İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/183 K.2025/215

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/183 Esas

KARAR NO:2025/215

DAVA

Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:11/03/2024

KARAR TARİHİ:10/04/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ----- Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.DAVA

Davacı vekili; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım ihalesi kapsamında sözleşmeler imzalandığını, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı şirketlerce istihdam edilen ve emeklilik talebiyle işten ayrılan dava dışı işçi -----hizmet alımı sözleşmesi kapsamında çalıştığı firmalardaki hizmet süresinin ----- karşılığı kıdem tazminatının kendisine ödenmesi için davacı kuruma yazılı olarak başvuruda bulunduğunu, bunun sonucunda 133.095,85 TL kıdem tazminatının işçiye ödendiğini ve ödenen tutarın şirketlere borç tahakkuk kaydı yapıldığını,

davacı kurum ile davalı arasında imzalanan ihale sözleşmesi- şartnamelerde söz konusu işçinin alacak haklarından yüklerinici sıfatıyla davalı şirketin sorumlu olduğunun belirtildiğini, bu nedenle davacı kurumunun rücu hak ve yetkisi bulunduğunu, ----- kayıtlarına bakıldığında dava dışı işçinin ilgili şirketlerin işçisi olarak çalıştığının görüleceğini, davacı idare tarafından ödenen tutarın davalılardan talep edildiğini, ancak olumlu cevap alınamadığını, davalı şirketlerle yapılan arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını,

dava dışı işçi ---- davacı kurum tarafından yapılan tazminat ödemesinden dava dışı işçinin hizmet alım ihale sözleşmeleri kapsamında işvereni olmaları sebebiyle sözleşme hükümleri, -----kayıtları gereği davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, davacı kurum tarafından yapılan 133.095,85 TL ödemenin davalı şirketlerden çalıştırma süresine göre sorumlulukları oranında rücuen tahsili için iş bu davayı açtıklarını, dava dışı işçinin ----- talep edilen hizmet dökümlerinin celbi akabinde sözleşmelerinin ilgili olduğu dönemler ve kendi çalışma sürelerine bağlı sorumluluk miktarlarının yargılama sırasında tespit edilebileceğini,

davanın kabulü ile 133.095,85 TL alacağın kurumun ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte çalıştırma sürelerine göre belirlenecek sorumlulukları oranında davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

ll.

CEVAP:Davalı -------vekili; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin davalı tüzel kişiliklerin ikametgahlarının bulunduğu Asliye hukuk mahkemesi olduğunu, dava dışı işçi----- davacı ---- ihale alan davalı şirkette ------ tarihleri arasında şoför olarak çalıştığını, dava dışı işçinin çalışmasının fasılalı olduğunu, her ne kadar işçi davalıya bağlı çalışıyor olsa da emir ve talimatları davacıdan aldığını, görülen işin kamu hizmeti olduğundan iş sahibinin -----olduğunu, davacının ihale kapsamında bedelini ödemediği bir hususu rucuen tazminini istemesinin mümkün olmadığını,

davacı tarafın söz konusu işçilik alacağının detaylarına ilişkin açıklamada bulunmadığını, davacı asıl işverenin işin bütün koşul ve şartlarını belirlediğini, Davacı kurumun ücret alacağı dışında davalı şirketten talep edebileceği bir alacak bulunmadığını, işçinin çalıştığı süre boyunca tüm ücretlerinin eksiksiz ödendiğini, davacının son brüt ücretinin 1931 TL olduğunu, iş sözleşmenin işveren feshi söz konusu olduğundan asıl işveren ------ sorumlu olduğunu, iddia edilenin aksine ihale şartnamesi detaylı incelendiğinde davalı yükleniciye bırakılmış herhangi bir tazminat sorumluluğu bulunmadığının görüleceğini,

rücu edilmek istenen tutarın fahiş olduğunu, sorumluluğu kabul etmekle birlikte aksi kanaatte olunması halinde dava dışı işçinin davalı nezdinde görev yaptığı süreyle birlikte son maaşı dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, kamu kurum ve kuruluşları ile alt işverenler arasındaki rücu ilişkisinde tarafların işçilik alacaklarından yarı oranında sorumlu olduklarını, işverenlerin yalnızca işçiyi çalıştıkları dönemle ve bu dönemdeki ücret tutarında sorumlu olduklarını,---- kararında işçiye ödenen işe iade tazminatından yarı oranında sorumlu olduğunun kabulü gerektiğine hükmedildiğini,

----- kararında devreden işverenlerin kendi dönemlerindeki devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumlu olduklarını belirtildiğini, çalışma süresinin tamamı için alt işveren sorumluluğuna gidilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davalı şirketin sorumluluğuna gidilecekse davacının en son aldığı ücretin baz alınarak hesaplama yapılması gerektiğini,------ dairesi içtihatlarının bu yönde olduğunu, davacı asıl işverenin doğan zarardan yarı yarıya sorumlu olduğunun belirtildiğini, TBK 167/1 maddesine göre aksi kararlaştırılmadıkça borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan eşit payda sorumlu olduklarını düzenlendiğini,

---- sorumluluğunun hem iş kanundan hem de bu yasadan kaynaklanan bir zorunluluk olduğunu, dava dışı işçinin davalı şirketten kıdem tazminatı alacağı bulunmadığını, bunun yanı sıra dava dışı işçinin davalı şirkette belirli süreli hizmet akitleri ile çalıştığından kıdem tazminatına hak kazanmadığını, ayrıca------- rücu etmek istediği tutarın zamanaşımına uğradığını, TBK 73 maddesi gereğince 2 yıllık zamanaşımı bulunduğunu,----- rücu talebini dayandırdığı ihalelerin- sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi gerektiğini, kanun hükümlerine aykırı ihale ve sözleşmelerin hukuken geçersiz olduğunu,

bunun denetlenmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı -------- vekili; huzurdaki davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davalı şirketin adresinin ---- bulunduğunu, --------Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının davalı şirkette 3 ayrı dönemde çalıştığını, 4857 sayılı iş kanunu 112 maddesinin gereğince dava dışı işçiye yapılan tazminat ödemesinden davacı kurumunun tek başına sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin çalıştırılması- işten çıkarılması konusunda tek yetkilinin Davacı kurum olduğunu,

dava dışı işçinin taşeronlar değişmiş olmasına rağmen kurum bünyesinde aynı işe devam ettiğini, dava dışı işçinin çalışma saatlerine çalışma koşullarına ilişkin tüm esaslı hususların kurum tarafından belirlendiğini, davacı kurumun bu nedenle tek başına sorumlu olduğunu,

------- kararının tebliğde yapılan değişiklik sonrası kıdem tazminatının genel giderlerden çıkarıldığı isteklinin teklif fiyatına dahil olan kalemlerin sözleşme ve eki şartnamelerde belli olduğunu teklif fiyat içerisindeki kıdem tazminatı bulunmadığını kıdem tazminatlarına ilişkin yüklenicinin idareden herhangi bir ödeme almadığını alınmayan ve sözleşme bedeline de dahil olmayan bir alacakla ilgili idarenin yükleniciye rücu hakkı olmadığına karar verildiğini, --- tutanak tarihi kararı,------ kararına istinaden davanın tümden edin talep ettiklerini,

davanın reddi gerekmekle birlikte Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde sorumluluğun yarı yarıya hesaplanması gerektiğini, sözleşmenin 22 maddesinin atıf yaptığı ------ maddesinde istinaden tazminat sorumluluğunun davalıya ait olduğu iddiasının haksız ve dayanaksız olduğunu, ----bölümde yer alan 32 maddesinde işçilerin fiili işçilik alacaklarına ilişkin düzenleme bulunduğunu, sese bağlı alacaklardan kıdem tazminatını sorumluluğunun belirlemediğini, ---- uzun yıllardır konuya ilişkin verdiği kararların tutarlılık ve istikrar gösterdiğini,

ancak rücu davalarında görevli kılınan ve yakın zamanda kapatılmasına karar verilen ---- kabulü mümkün olmayan son derece hatalı kararlarına göre değerlendirme yapılmasının yerinde olmayacağını, kapatılan ------ son dönemde verdiği kararlarında soyut birtakım ifadelerle TBK 167'yi tersine işletmeye başladığını, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halini tüm sorumluluğun yüklenicilere ait olduğu yargısına gerekçe oluşturduğunu, sözleşmeler ve şartnamelerde kıdem ihbar tazminatı ve yıllık izin alacağı ve işsizlik alacaklarından sadece davalının sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunmadığını,

davalı şirket ve idarenin tazminat ödemesinden birlikte sorumlu olmalarının iş kanunu 2/6 gereği olduğunu, sözleşmede tek başına sorumluluğa ilişkin açık düzenleme yoksa TBK 167 gereğince yarı yarıya sorumlu olacaklarını, bunun aksinin söylenmesinin kanun ihlali olduğunu,-------- tarihli kararında iç ilişkideki sorumluluğa yönelik hükmün sadece ücrete, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretine ilişkin olduğu,

kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacakları hususunda anlaşma bulunmadığından TBK 167 maddesi uyarınca eşit paylaşım esasının kabulü gerekirken hukuki yanılgıyla davanın reddine karar verilmesi hatalıdır şeklinde karar verdiğini,---- kararında uzman görüşü Doç.

Dr. ----- hesaplanacak miktarın yarı oranında davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmektedir dendiğini,----isabetli ve istikrarlı kararlarına --- kararları ile geri dönüş yapıldığını,-------- tarihli ilamı, davalı şirketin işçinin kendisinde çalıştığı son dönemi isabet eden ve davadan aldığı son ücrete göre hesaplanacak tutardan sorumlu olması gerektiğini, Sayın mahkemece davacı tarafından işçiye uygun bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini,

faiz hesabının da gerekenin üzerinde ödeme yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.------ davaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

lll.İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, işveren davacının, davalı yüklenici tarafından çalıştırılan dava dışı işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istemine ilişkindir.Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan dava dışı işçinin müvekkili aleyhine açtığı işçilik alacakları ile ilgili davanın işçi lehine sonuçlandığını ve bu kapsamda müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek,

müvekkili tarafından ödenen bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Uyuşmazlık. Davacı------tarafından, dava dışı işçi ----- için ödenen 133.095,85 TL kıdem tazminatının rücusu için davalılara başvurup başvuramayacağı, kıdem tazminatının kadri maruf olup olmadığı, davalıların sorumluluklarının ne olduğu hususundadır.

Taraflar arasındaki sözleşmeler incelendiğinde, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmiştir. -------İşçiye ödenen Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı

olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Davacı Kurum, dava dışı işçi ---- kurum taşeronlarında çalıştığı süre karşılığı ödediği kıdem tazminatı tutarını davalılardan tahsilini istediği, dosya kapsamında mübrez belgelerden kurum tarafından 133.098,85 TL brüt, 132.085,65 TL net kıdem tazminatı hesaplanarak ---- tarihinde dava dışı işçi hesabına ödendiği anlaşılmıştır.Dava dışı işçinin davacı idare -------- ihale alan şirketler bünyesinde istihdam edildiği, dosya kapsamında sunulu bulunan ve CD içeriğinde bulunan sözleşmelerde, şirketlerin sorumluluk durumuna ilişkin doğrudan bir madde bulunmadığı,

keza kıdem tazminatı ile ilgili şirketlerin/ işverenlerin sorumluluk durumuna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, ancak personele ilişkin sorumluluğun yüklenicilere ait olduğunun düzenlendiği görülmüştür.İşçilik ücretlerinden tarafların sorumluluk oranlarının tespiti için bilirkişi raporu aldırılmıştır.26.02.2025 tarihli bilirkişi raporunda, Davalı ----- 89.671,77 TL , Davalı ---- 10.878,31 TL, Davalı ------ 32.545,77 TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu hesaplanmıştır.Rapor yerinde görülerek hükme esas alınmış, davacı kurumun ödediği tazminatları,

yukarıda anılan yargıtay içtihatları doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında alt taşeron olan davalılardan rücuen tahsil talebinde bulunabileceği anlaşılmakla,

Davalı --------, Davalı ---- ---, Davalı---------- tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsiline, karar verilmiştir.