İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/588 K.2022/111

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/588 Esas

KARAR NO: 2022/111

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 13/03/2018

KARAR TARİHİ: 01/02/2022

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin --- tarihli dava dilekçesinde özetle; ----bedelli çekin, müvekkilinin hamil olarak elinde bulundurmaktayken zayi olduğunu, müvekkili bankaya teslim için götürürken çantasında çeki bulamadığını, kaybettiğini, söz konusu çekin müvekkilin rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak --- Sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını, davalı iyiniyetli üçüncü şahıs konumundan yararlanmak suretiyle----dosyası ile icra takibinde bulunduğunu, müvekkilinin bilgisayar donanımı alım-satım işleri ile meşgul olduğunu, müvekkili ile keşideci --- dayanan bir ticari ilişki bulunduğunu,

müvekkili ile davalı ciranta --- hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, davalı --- çekle ile ilgili olarak icra takibinde bulunulması ve bu kişi tarafından çek bedelinin tahsili durumunda müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağını belirterek dosyaya yatacak paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, dava konusu çekin istirdadı ile müvekkilin keşideci ---- sonraki haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ---- cevap dilekçesinde özetle; davacının davayı yetkisiz mahkemede açtığını, davalıların ------- olduğunu, davacının davada davaya konu çek ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığını belirterek davanın reddine, %40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretini davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ---- usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma davetiyesi Tebligat Kanunun 35.Maddesine göre tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi vermediği gibi duruşmaya da gelmediği görülmüştür.

İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, TTK 792.m. uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkememiz -------- vekilince yasal sürede yetki ilk itirazında bulunulduğu, yetkili mahkemenin müvekkilinin adresi olan ---- olduğunun belirttiği, çek istirdadı davasının yetki hususunda genel hükümlere tabi olduğu, davalının yetki ilk itirazında haklı olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde yasal sürede talep halinde dosyanın yetkili------Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkememiz hükmü davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

------- kararında "HMK’nun 19/2 m. “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” şeklinde düzenlenmiştir.

Ne var ki somut olayda davalı---- yasal sürede sunduğu cevap dilekçesinde, davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması nedeniyle yetki itirazında bulunduklarını, HMK 6. ve 7.m. uyarınca davalılardan herhangi birinin ------ bu davanın açılabileceğini, davalıların yerleşim yerlerinin ise ---- olduğunu, dolayısıyla her ikisinin yerleşim yerinin de ----olduğunu belirtmekle yetinmiş, ancak yetkili mahkemeyi veya yetkili mahkemelerden seçtiği mahkemeyi bildirmemiştir.

O halde ilk derece mahkemesince davalı----yetki itirazının usulüne uygun olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, yetki ilk itirazında bulunmayan diğer davalı yönünden hangi gerekçe ile yetkisizlik kararı verildiğinin açıklanmamış olması da doğru görülmemiştir." gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne HMK 353(1)a-3 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiş, dosya mahkememize gönderilerek yeniden yargılama yapılmıştır.

--- takip dosyası dosyamız arasına alınmış incelenmesinde; kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılacak takip olduğu, alacaklının ----üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu olan ----bedelli çekin incelenmesinde; lehtarının--- olduğu, lehtarın ciro işleminden sonra çekin ------ sayılı ödeme yasağı kararı gereğince işlem yapılmayıp iade edildiğine dair şerh düşüldüğü anlaşılmıştır.

Davacı vekili ----- tarihli celsede davanın çek istirdatına ilişkin olup icra dosyasına ödeme yaptıklarından bedel istirdatına dönüştürülmesini talep ettiklerine dair beyanda bulunmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesinde; keşideci----arasında ticari alışveriş olduğunu, keşidecinin çalışanı hatta ticari mümessili olduğunu ve keşideciden sonra hak sahibi olduğunun tespitini talep etmiş,

davacı vekili ---tarihli beyan dilekçesinde; müvekkilinin, keşideci ----- olduğunu, davalı ---dava dışı şirket ---- karşı borçlu olup; müvekkilinin çalışanı olduğu ---- bedelinde bilgisayar donanım parçası sattığını--- elinde hazır müşteri çeki olduğundan bahisle, --- bedelli çek verildiğini, aradaki bakiyenin kapatılması için müvekkilinin çalıştığı şirket --- dava konusu çek istenildiğini, sonrasında aradaki bakiyeyi kapatacağından bahisle --- ---dava konusu çekin alındığını, ancak --- çekin karşılıksız çıkması üzerine davalı ------- icra takibine girişildiğini, mallarını da davalı --- ticari ilişki kapsamında satmış olan müvekkili,

satım ilişkisinin karşılığını ve davalı şirketin ortadan kaybolması ile mallarını geri alamayınca davalı --- vermiş olduğu davaya konu çeki davalı --- güçlükle geri istediğini, ticari mümessil konumunda olan müvekkilini çeki --- geri aldığını, müvekkili çeki haklı ve yetkili hamil olarak zilyetliğini teslim aldığını, dava konusu çeki müvekkili bankaya ibraz etmek istemiş ve fakat çantasında olmadığını fark etmesi üzerine--- başvurduğunu, akabinde -----dosyasıyla çek iptal davası açtığını, söz konusu dava görülmekte iken çekin ödenmesine men kararı alınıp, ilanlar yaptırıldığını,

neticeten dava devam ederken kayıp olan dava konusu çekin taraflarıyla hiçbir ticari ilişkisi olmayan davalı --- uhdesinde ortaya çıktığını, ciro zinciri kopuk olan, müvekkilinin ve hatta dava dışı keşideci -----hiçbir ticari ilişkisi olmayan ve davalı ------borçlu olması nedeniyle müvekkile iade ettiği çekin haksız ve hukuka aykırı biçimde elde ettiği beyan edilmiştir.

Davacı vekili keşidecinin çalışanı hatta ticari mümessili olduğunu ve keşideciden sonra hak sahibi olduğunun tespitini talep etmiş ise de çekte lehtarın davalı ---- gözüktüğü, -----sonra çekin davacı veya keşideci eline geçtiğine dair dosyaya bilgi belge sunulmadığı, davacının çekte hak sahibi olduğuna dair ibare olmadığı, icra dosyasında ödemeyi keşidecinin yaptığı, davacının keşideci şirketin yetkilisi olmadığı, ihbar olunan - keşideci tarafından ticari mümessil olarak kabul edildiği, çekte ciro zincirinde kopukluk bulunmadığı, TTK 792.

Maddeye göre davacı tarafın yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispatlayamadığı, verilen sürede bu hususu ispatlamaya yönelik delil sunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.