısıyla araştırılmak suretiyle tespit edildiğini, müvekkilinin, Karayolları Trafik Kanunu gereği yaptırılması zorunlu olduğu halde, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılmamış veya plakası tespit edilemeyen motorlu araçların işletilmesi sırasında,

bir kimsenin ölümüne veya sakat kalmasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı meydana gelen bedeni zararları araç sürücüsünün kusuru nispetinde ve kaza anında geçerli limitler dahilinde karşıladığını, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu ile Güvence Hesabı Yönetmeliği uyarınca, Güvence Hesabının, Yasada belirtilen nedenlerle yaptığı ödemeler için zarara neden olan aracın kusurlu sürücüsüne, işletenine ve diğer sorumlulara rücu etme hakkının verildiğini, bu nedenle borçlu aleyhine ---- İcra Dairesinin ------ esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini ve kendilerine ödeme emrinin gönderildiğini,

gönderilmiş olan ödeme emrine borçlular tarafından haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, tüm bu nedenlerle; haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davaya konu 18.12.2022 tarihli kazaya karışan ----- plaka sayılı araca ait kaza anında müvekkili ----- Şirketi tarafından tanzim edilmiş Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, maddi tazminat istemine esas alınacak maluliyet raporunun 20.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmeliği’ne uygun alınmasını,

tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS Genel Şartlarına çerçevesinde yapılmasını, hesaplamada TRH-2010 Mortalite Tablosunun esas alınmasını, davalının borca itirazı haklı olduğundan ve kabul anlamına gelmemek üzere alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddini, tüm bu nedenlerle;

poliçe kaza tarihini kapsamadığından haksız davanın reddini, kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini, icra takibine yapmış oldukları itirazın devamını, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali talebinin reddini, haksız takip ve dava nedeniyle %20'den az olmamak üzere davacı aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, aleyhe hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 18.12.2022 tarihinde, sürücüsü / malik ---- olan ---- plakalı aracın neden olduğu trafik kazası neticesinde malul kalan ------hakkında, ZMM (Trafik) sigortasının tespit edilememesi nedeniyle davacı tarafından 15.02.2024 tarihinde ödenen tazminatın, sonradan kazaya sebebiyet veren ---- plakalı aracın ZMM (Trafik) sigortasını poliçelendiren şirketin davalı ----- Şirketi olduğu anlaşılması akabinde, davacı tarafından ödenen tazminatın rücusuna ilişkin davalı aleyhine başlatılan ----İcra Müdürlüğü ---- esas sayılı icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

18.12.2022 tarihinde, saat 17:40 sıralarında, --- ili, --- ilçesi --- Bulvarı ile --- kesişim kavşağında, sürücüsü ---- yönetimindeki motosiklet ile seyri esnasında, aynı istikamette solunda seyir halinde olan sürücü ---- yönetimindeki ----- plakalı otomobilin kavşakta ----- istikametine sağa dönüşü esnasında maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir.

Bilirkişi raporuna göre, kaza yerleşim yeri içinde meydana gelmiş olup yol üzerinde hız limiti 50 km/saat'tir. Yol üç şeritli tek yönlü yol olup asfalt kaplamadır.

Yol üzerinde seyir halinde olan--- plakalı otomobil kavşakta ----- istikametine, sağa sinyal vermeden kontrolsüz dönüş yapmak istemiş ancak otomobilin sağında seyir halinde olan ----- plakalı motosikletin kendi aracına sağ tarafından çarpmasına neden olmuştur.Sigorta Tahkim Komisyonu'ndan gelen müzekkere cevabı ekindeki belgelerden; dava konusu olayla ilgili ---- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ---- soruşturma, ----- karar sayılı karar ile, dava konusu olayda meydana gelen taksirle yaralama suçunun şikayete tabi olduğu,

dosyada mağdur sıfatıyla yer alan ----- şikayetçi olmaması sebebiyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

-----tarafından 15.07.2023 tarihinde Güvence Hesabı aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulmuş, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun------ numaralı dosyasında alınan kusur raporunda, davalı konusu kazanın meydana gelmesinde --- plakalı aracın %100 oranında kusurlu olduğu,

---- kusursuz olduğu tespit edilmiş, ----- Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre dava konusu kaza sebebiyle ----- geçici iş göremezlik süresinin 45 gün olduğu tespit edilmiş, aktüerya bilirkişi raporuna göre ------ geçici iş göremezlik zararının 12.107,66 TL olduğu belirtilmiştir.

Buna göre Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından, 12.107,66 TL geçici iş göremezlik tazminatının 29.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine, başvuru sahibi tarafından ödenmiş olan 200,00 TL Tahkim Komisyonu başvuru ücreti, 450,00 TL ek başvuru ücreti, 20,00 TL tebligat ücreti ve 1.985,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.655,00 TL tutarındaki yargılama giderinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine, başvuru sahibi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17/2.

Bendi ile 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun 30/17. Bentleri uyarınca hesap ve takdir edilen 12.107,66 TL tutarındaki vekâlet ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine kesin olmak üzere karar verilmiştir.

----- tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu kararı, ---.

İcra Dairesi'nin ----- esas sayılı icra dosyasında 12.107,66 TL maddi tazminat, 12.106,66 TL vekalet ücreti, 2.655,00 TL yargılama gideri ve 725,46 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.595,78 TL üzerinden icraya konulmuş, Güvence Hesabı tarafından icra masrafları ile birlikte 15.02.2024 tarihinde toplam 32.689,38 TL ödeme yapılmıştır. -----plakalı aracın kaza tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS kapsamında sigortalı olduğunun öğrenilmesi üzerine yapılan ödemenin davalıya rücu edilmesi için davacı tarafından davalıya başvurulmuştur. ---- plakalı araç,

----- poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 18.12.2022 tarihi ile 18.12.2023 tarihi arasında sigortalanmıştır. Kaza tespit tutanağına göre trafik kazası saat 17.40'da gerçekleşmiştir. ----- poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ise 11.12.2022 tarihinde tanzim edilmiş ve 18.12.2022 tarihinde (aynı zamanda kaza tarihi) yürürlüğe girmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.7.

Sigortanın Başlangıcı ve Sonu başlıklı maddesinde; sigortanın poliçede başlama ve sona erme tarihleri olarak yazılan günlerde ve poliçede belirtilen saatlerde başlayıp sona ereceği, poliçede başlama ve sona erme saatinin yer almaması halinde sigortanın Türkiye saati ile öğleyin 12.00'da başlayıp öğleyin saat 12.00'da sona ereceği belirtilmiştir. ------ poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinde poliçenin başlangıç saatinin belirtilmemesi sebebiyle poliçenin saat 12.00'da başladığı sonucuna varılmıştır.

Kaza tespit tutanağına göre kazanın saat 17.40'da belirtilmesi sebebiyle kaza anında davalı tarafından ----- poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile yapılan sigortanın yürürlükte olduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalıya rücu edilmesinin haklı olduğu sonucuna varılmıştır.

Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11/10/2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013-01/06/2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01/06/2015-20/02/2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20/02/2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, yaralananın çocuk olması halinde ise 20/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre maluliyetin tespiti gerekmektedir. (Bkz. Yargıtay ----- HD'nin 17/02/2022 tarihli----- sayılı ilamı)

Somut davada kaza tarihi 15.07.2023 olup, bu tarih itibariyle maluliyetin belirlemesine esas yönetmeliğin "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay -----Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, ------ Karar sayılı iptal kararı sonrasında vermiş olduğu güncel içtihatları uyarınca tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir.

Mahkememizce alınan kusur raporunda ve Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından alınan bilirkişi raporunda ---- kusursuz, ---- plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmesi, ------ Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre dava konusu kaza sebebiyle ------ geçici iş göremezlik süresinin 45 gün olduğunun tespit edilmesi ve yine Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasında alınan aktüerya raporunda 12.107,66 TL geçici iş göremezlik tespit edilmesinin Yargıtay ---- Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih,

---- Esas ve ----- Karar sayılı iptal kararı sonrasında vermiş olduğu güncel içtihatlarına uygun olması dikkate alınarak davacı tarafından yapılan ödemenin davalıya rücu edilmesinde haklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 67.maddesinin 2. fıkrası gereğince, icra tazminatına karar verilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötü niyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.

Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından hesap edilebilecek durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü gerekir. Dosyaya konu alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, asıl alacağın yüzde yirmisi oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verilmiş ise de dava değerinin 34.820,01 TL olduğu, dava tarihi olan 2025 yılında kesinlik sınırının 40.000,00 TL olduğu, dava değerinin kesinlik sınırının altında kalması sebebiyle kararın kesin nitelikte olması gerektiği anlaşıldığından belirtilen hata tashih yoluyla giderilmiştir. Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.