İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/305 K.2025/442

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/887 Esas

KARAR NO: 2025/449

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ: 18/10/2016

KARAR TARİHİ: 03/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin ---- tarihli dava dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından ---- ile sigortalanan deniz suyu soğutmalı ---------tarihinde motor sargılarının soğumasını sağlayan içerisinden deniz suyu geçen eşanjörün birden fazla borusunda patlak olması, borulardan kaçan suyun eşanjör haznesine birikmesi sonucu motor sargılarına nüfuz eden deniz suyu nedeniyle dava konusu motorun hasara uğradığını, sigortalı firma tarafından dava konusu hasar meydana geldikten sonra---inceleme için başvuruda bulunulduğu,

-------- incelemesinde, dava konusu eşanjörün deniz suyuna dayanıklı malzemeden olmaması ve deniz suyu kaçak dedektörünün işlevini tam olarak yerine getirmemesinden motor sargılarının zarar gördüğü tespit edildiği, sigortalı tarafından dava konusu hasar meydana gelmeden önce davetli firmaya arıza bildiriminde bulunulduğu, ------- seri numaralı motor eşanjöründen gelen aşırı sesin kontrolü için davalı firmanın servis yetkilisi çağrıldığı, servis yetkilileri tarafından yapılan incelemede eşanjörden ses geldiği tespit edildiği, eşanjör yedeği ile değiştirildiği,

aynı ünitenin ------- numaralı motor eşanjörden ses geldiği beyan edildiğini, söz konusu uygunluk yazısına ve gerekli onarımların yapılmasına rağmen, davalı firmanın deniz suyuna dayanıklı malzeme kullanmaması ve dava konusu motor eşanjörlerindeki dizayn sorunları nedeniyle dava konusu hasar meydana geldiği, davacı tarafından anılan hasarın giderimi için sigortalıya ------ ödeme yapıldığı, müvekkil şirket anılan bedeli ödeyerek TTK.

1472/1 uyarınca sigortalının haklarına halef olduğu, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere, müvekkil Şirket tarafından --- ile sigortalanan-----meydana gelen hasarın giderimi için sigortalıya ödenen 90.000,00-USD' nin ödeme tarihinden itibaren dövize uygulanan en yüksek faiz yürütülmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin 16/12/2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle;

sigorta ödemesinin sebebi olan elektrik motorunun temini ile ilgili sözleşme dava dışı ---- müvekkil şirket arasında ----- tarihinde imzalandığını, müvekkil şirketin teklifinde ve imzalanan sözleşmeye göre motorların garanti süresi 12/18 ay olduğunu, motorun faturalanma tarihi ----- olduğu dikkate alındığında arıza tarihi itibari ile ürünün garanti süresi dolduğu, söz konusu motor ----- tarihinde arızalandığı,

yapılan inceleme sonucunda hem arızanın garanti kapsamına girmemesi hem de garanti süresinin dolmuş olması sebebiyle, dava dışı ------ müvekkil şirket tarafından servis için teklif verildiğini, dava dışı ------ gelen onay sonucunda tamir yapıldığını, faturası dava dışı ---- kesildiğini ve tahsil edildiğini, dava dosyasında ------ tarihli ekspertiz raporuna dayandırılarak eşanjörün deniz suyuna dayanıklı olmadığı belirtildiği, ------ tarafından, eşanjörde kullanılan deniz suyundan numune alındığı, numunenin kimyasal analizi yapılarak ---- ekli yazı ile eşanjörlerin uygulama ve deniz suyu için uygun olduğu teyit edildiği,

aynı şekilde deniz suyunun analizi dava dışı -----tarafından da ayrıca yapıldığı ve dava dışı ------- tarafından da eşanjörün uygunluğu tarafça teyit edildiği, motorun eşanjöründe meydana gelmiş olan hasarın sebebi, soğutucudan olması gerekenden çok daha yüksek debide suyun yaklaşık 12 ay boyunca geçirilmiş olduğu, dava dosyasında 90.000,-USD tazminat tutarı hesaplanırken ---- eşanjör fiyatı hesaplara eklendiği,

dava dışı ------ tutarında eşanjör müvekkil şirket tarafından daha önce satıldığını ancak sonrasında da aynı özelliklerde 2 adet soğutucu bedelsiz olarak dava dışı ---- verildiğini, hasar için yapılan hesaplama yanlış yapıldığını, arıza yapan motor için soğutucu dava dışı ------ için bir maliyet olmadığını, meydana gelen arızalar kullanıcı hatası sebebiyle meydana geldiğini,

davacı sigorta şirketi dava dışı ---- poliçeye uygun olmayan dava dışı ------satın aldığı riskleri dışında ve hatalı hesaplama yapılarak ödemede bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin her türlü talep ve itiraz haklarının saklı kalmak kaydı ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dosya konusunda uzman Elektrik Mühendisi ----, Makine Mühendisi ----ve Sigorta Uzmanı ------ tevdi edilerek bilirkişi raporu alınarak dosya arasına konuldu.Davacı vekilinin itirazı doğrultusunda dosyasının yeni bir bilirkişi heyetine tevdi sağlanarak Makine Mühendisi -----, Elektirik-Elektronik Mühendisi --- Sigortacı ----tevdi edilerek yeni bir bilirkişi raporu alınarak dosya arasına konuldu.Dava, davacı sigorta şirketinin dava dışı ---- marka --- gücündeki------ tarihinde hasarlanması üzerine sigortalısına yaptığı ödemenin,

davalı üreticiden TTK 1472 maddesi uyarınca rücuen tazmini talebine ilişkindir.Mahkememizce yapılan incelemede davacı sigortanın kanuni halefiyet sıfatını haiz olabilmesi için TTK 1472 maddesi sigorta şirketinin yaptığı ödemenin sigorta poliçesi kapsamında olması şartını aramış olup bu kuralın istisnası olarak TBK 183 maddesi uyarınca sigortalısından temlik alınması düzenlenmiştir.

Somut olayımızda; dava dışı ------- eşanjörün birden çok borusunda patlak olduğu borulardan kaçan suyun eşanjörün haznesinde biriktiği bu sebeple motor sargılarına deniz suyu nüfuz ettiği ve bu bölgenin kavrulması yoluyla motor yangınının çıktığı görülmüştür.

Yangın sigortası genel şartlarının teminat dışı haller başlığı altında sayılan nedenlerden A.4.4 maddesine göre "yangın çıkmaksızın; sigortalı şeylerin kendi ayıplarından,mayalanmalarından, kavrulmalarından veya bünyelerinde meydana gelen bozulmalar ile kavrulmalar nedeniyle uğradıkları zararlar" teminat kapsamı dışı bırakılmıştır.

Olayın oluşu dosyadaki mevcut teknik veriler ve alınan bilirkişi raporu göz önünde bulundurulduğunda yaşanan yangın hadisesinin yangın sigortası genel şartları 'nın teminat dışında kalan haller başlığı altında A4.4 maddesinde açıklanan "Bünyelerinde gelen bozulmalar" kapsamında kaldığı, davacı sigorta şirketi tarafından dosyaya sunulan TBK 183 maddesi uyarınca bir temlikname de bulunmadığı göz önüne alındığında davacı sigorta tarafından yapılan ödemenin hatır ödemesi vasfında olduğu görülmüş; bu sebeple ------ Karar sayılı karar ile davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.Dosya davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

-------Karar sayılı ilamı ile.

“Her ne kadar mahkemece bu gerekçeyle davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş ise de davacı vekilince sunulan ve dosyada mevcut ------ tarihli, ''İbraname ve Feragatname'' başlıklı, dava dışı sigortalı şirket tarafından davacı sigorta şirketine hitaben düzenlenen ve imzalanan bu belge ile dava konusu tazminat bedeline ilişkin olarak dava dışı sigortalının davacı sigortacıyı ibra ettiği ve üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını ödenen tazminat miktarı kadar davacı sigorta şirketine devir ve temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Buna göre poliçe kapsamında davacı, hasar ile ilgili olarak sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını temlik almıştır. Başka bir deyişle, dava dışı sigortalı şirket, dava konusu hasar ile ilgili kendi akidi davalı ile aralarındaki ------- tarihli sözleşme gereği soğutma motorunun arızalanması sebebiyle talep edebileceği alacağını davacı sigorta şirketine temlik etmiştir.

Temlik sonucu, TBK'nın 183 vd. maddeleri uyarınca alacaklı sıfatı, davacı sigorta şirketine geçmiştir.

Bu itibarla mahkemece, davacının sigorta ilişkisi dışında alacağın temliki hükümlerine göre de talep hakkı bulunduğu kabul edilerek, davalının tazminat yükümlülüğünün iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı incelenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken davanın aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.” gerekçesi ile mahkememiz kararı ortadan kaldırılmıştır.Dosya mahkememizin ---- kaydedilerek açık yargılamaya devam olundu.Dosya ----- kararı doğrultusunda;

makine mühendisi, elektrik mühendisi ve sigortacı bilirkişiye heyet halinde tevdi edilmiş olup heyet hazırlamış olduğu raporda özetle; eşanjörün üretim ayıplı olduğunu, bu nedenle akuple olduğu motorun da hasarlandığını, alıcının eşanjörden beklentilerini karşılamadığını, eşanjörün üretim hatalı olduğu nedeniyle sonradan ortaya çıkan gizli ayıplı olduğunu, zarar bedelinin 90.000 USD olduğunu, davalı üreticinin imalat hatası nedeniyle, davacının sigortalısına ödediği tazminat tutarını davalıya rücu edebileceğini belirtmişlerdir.

İtirazlar üzerine alınan ek raporda kök raporda değişikliğe gitmemişlerdir.

Dosya tarafların itirazları üzerine yeni bir heyete tevdi edilmiş olup ikinci heyet hazırlamış olduğu raporda özetle; pompa motorunun çalışması esnasında motorun sargılarının da soğutulması ve motor sıcaklığının istenen seviyede kalması için motorun etrafında ona akuple konumlanmış bir ısı değiştiricisi ile sağlanmakta olduğunu, bu ısı değiştiricisinde de soğutma işinin deniz suyu ile yapıldığını, motor sargılarının soğutulmasında kullanılan ve içinden deniz suyu geçen eşanjör iç içe geçmiş eş merkezli iki borulu bir eşanjör olduğunu,

deniz suyunun geçtiği içteki boru patladığında onu da çevreleyen dış boru da patlayana kadar iç borudan dışarıya çıkan deniz suyunun eşanjörün tasarım özelliğinin bir parçası olan kaçak algılama hattına giderek işletmeciye iç borularda patlak olduğu uyarısını vermesi gerektiğini, dava konusu olayda motorun eşanjöründe bu özellik çalışmadığını,, bu nedenle eşanjörün dış borularında da patlak oluşup motor sargılarına su ulaştığını ve motorun yandığını, bu durumda dava konusu hasarın meydana gelmesi ve büyümesinde;

hem eşanjördeki kaçak algılama dedektör sisteminin uyarı vermemesi ve hem de eşanjördeki boruların delinerek suyun motor sargılarına ulaşması ve kısa devre oluşturmasının eşit oranda etkisi olduğu görüşüne varıldığını, eşanjördeki kaçak algılama sisteminin İtalya’daki üretici firmanın atölyesinde yapılan ve eşanjör açılarak ve fotoğraflanarak yapılan incelemesinde kaçak algılama sisteminin tortu ve debris (birikinti) ile tıkalı olduğu için çalışmadığının eşanjörde kaçak algılama sisteminin boru hattının zaman zaman basınçlı hava tutularak açık tutulması bakım kapsamında olup dava dışı işletmenin sorumluluğunda olduğunu,

dosyaya sunulu bilirkişi raporunda eşanjörün bakım gerektiren bir makine olmadığı ifade edilmekle beraber, dava konusu olayda söz konusu olan eşanjörün motora akuple olduğunu motorun çalışması için elzem olan soğutmayı sağladığını, dolayısıyla bu eşanjördeki en ufak bir arıza/delinme motorun da bozulmasına sebep olduğundan bu eşanjörde kaçak algılama hattının açık tutulması ve bu amaçla bakım yapılması gerektiğini, bu nedenle de davacının sigortalısı işletmenin periyodik olarak eşanjör kaçak hattının bakımını yapması yani basınçlı hava tutarak hattın açık olmasını sağlaması/kontrol etmesi gerektiğini,

bu hattın açık tutulması ve bakımı işletmenin sorumluluğunda olduğu için işletmenin %50 oranında kusurlu olduğunu, dava konusu hasarın meydana gelmesi ve büyümesinde; hem eşanjördeki kaçak algılama dedektör sisteminin uyarı vermemesi ve hem de eşanjördeki boruların imalat hatası kaynaklı olarak delinerek suyun motor sargılarına ulaşması ve kısa devre oluşturmasının eşit oranda etkisi olduğunu;

davacının sigortalısı işletmenin eşanjör kaçak algılama hattının açık olmaması sebebiyle meydana gelen hasarda %50 oranında kusurlu olduğu ve davalı şirketin de eşanjörün imalat hatalı olması sebebiyle %50 oranında kusurlu olduğunu olay sonrası eşanjör ve motor toplam hasar bedelinin ----olduğunu, sovtaj tenzili ve muafiyet sonrasında toplam zarar tazminatının 90.000 USD olacağını belirtmiştir.Tüm dosya kapsamı ve yasal deliller birlikte değerlendirildiğinde;

davacı vekilince sunulan ve dosyada mevcut -------- tarihli, ''İbraname ve Feragatname'' başlıklı, dava dışı sigortalı şirket tarafından davacı sigorta şirketine hitaben düzenlenen ve imzalanan bu belge ile dava konusu tazminat bedeline ilişkin olarak dava dışı sigortalının davacı sigortacıyı ibra ettiği ve üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını ödenen tazminat miktarı kadar davacı sigorta şirketine devir ve temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Buna göre poliçe kapsamında davacı, hasar ile ilgili olarak sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını temlik almıştır. Başka bir deyişle, dava dışı sigortalı şirket, dava konusu hasar ile ilgili kendi akidi davalı ile aralarındaki ------- tarihli sözleşme gereği soğutma motorunun arızalanması sebebiyle talep edebileceği alacağını davacı sigorta şirketine temlik etmiştir.

Temlik sonucu, TBK'nın 183 vd. maddeleri uyarınca alacaklı sıfatı, davacı sigorta şirketine geçmiştir. İşbu nedenle davacının talep hakkı bulunduğu tespit edilmiş olup dava konusu makinenin hasarının 90.000,00 USD olduğu dosya içerisinde bulunan tüm raporlardan tespit edilmiştir.

Öte yandan ---- görevli makine mühendisleri ve elektrik mühendisi bilirkişilerden oluşan (diğer bilirkişi raporlarından farklı olarak tüm heyet teknik bilirkişilerden oluşturulmuş olup işbu nedenle diğer raporlardan ayrılarak işbu rapor esas alınmıştır.) son raporun incelenmesinde davalı ve dava dışı sigortalı şirketin hasarın meydana gelmesinde %50 kusurlu olduğu anlaşılmakla 45.000,00 USD yönünden davacının rücu talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.