İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/265 K.2024/33

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/265 Esas

KARAR NO:2024/33

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:07/04/2023

KARAR TARİHİ:23/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ---------- işletmesi davacı müvekkil şirket tarafından yürütüldüğünü, Davalı-Borçluya ait ------------- tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini,

geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketçe; davalı-borçlu aleyhine ------------- sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını ve davalı- borçluya ödeme emri tebliğ edildiğini, ancak davalı-borçlu, borcun tamamına itiraz ettiğini ve ilgili icra müdürlüğünce de söz konusu takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçluya ait plakalı ---------- araçlarla,

işletme hakkı Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket'e ait ---- -------------arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, davalı-borçluya ait araçların ---- kullandığı anlarda ---- hesabının müsait olmadığını, takdir edileceği üzere ------ hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davalı-borçlunun sorumluluğunda olduğunu, bununla birlikte ------ tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak araç sahiplerinin ve sürücülerin kendi sorumluluklarında olduğunu,

benzer şekilde -------------- davacı-alacaklı müvekkil şirket tarafından yapılan ilanlar da vatandaşa yeterli bilgilendirmeyi sağladığını, bu durumda ücretli otoyolları kullanan davalı-borçlu ------- hesabını müsait tutmayarak Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket'in sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal ettiği, Davalı-Borçlu kendi ihmal ve kusurunun neticesini Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket'e yüklemeye çalışmasının kabul edilemez nitelikte olduğunu, ayrıca davacı-alacaklı müvekkil şirketçe,

davalı-borçluya ait plakalara tanımlı----------- hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolünün yapıldığını ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “Ürün kara listede / Ürün kara listede, Ürün Sisteme Tanımlı Değil / İptal Ürün, Ürün Sisteme Tanımlı Değil /------- tanımlı olmayan plaka" sonucu ile döndüğünün anlaşıldığını, hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının ------- etiketinden geçiş ücretinin çekilemediğini ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için açıklandığı üzere ceza bedeli borçları tahakkuk ettirildiğini,

yapılacak olan hesaplamayla da görüleceği üzere müvekkil şirket kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücretini tahakkuk ettirdiğini ve cezai yaptırım uygulandığını, ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ilişkin tesis edilen işlemler, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'a uygun şekilde yürütüldüğünü, bu kapsamda başvuranın yaptığı ihlalli geçişlerle ilgili ceza uygulanmasının hukuka uygun olduğunu, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulü ile; davalı-borçlunun ----------- sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile,

Takibin “7144 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. Fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “on katı tutarın dört katına indirilmesi” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, davalı-borçlunun iik.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçluya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, davacı tarafından işletilen köprü ve otoyolu kullanan davalıya ait aracın ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatına karar verilmesi talebidir.----------- takip sayılı icra dosyası: Davacı tarafından davalı aleyhine 5.504,25 TL asıl alacak, 152,14 TL faiz ve 27,38 TL KDV bedeli üzerinden ------ sayılı dosya üzerinden takip başlatıldığı, davalı- borçlunun yetki itirazının kabulü üzerine dosyanın ---------- esas sırasına kaydedildiği, borca itiraz üzerine eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu ücretli köprü ve otoyolun davacı tarafından işletildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. İhtilaf, davalıya ait aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı dava dilekçesinde belirtilen miktardan davalının sorumlu olup olmadığı ve geçiş ücreti ile para cezası miktarına ilişkindir. Uyuşmazlık konularının çözümü için dosya uzman elektrik /elektronik bilirkişisine tevdi edilmiş, HMK nın 266.

Maddesi gereğince alınan bilirkişi raporunda; ---------- tarafından dava dosyasına sunulan yazıda, dava konusu araçlar yerine farklı plakalı araçlar ile farklı tarihteki geçiş bilgilerinin sunulduğu, sadece ekte gönderilen ----- plakalı araca ait ------ hesap ekstresinin, davaya konu edilen araçlardan birine ait olduğu, bu nedenle belirtilen ihlali geçişlerin, ------- tarafından dosyaya sunulan belgeler üzerinden değerlendirildiği, davalı şirkete ait 4 adet aracın, Tablo-2'de belirtilen tarih ve saatlerde, davacı tarafından işletilen otoyollardan geçtiğine dair giriş-çıkış gişelerine ait fotoğrafların dava dosyasına sunulduğu,

dava konusu ------- plakalı araçların Tablo-1'de belirtilen geçiş tarihlerinde, davalı -----olduğu, ---- plakalı araca tanımlı ----------- bulunduğu, Aracın Tablo-1'de belirtilen geçişleri anında ve geçişleri izleyen 15 gün içinde, geçişler için yeterli bakiye bulunmadığından geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığı, ----plakalı araca tanımlı ------ tarihinde iptal edildiği, araca tanımlı ----------- hesabında ise geçiş anında ve geçişi izleyen 15 gün için yeterli bakiye bulunmadığı ve kara listede olduğu, Ürün kara listede olduğundan geçiş ücretinin tahsilatının yapılamadığı,

geçişler anında ve geçişleri izleyen 15 gün içinde, ----- plakalı araçlara tanımlı -------- ürünü olmadığından, Tablo-1'de belirtilen geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığı, davacının, davalı şirkete ait,--------------- plakalı araçların Tablo-1'de belirtilen geçişlerinden kaynaklı, 1.100,85 TL geçiş ücreti ve 4.403,40 TL (4 kat) ceza bedeli olmak üzere, Toplam 5.504,25 TL alacaklı olacağı, davacı şirket tarafından talep edilen 152,14 TL faiz ve 27,38 TL tutarındaki faizin KDV'sinin Mahkememizin taktirinde olduğu bildirilmiştir.---------- müzekkere yazılarak;

davaya konu araç için iddia edilen geçiş tarihinde ------hesabında ne kadar bakiye olduğu, geçiş tarihinde o hesaplardan tahsilatın yapılıp yapılmadığı, belirtilen araç yönünden otoyol geçiş ücretlerinin ödenmesi için tanımlanmış otomotik ödeme talimatının olup olmadığı hususu sorulmuş yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.Davaya konu araç trafik tescil kayıtları dosya arasına celbedilmiş, incelenmesinde dava konusu araçların davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında,

geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.-----------Kanunun 30/7 maddesinin ----- aykırılığı iddiası ile açılan davada, --------- sayılı kararında "....

İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir---------- kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir.

Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.------------Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya -----sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. ---- kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.Davacı taraf ticaret şirketi, davalı taraf da bir ticaret şirketidir.

Davacı, --------- yönüyle idare hukuk diğer yönüyle özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ve davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usûl ve kanuna aykırı bir yön yoktur.

Bu açıdan değerlendirildiğinde Mahkememiz işbu davada görevlidir.------ uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte------- aboneliği aldıkları -----yollarından geçiş sırasında araç sahibinin ------yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği,

bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.Somut uyuşmazlıkta, davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı,

ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde sadece -------- şubelerine ödenmesi gerektiği, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 22 adet ihlalli geçiş için 1.100,85 TL ihlalli geçiş ücreti ve 4.403,40 TL ceza olmak üzere toplam 5.504,25 TL alacaklı olduğu anlaşılmış ayrıca ------- karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalı borçlunun ihlalli geçiş 15. Gün sonunda temerrüte düştüğü, 16. Gün ile takip tarihi arası işlemiş faiz ve KDV talebin yerinde olduğu,

İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olması ve diğer icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmesi nedeniyle, hüküm altına alınan asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.