İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/118 K.2020/261

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/118 Esas

KARAR NO: 2020/261

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 29/01/2018

KARAR TARİHİ: 16/06/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin yaklaşık --- aşkın sürede ------- ürünleri satışı sektöründe -------markasıyla faaliyet gösterdiğini, toplam --- bayisi olduğunu, davacının -------- adına kayıtlı---- tescil numaralı --- markasını ticari faaliyette kullandığını, davacının --- tarihinde --------- ilçesinde faaliyet göstermesi adına davalı--- yazılı ----- akdettiğini, davalının faaliyetlerini --------bayiliğinde yürüttüğünü, davalının faaliyete başlamasının ardından sözleşme hükümleri uyarınca davacı şirketten mağazasında satılacak olan ürünleri satın aldığını,

ancak ilerleyen aşamalarda üçüncü kişilerden mal almaya başladığını ve bu durumun sözleşmeye aykırı olduğunu, sözleşmede bayinin---------- --- bulunamayacağının kararlaştırıldığını, buna rağmen davalının --------------adı altında hesap açmış olduğunu, ek olarak davalının--------------- açtığını, bu ----- bayiinde satışını yaptığı ürünleri ve markaları sergilediğini, kendi bayisinin tanıtımını gerçekleştirdiğini, ilgili -------sitesinin iletişim bölümünde davalıya ait adres ve cep telefonu bilgilerinin olduğunu, davalının sözleşmede yer alan birçok hükme aykırı davrandığı,

aynı zamanda dürüstlük kuralına ve TTK hükümlerine aykırı eylemlerinin olduğunu, davalının sözleşme şartlarından herhangi birinin ihlal edilmesi durumda -------- cezai şart ödemeyi peşinen kabul ettiğini, davacının üçüncü kişinin ticari işletme ismini kullanarak bir ------ açmasına izin vermediğini, davacı ve davalı arasındaki ------- tarihli ----------sözleşmesinin davacı şirket tarafından tek taraflı olarak feshedildiğini belirtmiş, şimdilik ------- cezai şart ile haksız rekabetin menine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı usulüne uygun olarak tebliğ edilen dava dilekçesine karşı süresinde cevap dilekçesi vermemiştir.

Davalı -------- tarihli beyan dilekçesinde özetle; tarafına açılan ----- sayılı davada resmi bir evrağın tebliğ edilmediğini ve bu nedenle tarafına savunma hakkının tanınmadığını, -------- tarihinde imzalanan sözleşmenin davalıyı hiçbir şekilde korumayan tek taraflı bir şekilde yazılmış sözleşme olduğunu, davacı firmanın birçok bayiyi zor durumda bıraktığını, iflasa sürüklediğini, davacının ----------hususunda davalıyı yanılttığını, davalıya ------nolu ----------Noterliği tarafından düzenlenen ihtarnamenin gönderildiğini, ihtarnameye cevaben ------ Noterliğinde --------- nolu ihtarnamesinin davacıya gönderildiğini,

bu süreçten sonra sözleşme tarihinden -------tarihine kadar hiçbir şekilde -------- karalayıcı veya kötüleyici bir harekette bulunulmadığını, aksine ------------ kapatıldığını, bayi tabelasınıın indirildiğini ve oda sicilini değiştirildiğini, yeni açılmış mağazanın ------ küçük bir ilçede müşterilere mahcup olmamak için -------- belirttiği rakamlardan daha uygun fiyata ürünlerin temin edildiğini belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; davalının --------sözleşmesine aykırı eyleminden kaynaklı cezai şart talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının --------sözleşmesine aykırı olarak üçüncü kişilerden mal ve hizmet alıp almadığı, bu itibarla davacının sözleşmenin feshi ile cezai şart talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi ----------- tarafından düzenlenen ---- kayıtlı rapora göre; davacı tarafından davalıya sözleşme kapsamında davalıya --- toplam ---- tutarında fatura düzenlendiği, --------- tutarın --------bedeli olduğu tespit edilmiştir.

Talimat mahkemesince düzenlenen ----------- tarihli esas rapor ve --- tarihli ek rapor içeriğine göre; davalının -----yılında ------ tutarında mal alışı gerçekleştirdiği, bu tutarın ------- kısmının davacı ----- mal alımı olduğu, ---- tutarındaki mal alışlarının ise başkaca satıcılardan gerçekleştiği, davalının ----yılında ------ tutarında mal alışı gerçekleştirdiği, --------- tutarındaki mal alışlarının tamamının başkaca satıcılardan gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Davacı vekilince verilen ------ tarihli ıslah dilekçesi içeriğine göre; sözleşme uyarınca cezai şart alacağına dair dava değerinin ---- arttırılarak ---------- yükseltildiği, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği görüldü.

---------sözleşmelerinde, --------tekrar satmak üzere sözleşme konusu malları yalnız üreticiden veya üreticinin göstereceği kişiden alınacağına dair bir yükümlülük öngörülebilir. Buna tek elden satın alma yükümlülüğü denir.

Taraflar arasındaki -------sözleşmesinin devamının çekilmez hale geldiği, taraflar arasındaki güvenin sarsıldığı ve bu nedenle de dürüstlük kuralı gereğince sözleşmeye devam etmenin, o taraftan beklenemediği durumlarda sözleşme haklı sebeple feshedilebilecektir. Bir sözleşmeyi ortadan kaldırmak adına haklı sebeplerin tümünün genel olarak tespit edilmesi mümkün değildir.

Bir sebebin, taraflar arasındaki sözleşmenin devamını çekilmez hale getirip getirmediği ancak somut olayın özelliklerine göre tespit edilebilecektir. Bu nedenle, taraflar sözleşmede bazı sebeplerin haklı fesih sebebi olarak sayabilirler, ancak tarafların saydıkları sebepler dışında bir sebep, somut olayda, haklı fesih sonucunu doğurabilecektir.

Taraflar açıkça, rakip malların satılamayacağını kararlaştırabilirler. ---- başka firmalara ait malları satamayacağına ilişkin sözleşme hükmüne aykırı davranması sözleşmeye aykırılık teşkil eder. Böyle bir anlaşma yoksa kural olarak, bayi rakip firmalara ilişkin malları satabilir.

Taraflar -----------sözleşmesinde, sözleşmenin kararlaştırılan süreden önce sona ermesi, taraflardan birinin sözleşmeye aykırı hareket etmesi veya sözleşmenin haksız feshedilmesi durumlarında cezai şart ödeneceği konusunda bir anlaşma yapabilirler.

Somut olayda; taraflar arasındaki -------sözleşmesinin 3. Maddesinin (e) bendinde bayinin ----------- dışında herhangi satıcıdan mal alımı yapamayacağı, (ö) bendinde bayinin izinsiz olarak kendi mağazasında satmak amaçlı herhangi bir firmanın mallarını teşhir edemeyeceği, (s) bendinde ----------- üyeliğinde bulunamayacağı, sözleşmenin 4. Maddesinin (b) bendinde bayinin sözleşme şartlarından herhangi birini ihlal etmesi halinde --------- şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır.

Yine sözleşmenin 3. maddesinde davacı şirketin davalı bayiinin taahhüdüne uymaması durumunda sözleşmeyi haklı nedenle feshedebileceği düzenlenmektedir. Dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davalı bayinin başkaca firmalara ait malları satın aldığı sabittir. Öyleyse, davalı ------- sözleşmeye aykırı davrandığı, davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğinin kabulü gerekir.

Sözleşmede her ne kadar ------- cezai şart kararlaştırılmış ise de davacı şirket ıslah dilekçesi ile ------- cezai şart talep etmiştir. Talep edilen cezai şart tutarının davalının ekonomik olarak yıkımına yol açmayacağı değerlendirilmiştir. Haksız rekabetin meni talebi yönünden ise bahse konu ------------- hesabının kapatıldığı anlaşıldığından bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığı anlaşılmış, açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.