İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/937 K.2025/764

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/937 Esas

KARAR NO: 2025/764

DAVA: Tespit

DAVA TARİHİ : 13.10.2025

KARAR TARİHİ: 13.10.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; işbu davanın konusunun, davalılardan ---- diğer davalı üye işyeri ---- işyerinden müvekkili şirket tarafından temin edilen ------ üzerinden yaptığı harcamaya, diğer davalı ------ üzerinden itiraz etmesi (Harcama İtirazı) nedeniyle taraflar arasında oluşan çekişmenin giderilmesi (muarazanın men’i) talebi oluşturduğunu, müvekkili ------sayılı Kanun kapsamında ödeme ve elektronik para kuruluşu olarak faaliyet gösterdiğini üye işyerlerine ödeme altyapısı ve ------ hizmetleri sunduğunu,

davalı --- müvekkili şirket ile akdedilen ----- cihazı hizmeti sağlanılan ve bu şekilde müşterilerinden gelen ödemeleri müvekkili şirketin sağladığı --- cihazları ile kabul eden üye işyeri olduğunu, davalı --- dava dışı---- tarafından kendisine sağlanan kredi kartı ile davalı üye işyeri ------ kullanarak harcama yapan ve harcama itirazını yönelten kişi olduğunu, davalı --- davalı ---- tarafından yöneltilen harcama itirazının haklı bulunması halinde davalı ----uhdesinde bulunan müvekkili şirkete ait paraya bloke koyacak ve davalı ---- ödeyecek olan kişi/banka olduğunu,

dava dışı ---- davalı ----------- tarafından yapılan harcamada kullanılan kartı çıkaran banka olduğunu, ödeme kuruluşu olan müvekkili şirketin, kendi altyapısı üzerinden ödeme kabul eden işyerleri ile sözleşme imzaladığını, müvekkili şirketin, üye işyerleri ile imzaladığı bu sözleşmelerin bir gereği olarak bu işyerlerine sanal ---- yönlendirme gibi teknik hizmetler sunduğunu ve ödeme işlemlerinin güvenli biçimde gerçekleşmesini sağladığını, müvekkili şirketin bu faaliyetleri kapsamında, davalı----- imzalandığını,

(---- müvekkili şirket ile davalı ---- arasındaki sözleşmesel ilişki sebebiyle sunulan ----- sisteminin aşağıdaki şekilde yürütüldüğünü; -----sağlanır ve kurulumu gerçekleştirilir. ----cihazı ile üye işyerinde yapılan işlemler müvekkil Şirket’in ödeme altyapısı aracılığıyla gerçekleştirilir. İşlem tutarı, müvekkil Şirket tarafından komisyon kesildikten sonra işyeri hesabına aktarılır.

Üye işyerinde alışveriş yapan kart sahipleri, söz konusu harcamalarının karşılığı mal/ürünleri teslim almadıkları, söz konusu harcamayı kendilerinin yapmadığı vb. itirazlarda bulunabilmektedir. Bu itirazlara “harcama itirazı” adı verilir. Kart sahipleri tarafından herhangi bir harcama itirazı yapılması halinde, kart bankası, harcama itirazını işlemde kullanılan --- bankasına iletir. ------- ödeme kuruluşlarından harcamaya ilişkin belge sunmasını ister.

Bu aşamada ödeme kuruluşu, ilgili belgeleri üye işyerinden talep eder. Kural olarak bu süreçte üye işyeri, harcamanın gerçekten yapıldığını tevsik edici belgeleri ödeme kuruluşuna gönderir ve ödeme kuruluşu da bu belgeleri harcama harcama itirazını kendisine yönelten ------ cihazı bankasına iletir.

Esasında ödeme altyapısı sağlayan ödeme kuruluşunun bu süreçteki yegane yükümlülüğü de bu belgelerin iletilmesinden ve üye işyeri ile kart bankası arasında bir bağlantı kurulmasından ibarettir.

Üye işyeri harcama itirazına ilişkin herhangi bir belge sunamaz veya bir bilgi/belge vermekten imtina ederse ve bu doğrultuda harcama itirazı haklı bulunursa, ilgili tutar ilk başta ----- tarafından uhdesinde bulunan ödeme kuruluşunun hesaplarından kesilir ve kart hamiline iletilmek üzere kart bankasına iletilir. Ödeme kuruluşu da ------- uhdesindeki kendi cüzdanından kesilen meblağı; kendi uhdesindeki üye işyerine sağladığı cüzdandan keser.

Devam eden süreçte kart bankası da gönderilen bu tutarı kart sahibine alacak olarak yansıtır.

Bu şekilde kart sahibi tarafından itiraz edilmiş ve üye işyeri tarafından ispatlanamamış harcamanın bedeli kart sahibine iade edilmiş olur." bu akıştan hareketle somut olayda, müvekkili şirket ile davalı ----arasında akdedilen ------ müvekkili şirket tarafından davalı----- sistemi hizmeti sağlandığını, devam eden süreçte, kart sahibi davalı ---- tarafından davalı ---- yaptığı alışverişlerden kaynaklı olarak kart bankası dava dışı----- tutarında harcama itirazında bulunulduğunu, ---- kart bankası, konuyu ---- olan davalı --- ilettiğini,

davalı ----- yukarıda süreçte özetlendiği gibi harcama itirazına konu belgelerin temin edilmesi için müvekkili şirkete başvurduğunu, davalı------ tarafından müvekkili şirkete yöneltilen harcama itirazına ilişkin olarak müvekkili şirketin, yukarıdaki sürece uygun şekilde, davalı ---- harcama itirazına yönelik bilgi ve belgeleri talep ettiğini ancak davalı ------ hiçbir şekilde itiraza konu bilgi ve belgeleri müvekkili şirkete sunmadığını, --- davalı ----- tarafından herhangi bir bilgi/belge müvekkili şirkete sunulamadığı için müvekkili şirketin de kendisine hiçbir belge sunulmadığını davalı ---- bildirdiğini,

gelinen aşamada davalı ---- davalı ---- arasındaki ilişkinin gerçek bir ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığını, işlemlerin fiktif olup olmadığının değerlendirilmesini, davalı ------ tarafından yapılan harcama itirazının gerçeğe uygun bir itiraz olup olmadığının şaibeli olduğunu, Mahkemece de takdir edileceği üzere, hayatın olağan akışında bir kart sahibinin,

960.000,00-TL gibi yüksek tutarlı bir harcamanın karşılığının mal veya hizmeti almamış ise kart sahibinden bu itirazını derhal bildirmesinin bekleneceğini ancak somut olayda davalı ------ tarafından harcama itirazı yüz yirmi günlük hak düşürücü sürenin sonunda “ürünü teslim almadığı” gibi anlamsız bir gerekçeyle yapıldığını, bu hususta müvekkili şirket ile davalı ------yetkilisi arasında yapılan telefon görüşmesinde, dava konusu işleme konu olan ürün teslimatının hiçbir zaman yapılmadığını ve hatta bu şekilde yedi - sekiz müşterinin daha olduğunun açıkça ikrar edildiğini, davalı---- yetkilisinin ikrar ettiği şekilde de olduğunu,

müvekkili şirkete davalı ----yönelik harcama itirazlarının gelmeye devam ettiğini, davalı ------yetkilisinin bu ikrarının, ortada gerçek bir ticari ilişki olmadığını ve işlemin en başından beri fiktif olduğunu kanıtladığını, davalı -----, bu yüksek tutarlı işlemi gerçekleştirdikten hemen sonra ancak harcama itirazları müvekkili şirkete ulaşmadan evvel, ------ nezdindeki faaliyetini planlı bir şekilde sonlandırdığını, bu durumun, niyetin en başından beri müvekkili şirketi dolandırıp ortadan kaybolmak olduğunu gösterdiğini,

tüm bu aleyhe gerçekleşen harcama itirazları sonucunda sistemlerinde yapılan incelemelerde harcama itirazlarına konu bütün işlemlerin bankacılık sisteminin en üst düzey güvenlik önlemlerinden olan ---- gerçekleştirildiğini, uygulamada görülen ------- kart hamilinin cep telefonuna işlem tutarı, tarihi ve işyeri bilgilerinin ------ olarak gönderildiğini ve böylelikle işlem teyidinin sağlandığını, bu sistemde kart hamilinin, cep telefonuna banka tarafından gönderilen tek kullanımlık şifreyi sisteme girmesinin zorunlu olduğunu, kart hamilinin, bizzat onay verdiği bir işlem için daha sonra harcama itirazında bulunması,

davalı -------- fikir ve eylem birliği içinde hareket ederek müvekkil şirketi zarara uğratma planının bir parçası olduğuna dair kuvvetli şüphe oluşturduğunu, uluslararası harcama itirazı süreçlerinin kötüye kullanıldığını, uluslararası harcama itirazı kuralları --------- uyarınca kart hamilleri, ürün veya hizmet teminine ilişkin itirazlarda, beklenen teslim tarihinden itibaren yüz yirmi gün içinde bankalarına başvurma hakkına sahip olduğunu, müvekkili şirketin üye işyerleri ile yaptığı sözleşmelerde açıkça --------- diğer ödeme kartı kuruluşlarının hizmet standartlarına uygun hareket edileceğinin hüküm altına alındığını, bu doğrultuda,

kart hamillerinin: ürün/hizmet temini ile ilgili itirazlarda, beklenen teslim tarihinden, iade belgesi söz konusu olduğunda, iade belge tarihinden, diğer itiraz türlerinde ise işlemin karta yansıma tarihinden itibaren en fazla yüz yirmi günlük itiraz sürelerinin olduğunu, bu sürenin aşılmasına rağmen başvuruda bulunulmasının, hem hukuka hem de kartlı ödeme sistemlerinin kurallarına açıkça aykırı olduğunu, somut olayda davalı ---- yaptığı alım satım işleminin ---- tarihinde gerçekleştiğini, bu işlemden sonra kart hamilinin itiraz süresi olan yüz yirmi günlük sürenin -----tarihinde dolduğunu,

kart hamili burada sadece beyan ile bu süreyi ileri çekebilmek için herhangi bir evraka dayanmaksızın yüz yirmi günlük süreyi dolduktan sonra yeniden başlatabilmek için --------- itirazda bulunduğunu, sonuç olarak, davalı --------- teslim süresinin yüz yirmi gün olduğunu, herhangi bir belge sunmaksızın beyan ettiğini ve kötü niyetli olduğunu, satıma konu ürün alım satım akdinin kurulduğu tarihte teslim edilebilecek bir ürün olduğunu, hazırlanması gereken, üretilmesi gereken bir ürün olmadığını,

bu nedenle buradaki beyanın tamamen geçen harcama itiraz süresini maniple etmek ve fiili itirazın yapıldığı tarihi geriye doğru uygun hale getirmek için sistemi kötüye kullanmak üzere verilen bir beyan olduğunu ve bu tür itirazlarda bu sürenin vaadedilen teslim tarihinden itibaren olması için belge sunulması veya işin mahiyeti gereği bu şekilde bir süre gerekmesi gerektiğini, somut olayda, yukarıda açıklandığı üzere üretilecek bir ürün olmadığı (yani işin mahiyeti geç teslim gerektirmediği gibi, alım satım akdi tarihinde düzenlenmiş ve hukuken geçerli olan, itiraz eden tarafından sunulmuş bir belgenin de olmadığını, kart hamilinin,

aylar sonra teslim edileceğini iddia ettiği bir ürün için bu denli yüksek meblağlı bir işlemi ------- yapmasının ve itiraz için davalı ------ vergi kaydını kapatmasını beklemesi, teslim tarihini yüz yirmi günlük hak düşürücü süreye sığdırmak amacıyla kurguladığına dair kuvvetli bir şüphe barındırdığını, somut olayda yüz yirmi günlük süre aşıldıktan sonra yapılan başvurunun, harcama itirazının bir işlem hatası ya da dolandırılma mağduriyeti sebebiyle değil sürecin planlı bir şekilde ilerledikten sonra başvurarak sistemin kötüye kullanımını amaçlandığını gösterdiğini, davalı --- davalı -------- beraber hareket ettiğini,

tahsilat yapıldıktan sonra para iadesini gerçekleştirerek çifte kazanç elde edilmesi şüphesi kuvvetle muhtemel bir dereceye ulaştığını, bu nedenle ilgili hususların açıklık kazanabilmesi için işlemlerin yapıldığı kartların bankalarından işlemlere ve kart hamillerine ait bilgi ve belgelerin dosyaya celp edilmesi zorunluluk haline geldiğini, bu nedenle davalı --- olaya yakın tarihlerde başka harcama itirazının olup olmadığının dava dışı ------- sorulması gerektiğini, tüm bu nedenler ve Mahkemece re’sen gözetilecek sebepler doğrultusunda;

haklı davanın kabulünü, taraflar arasındaki muarazanın giderilmesini, davalı ---- yapmış olduğu harcama itirazı sonucunda bu itiraza yönelik herhangi bir tutarın davalı --- tarafından davalı ----veya davalı --- ödeme yapmak üzere dava dışı ----- veya herhangi bir üçüncü kişiye ödenmemesini, bu tutarın davalı ------- uhdesinde bulunan müvekkili şirket hesaplarından çekilmemesini, bloke konulmamasına ilişkin yargılama sonuna dek ihtiyati tedbir talebinin kabulünü,

davalı ---- mal kaçırma ihtimalinin son derece yüksek olduğu değerlendirilerek müvekkili şirketin alacağını tahsil edebilmesi ve zararlarının giderilmesi adına davalı ----- mal varlığına tedbiren bloke işlemi uygulanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava, taraflar arasında oluşan çekişmenin giderilmesi (muarazanın men’i) talebine ilişkindir. ----------- sayılı kararı ile:

''1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden, 3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142.

Maddesinde düzenlenenler hariç), 4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan, 5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan, 6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan, 7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,

kaynaklanan ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere ---- Asliye Ticaret Mahkemesi bulunması nedeniyle ------- numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmasına'' karar verilmiş olup, davacı talebinin bankanın özen yükümlülüğüne aykırı davranışından kaynaklandığı iddiasına dayandığı anlaşıldığından dosyaya bakmakla yetkili ve görevli Mahkemelerin-----Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan dosyanın ----- Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.