İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/260 K.2025/440

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/260 Esas

KARAR NO: 2025/440

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/03/2025

KARAR TARİHİ: 03/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, dava konusu ----- bedelli çekin müvekkil firmanın adına düzenlenen çekin keşidecisinin ------ bir firma olduğunu, dava konusu olan çekin müvekkil firma lehine keşide edildiği, bu çek karşılığı ----bir firma ile anlaşma yapıldığını, bu anlaşmanın müvekkil firma yetkilisi ----dolandıran ---- isimli bir kişi tarafından yapıldığının öğrenildiğini, müvekkil firma yetkilisi ----kendi firmasının unvan, sahtelenen kaşesi ve müvekkil firma yetkilisi ---- imzası üzerinden üretilen kaşe imza ile ------ isimli bir firmanın da dolandırıldığını, bu firmadan lehtarı müvekkil firma olan birçok çek alınarak,

müvekkil firma yetkilisi ------- imzası üzerinden üretilen kaşe imza basılması suretiyle piyasada dolaşıma sokulduğu ve hatta bazı çeklerin üçüncü kişiler tarafından tahsil edildiğinin öğrenildiğini, bunun üzerine müvekkil firma yetkilisi------ Soruşturma sayılı dosyası ile hem iş bu davaya konu çek hem de başkaca bir çok çek bakımından örgütlü dolandırıcılık sebebiyle şikayetçi olduklarını, lehtar olarak göründüğü çeklerde, lehtar imzası olarak atılan imzanın kaşe ile atılmak suretiyle oluşturulduğu kaşe ile atılmak suretiyle oluşturulduğunun tespit edildiğini, yani müvekkil firma yetkilisi --- imzası ıslak imza olmadığını,

kaşe ile atılmak suretiyle sahte bir şekilde üretildiğini, hatta suça konu çeklerde cirosu bulunan dava dışı ----isimli ve dava dışı ---- firmalar hakkında----- karar ile incelemeye sevk edildiğini, müvekkil davacının imzası kaşe ile kopyalanarak atılan dava konusu çekin (çek tahsil edildiğinden bedelinin) istirdadına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı şirket çek bedelini kendisi ödemediğini, davacı şirketin, çek bedelinin dava dışı keşideci şirket tarafından ödenmesinden dolayı uğradığı bir zarar söz konusu olmadığını, maddi kaybı olmayan davacı şirketin davacı sıfatı bulunmadığını, davacı şirket, dava konusu çekin hiç bir zaman hamili olmadığını, davacı şirket, kaşesinin ve şirket yetkilisinin imzasının taklit edildiğini iddia edip, bu şekilde başka bir şirketin (keşideci şirketin) dolandırıldığını belirtmesine rağmen, kendisinin ödemediği çek bedelinin kendisine iadesini (istirdadını) talep etmesi,

haksız kazanç sağlamaya yönelik bir talep olduğunu, davacı şirketin dava konusu çekten dolayı müvekkil şirkete haksız olarak ödediği bir bedel olmadığını, dolayısıyla davacı şirketin ödemediği bir parayı geri istemesi (istirdadı) söz konusu olmadığını, bu nedenle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddini, iddialarından vazgeçmek anlamına gelmemek üzere zaman aşımı nedeniyle davanın reddini, davanın, dava konusu çeki müvekkil şirkete ödeme vasıtası olarak cirolayan (teslim eden)----- ihbarını, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı şirkete tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, rıza dışında elden çıkan kıymetli evrakın, bedeli ödenmekle bedelin istirdatına ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; --------- çekin davacıya usule uygun teslim edilip edilmediği, teslim var ise davacının elinden rızası hilafına çıkıp çıkmadığı, davacı cirosu olarak görülen cirodaki imzanının davacı tarafa ait olup olmadığı, davalının çeki iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olup olmadığı, davacının istirdatı taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Taraf teşkili sağlanmış, taraf delilleri celp edilmiş ve incelenmiştir.

Dava konusu çek incelendiğinde; keşidecisinin ----- ---- şirketi olduğu, ---- keşide tarihli, ---- bedelli olup, hesabın kayıtlı olduğu banka yazı cevabından---- tarihinde takas sisteminde soran bankanın -----olduğu, takas sisteminden ödendiği anlaşılmıştır. ----- Soruşturma sayılı dosyası celp edilmiş incelenmiştir.---- esas sayılı dosyası celp edilmiş incelenmesinde; davacısının ----- hasımsız olarak, toplam 49 adek çekin zayi olduğu iddiası ile açılan zayi nedeniyle iptal davası olduğu,

eldeki davamıza konu çekin iptali istenilen çekler arasında bulunmadığı anlaşılmıştır.Bahse konu çek iptali davasında Mahkemece ödeme yasağı tedbirinin reddi kararı üzerine ------- karar sayılı ilamında"Somut olayda. Davacı taraf davaya konu edilen toplam 49 adet çekin zayi olduğundan bahisle eldeki davayı açıp, ödeme yasağı konulmasını talep etmiştir. 6102 sayılı yasanın 757/1.maddesinde ödeme yasağı konulmasını talep edebilecek kişi olarak “.

İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi..” tabirini kullanmıştır.

Davacının dava dilekçesindeki beyanına göre davacının uhdesine hiç geçmediği, yine davacı yetkilisi ----soruşturma sayılı dosyasında ve ------soruşturma sayılı dosyasındaki beyanlarında da aynı hususu açıkça beyan ettiği, anılan soruşturma dosyasındaki diğer beyanlarda da çeklerin davacı şirketin iradesi dışında elinden çıktığına dair bir beyan olmadığı, aksine çeklerin davacıya hiç verilmediğine dair beyanların olduğu,

bu durumda yasanın aradığı irade dışı elinden çıkma şartının bu aşamada davacı tarafından yaklaşık olarak ispat edilemediği anlaşıldığından ilk derece mahkemesince talebin reddine karar verilmesi isabetlidir." şeklinde karar verildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı,---- sayılı dosyası, ------- sayılı dosyası ve yargılama sürecindeki beyan ve açıklamalar gözetildiğinde dava konusu çekin davacının uhdesine hiç geçmediği, çekin davacı şirketin iradesi dışında elinden çıktığına dair bir beyan olmadığı, aksine çeklerin davacıya hiç verilmediğine dair beyanların olduğu, bu durumda yasanın aradığı irade dışı elinden çıkma şartının sağlanmadığı,

yine dava konusu çekin ibrazı üzerine banka tarafından ödendiği, dava dilekçesinde çekin istirdatı ancak çek ödendiğinden bedelinin istirdatının talep edildiği, davacı tarafından yapılan bir ödeme olmadığı, bankaca ödeme yapıldığı, davacının keşideci de olmadığı, bu haliyle davacının dava ile ileri sürdüğü talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.