İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/577 K.2024/606

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/577 Esas

KARAR NO: 2024/606

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/08/2022

KARAR TARİHİ: 16/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından, müteveffa aleyhine ------- sayılı dosyası ile haksız ve mesnetsiz olarak icra takibi başlatıldığını takibe konu senetlerin ------ İnşaat tarafından ödendiğini beyan ederek borçlu olmadıklarının tespiti ile haciz tehdidi altında ödenen 47,000,00 TL’nin ödeme tarihi olan 08/04/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

davacının çekteki imzayı ikrar ettiğini dava konusu çekin takas tarihinde bankaya sunulduğunu karşılıksız kaydı düşüldüğünü davaya konu çek ile ilgili mükerrer ödeme yapılmadığını beyan ederek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.---- sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. ----- müzekkere yazılarak çeke ilişkin bilgiler sorulmuş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

İncelemesinde; çekin 27/12/2017 tarihinde ibraz edildiğini, karşılıksız işlemine tabi tutulduğunu beyan etmişlerdir.Dosya taraf defterlerini incelemesi ve rapor düzenlemesi için mali müşavir bilirkişi ------- tebliğ edilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu raporda özetle;

davalı şirketin defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu delil mahiyetinde olduğunu, defterler üzerinde yapılan incelemede davalı şirketin dava dışı ----- ticari ilişkisinin bulunduğunu, takibe konu çekin iş bu şirketten davalı tarafından ciro edildiğini, çekin karşılıksız olduğu için ciro edilemediğini çekin karşılıksız çıkması nedeniyle davalı tarafça deftere borç olarak kaydedildiğini, müteveffanın iş bu çekin ödenmesinden sorumlu olduğunu ödendiğine ilişkin delilin dosyaya sunulmadığını beyan etmiştir.İlgili vergi dairelerine müzekkere yazılarak davalı şirketin ve dava dışı şirket ---formları istenilerek dosyamız arasına alınmıştır.

----- müzekkere yazılarak davacının bildirmiş olduğu çeklerin bilgileri ve ibraz edilip edilmediği sorulmuş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Gelen yazı cevapları sonrasında dosya itirazları değerlendirmek ve gelen evrakları incelemek üzere dosya aynı bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu ek raporda kök raporda değişikliğe gitmemiştir.Dava kambiyo senedine dayalı başlatılan takibe ilişkin menfi tespit ve istirdat davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık takibe konu senedin ödenip ödenmediği müteveffanın senetten sorumlu olup olmadığı menfi tespit isteminin yerinde olup olmadığı,

istirdat şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği şeklinde tespit edilmiştir.Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi sadece inkâr etmekle yetinir ise, başka bir deyişle bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmüş ise, ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalıya düşer.

Fakat menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıya düşer.Kambiyo senedi niteliğinde olan bono, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahhüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir.

Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu yazılı delillerle ispat etmekle yükümlüdür.Somut olayda davacılar murisinin dava dışı şirket lehine çek düzenlediği dava dışı şirketin işbu çeki davalıya ciro ettiği, davalının çeki bankaya ibraz ettiği, çekin karşılıksız olduğu sabittir.

Taraflar arasındaki ihtilaf çek bedelinin dava dışı şirket tarafından ödenip ödenmediği noktasında toplanmakta olup davacı vekili ---- numaralı ----- tutarlı çek ile dava dışı ------- davaya konu çek bedelini davalıya ödediğini iddia etmiş ise de yapılan işbu ödemenin dava konusu çeke ilişkin olduğu davacı tarafça ispatlanamamıştır. Öte yandan yasal hamilin keşideciden alacağını talep etmesine engel bir husus bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.