İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1040 K.2018/588

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

-K A R A R-

ESAS NO

2015/1040 Esas

KARAR NO : 2018/588

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 28/10/2015

KARAR TARİHİ : 22/05/2018

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan iş bu davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından Nakliyat Sigorta Poliçeleri ile sigortalı olan emtiaların---- gönderilmek üzere nakliyeci -- - -. firmasına ait araçla ---------------- anteposuna getirildiği ve------ Gümrük Müdürlüğü'nde Tasiş yetkilileri tarafından tahliye edildiği gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip Irak'a nakli için 1 no'lu antrepoda 12.12.2014 tarihinde sigortalı emtiaların davalı şirket çalışanı tarafından yüklenirken hasarlandığından bahisle zarar nedeniyle ödedikleri 41.127,55 TL alacağın rücu nedeniyle, davalıların icra takibine vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini; talep ve dava etmiştir.

Davalı -------vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; yükleme ve boşaltma işlemlerinin diğer davalının gözetim ve denetiminde olduğundan sorumluluğun diğer davalı idarede olduğunu; bu nedenlerle davalı şirketin ve çalışanının 12/12/2014 tarihinde meydana gelen kazada herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını; ekspertiz raporunun kabul edilmez olduğunu ve ayrıca geçerli bir nakliyat abonman sigorta poliçesinin de bulunmadığını; bu nedenlerle, haksız davanın reddine karar verilmesini; talep etmiştir.

Davalı -------İşletme Müdürlüğü vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; davalı idarenin, diğer davalı olan firmadan ihale yoluyla hizmet satın aldığını; yüklenici firmanın, bu özelliklere sahip personel çalışmakla yükümlü olduğunu; dolayısıyla istihdam ettiği personelin niteliklerinden ve eylemlerinden diğer davalı olan yüklenici firmanın sorumlu olduğunu; meydana gelen eşya hasarı ile ilgili oluşan zarardan idarenin herhangi sorumluluğunun bulunmadığını; bu nedenlerle, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın ve haksız olarak talep edilen icra inkar tazminatının reddine karar verilmesini; talep etmiştir.

Dava; davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı sigortalısının oluşan hasarının tazminine dayalı olarak davalılara karşı hasarın tazmini için giriştiği icra takibine, davalıların yapmış olduğu itiraza yönelik yasal süresi içinde açılmış itirazın iptali ve takibin devamı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine; ilişkindir.

İstanbul Anadolu ------------- İcra Müdürlüğü'nün 2015/9335 sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 14/05/2015 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının -------- borçlularının --------------- olduğu; takibin sigortalıya ait emtianın 12/12/2014 tarihinde --------------yükleme yapılırken forklift çatalından düşürülmesi sonucunda oluşan hasar nedeniyle ödenen sigorta tazminatının rücuen tazmini talebi açıklamasıyla 41.127,55 TL asıl alacak, 1.029,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 42.156,87 TL'nin fer'ileriyle birlikte tahsiline yönelik olduğu; örnek no:7 ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği; borçlular vekillerince verilen itiraz dilekçelerinde borca ve fer'ilerine itiraz edildiği; icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği; görülmüştür.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişiler --------------tarafından müştereken düzenlenen 03/11/2017 tarihli rapora göre; taşınacak emtianın ambalajlama, yükleme ve istiflenmesinin gönderici firma olan -------------------dava dışı ihracatçı ------- elemanları tarafından yapıldığını; nakliyeci ---------. firmasına ait---------- plakalı araç ile (2) nolu davalı ---- getirildiği ve yükün hasarsız vaziyette araçtan tahliye edildiği;

gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra İstanbul'dan Irak'a gönderilmek üzere ---------- plakalı tamamen farklı bir araca ----------------Müdürlüğü'nde (1) nolu davalı --- ---------çalışanı olan operatör tarafından yüklenirken dava konusu 1 adet ısı değiştiricinin forkliften düşürüldüğü ve bu yüzden hasarlandığını;

dava konusu malzeme için 30/09/2014 tarihinde tanzim edilmiş olan 26/08/2014/2015 vadeli 365.gün süreli, Irak için araç başına 250.000,00 EURO teminat limitli ---------------------sayılı abonman sigorta sözleşmesine bağlı olarak dava dışı sigortalısı --------- ünvanlı şirket yararına düzenlendiği ve dava konusu malzemenin -------------------- arası nakliyat muhataralarını sigorta korumasına alan 12/12/2014 tarih ve ---------------- sayılı sigorta poliçesi kapsamında bulunduğunu;

eksper raporunun sonucuna göre dava dışı sigortalıya, sigortalısından aldığı içeriğinde "devir ve temlik beyanı" da bulunan 05/02/2015 tarih ve 2015/29 sayılı "Tazminat Makbuzu ve Temlikname'ye" kayden 16/02/2015 tarihinde valör kazanacak şekilde --------- aracılığıyla fiilen 14.577,00 EURO transfer edildiğini; tazminat ödemesinin tazmin edildiği tarihteki (------------ deki EURO/TL Efektif Satış Kuru: 2,8264 TL olsa da [14.577,00 Euro x 2,8214 TL=] 41.127,55 TL olarak hesaplandığı) karşılığına dayandırdığının anlaşıldığını;

davacı sigorta şirketi tarafından, düzenlediği poliçenin genel ve/veya özel şartları ile çelişmeyen hasar/ zarar için 6102 sayılı TTK.nun.

1462 ve 1463. maddeleri hükmü uyarınca tazminat ödemesi yaptığını; teknik yönden yapılan inceleme sonucunda; olayın, davalı ------------ çalışanı konumundaki forklift operatörünün hatalı manevrası nedeniyle meydana geldiğinin tespit edildiğini; derdest davanın davalıları arasında münakit hizmet alım sözleşmesinde ya da teknik şartnamede "yüklenicinin temin ettiği ve/veya görevlendirdiği elemanların idarenin hakimiyet alanında çalıştığı dönemde, kendilerine verilen görevi ifa ederken zarara/ hasara sebep olmaları halinde oluşan zarardan yükleniciden sağlayan forklift operatörü kusurlu olsa dahi, yüklenicinin sorumlu tutulamayacağını;

hasardan doğan her türlü mesuliyetin doğrudan forklift operatörünün gözetim ve denetimini üstlenen İdare ye ait olacağının) kararlaştırıldığını gösteren veya bu anlama gelebilecek olan herhangi bir maddenin mevcut olmadığını; derdest davada tartışılan zararın ve bu zararı doğuran olayın meydana gelmesinde davalı idarenin hatalı bir eylemi ile oluşan hasar/zarar arasında sebep-sonuç ilişkisi olduğunu;

bu yüzden de tazminat bağlamında (somut olayın vukunda personeli asli ve tam kusurlu bulunan) davalı- --------şirketi ile birlikte davalı idarenin de (davacının, dava dışı sigortalısı ve/veya davacıya karşı) sorumluluğunun doğduğunun takdirinin mahkemeye ait bulunduğunu;

davacının, derdest davanın dayanağı icra takibine konu ettiği rücuen tazminat alacağının hasar bedelini tazmin ettiği tarihten, takip tarihine kadar geçen (87) günlük süre için (taraflar tacir olduğundan ve TCMB verilerinden 01/01/2015-31/12/2016 tarihleri arasında avans faiz oranı %10,50 olduğu anlaşıldığından [87 gün x 41.127,55 TL x 0,105]/ 365=) 1.029,32 TL işlemiş faiz hesaplandığı yönünde görüş bildirildiği; incelenen bilirkişi raporundan anlaşılmıştır.

İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmaları ile bilirkişi raporu içeriğine göre;

Taraflar arasında; davacı tarafından Nakliyat Sigorta Poliçeleri ile sigortalı olan emtiaların -----------Irak'a gönderilmek üzere nakliyeci ---- firmasına ait araçla --- anteposuna getirildiği ve ----------- Müdürlüğü'nde ------ yetkilileri tarafından tahliye edildiği gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip Irak'a nakli için davalı idarenin işletimindeki 1 no'lu antrepoda 12.12.2014 tarihinde sigortalı emtiaların davalı şirket çalışanı tarafından yüklenirken forkliftten düşerek hasarlandığı; davacı tarafından dava dışı kendi sigortalısının oluşan hasarını 16/02/2015 tarihinde 14.577,00 EURO olarak tazmin edildiği; hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı/ sigortacı tarafından dava dışı kendi sigortalısının oluşan hasarının tazmininden kaynaklı olarak sigorta poliçesi kapsamında oluşan hasarın tazmini için davalılara karşı rücu hakkının doğup doğmadığı; doğmuş ise her bir davalının sorumluluğunun kaynağı ile rücuya dayalı olarak davacıya tazmin etmeleri gereken zarar miktarının ne olduğu; davacı şirketin sigortalısı/nakliyeci şirketin olayın meydana gelmesinde kusurunun ve/ veya mütefarik bir kusurunun bulunup bulunmadığının saptanması; noktalarında toplanmaktadır.

Kural olarak; başkasına ait bir malı, her ne sebeple olursa olsun, elinde bulunduran kimse o mala zarar gelmemesini sağlamak borcu altındadır. Türk Medeni Kanununun 683. maddesi hükmü, böyle bir düşünceye dayanılarak konulmuştur; bu mülkiyet hakkının 3. kişilere yükletildiği bir ödevdir; bu ödevin yerine getirilmeyerek ve Türk Borçlar Kanunu 49. ve/veya 66. maddelerine uygun olarak malın zararlanmış bulunması halinde malik, söz konusu maddeler gereğince zararın tazminini isteyebilir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetime elverişli rapor içeriklerine göre; taşınacak emtianın ambalajlama, yükleme ve istiflenmesinin gönderici firma olan ------i dava dışı ihracatçı----- elemanları tarafından yapıldığı; nakliyeci ----. firmasına ait -------- plakalı araç ile (2) nolu davalı ---------- getirildiği ve yükün hasarsız vaziyette araçtan tahliye edildiği;

gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra İstanbul'dan Irak'a gönderilmek üzere ----------plakalı tamamen farklı bir araca --------- nolu davalı ---------- çalışanı olan operatör tarafından yüklenirken dava konusu (1) adet ısı değiştiricinin ------------- düşürüldüğü ve bu yüzden hasarlandığı;

dava konusu malzeme için 30/09/2014 tarihinde tanzim edilmiş olan 26/08/2014/2015 vadeli 365 gün süreli, Irak için araç başına 250.000,00 EURO teminat limitli --------sayılı abonman sigorta sözleşmesine bağlı olarak dava dışı sigortalısı -----ünvanlı şirket yararına düzenlendiği ve dava konusu malzemenin ------ arası nakliyat muhataralarını sigorta korumasına alan 12/12/2014 tarih ve--------- sayılı sigorta poliçesi kapsamında bulunduğu;

eksper raporunun sonucuna göre dava dışı sigortalıya, sigortalısından aldığı içeriğinde "devir ve temlik beyanı" da bulunan 05/02/2015 tarih ve 2015/29 sayılı "Tazminat Makbuzu ve --------------------- kayden 16/02/2015 tarihinde valör kazanacak şekilde ---------. aracılığıyla fiilen 14.577,00 EURO transfer edildiği; tazminat ödemesinin, tazmin edildiği tarihteki (------------- deki EURO/TL Efektif Satış Kuru: 2,8264 TL olsa da [14.577,00 Euro x 2,8214 TL=] 41.127,55 TL olarak hesaplandığı) karşılığına dayandırdığının anlaşıldığı;

davacı sigorta şirketi tarafından düzenlediği poliçenin genel ve/veya özel şartları ile çelişmeyen hasar/ zarar için 6102 sayılı TTK.nun.

1462 ve 1463. maddeleri hükmü uyarınca tazminat ödemesinin yapıldığı; teknik yönden yapılan inceleme sonucunda; olayın, davalı -------- çalışanı konumundaki forklift operatörünün hatalı/tam kusurlu manevrası nedeniyle meydana geldiğinin tespit edildiği; işbu derdest davanın davalıları arasında münakit hizmet alım sözleşmesinde ya da teknik şartnamede, "yüklenicinin temin ettiği ve/veya görevlendirdiği elemanların idarenin hakimiyet alanında çalıştığı dönemde, kendilerine verilen görevi ifa ederken zarara/hasara sebep olmaları halinde oluşan zarardan yükleniciden sağlayan forklift operatörü kusurlu ise yüklenicinin de sorumlu bulunduğu;

hasardan doğan her türlü mesuliyetin doğrudan forklift operatörünün gözetim ve denetimini üstlenen idare'ye ait olacağının) kararlaştırıldığını gösteren veya bu anlama gelebilecek olan herhangi bir maddenin mevcut olmadığı; davalı ---------- işletiminde bulunan antrepoya gelen araçlardaki yük boşaltma ve yükleme işini davalı idareye karşı üzerine almış bulunan davalı----- --- San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin yaptığı; bu sözleşme ile malların gönderilene kendisine teslim edildiği gibi teslim olunmasını hedef tutulduğu ve böylece mal sahipleri yararına ve fakat davalı -------------İşletme Müdürlüğü'ne karşı sözleşmeden doğan bir borç altına girildiği; ortada, TBK.nun. 129. maddesinde öngörülen başkası lehine şart durumunun bulunduğu; sözleşme yapanların niyeti (TBK.nun. 19. ve TMK.nun.

2. maddelerine göre) afaki iyiniyet kurallarının ışığı altında yorumlanacak olursa, kendi yararına şart kabul eden kimsenin sözü edilen 129. maddenin 2. fıkrası uyarınca, doğrudan doğruya istekte bulunacağı esasının taraflarca benimsendiğinin kabulünün gerektiği; bu maddi ve hukuksal kabuller karşısında, derdest davada tartışılan zarar ve bu zararı doğuran olayın meydana gelmesinde davalı şirketin ve davalı idarenin hatalı/kusurlu bir eylemi ile oluşan hasar/zarar arasında sebep-sonuç ilişkisi bulunduğu;

bu yüzden de tazminat bağlamında (somut olayın vukunda personeli asli ve tam kusurlu bulunan) davalı -----------------şirketi ile birlikte davalı idarenin de (davacının, dava dışı sigortalısı ve/veya davacıya karşı) sorumluluğunun doğduğu; davacının, derdest davanın dayanağı icra takibine konu ettiği rücuen tazminat alacağının hasar bedelini tazmin ettiği tarihten, takip tarihine kadar geçen (87) günlük süre için (taraflar tacir olduğundan ve TCMB verilerinden 01/01/2015-31/12/2016 tarihleri arasında avans faiz oranı %10,50 olduğu anlaşıldığından [87 gün x 41.127,55 TL x 0,105]/ 365=) 1.029,32 TL işlemiş faiz hesaplandığı;

bu kapsamda, davacının sigorta sözleşmesi kapsamında dava dışı sigortalısının zararını tazmin ettikten sonra halefiyet hakkını kazandıktan sonra 6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesine dayalı olarak rücuen tazminat istemli işbu davayı açmakta haklı ve hukuki yararının bulunduğu görülmekle;

davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ---------- İcra Müdürlüğü'nün 2015/9335 sayılı takip dosyasında, davalıların, 41.127,55 TL asıl alacak 1.029,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam: 42.156,87 TL'ye yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacak 41.127,55 TL'ye 14/05/2015 takip tarihinden itibaren yıllık %10,50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği yani likit olmadığı gözetilerek davacı yanın %20 icra inkar tazminatı isteminin yasal koşulları bulunmadığından reddine; karar vermek gerekmiş olmakla;

aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KARA R

Yukarıda açıklanan gerekçeler ile;

1-Davanın kabulü ile,

İstanbul Anadolu -----------------. İcra Müdürlüğü'nün 2015/9335 sayılı takip dosyasında,

Davalıların 41.127,55 TL asıl alacak 1.029,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam: 42.156,87 TL'ye yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına,

Asıl alacak 41.127,55 TL'ye 14/05/2015 takip tarihinden itibaren yıllık %10,50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,

Alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği yani likit olmadığı gözetilerek davacı yanın %20 icra inkar tazminatı isteminin yasal koşulları bulunmadığından reddine,

2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 2.879,74 TL karar ve ilam harcından 509,16 TL peşin harç mahsubu ile bakiye 2.370,58 TL karar harcının davalı ------------------------ tahsili ile hazineye irat kaydına; diğer davalı harçtan muaf olduğundan bu davalı yönünden harca hükmedilmesine yer olmadığına,

3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.987,26 TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL başvuru harcı ve 509,16 TL peşin harç toplamı: 536,86 TL ile aşağıda dökümü yazılı 2.145,60 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davalının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-Taraflar tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince talep halinde karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,

Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı ------ vekilinin yüzüne karşı davalı ------- ... vekilinin yokluğunda; verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.-

Davacı Yargılama Giderleri : Vekalet harcı : 4,10 TL Posta Masrafı : 191,50 TL Bilirkişi Ücreti : 1.950,00 TL

TOPLAM : 2.145,60 TL