İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1054 K.2024/967

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1054 Esas

KARAR NO:2024/967

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ: 28/12/2022

KARAR TARİHİ: 21/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili, müvekkillerin oğlu olan -------- tarihinde geçirdiği iş kazası sebebiyle vefat ettiğini; dava dışı işverenin çalışanlarını ----- başlayarak 1 yıl süre ile ve --- poliçe

nolu ------sigortalandığını; davalı sigorta şirketi ile yapılan şifahi görüşmelerden bir sonuç alınamayınca ekte örneği sunulan 04.10.2022 tarihli dilekçeyle başvuru yapıldığını; olumlu bir sonuç çıkmayınca 250.000,00 USD sigorta tazminatının işlemiş ve işleyecek faizi ile birlikte, fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının tahsili için ----------dosyası ile takip başlatıldığını.

Sigorta poliçesi ile kaza sonucu vefat halinde 250.000,00 USD tutarında (Fiili ödeme günündeki TL karşılığının) sigorta tazminatı ödeneceği kararlaştırıldığını; davalının poliçe ile dava dışı işverene ait 350 çalışanı teminat altına aldığını; sigorta poliçesi ile çalışanların yanı sıra işe yeni girecek çalışanlar dahi teminat altına aldığını; prim tahakkuku gerektirecek işe yeni girişler (çalışan sayısının 350 kişiyi aşması hali) bildirim ve ek prim ile zeyil şartına bağlandığını; işveren şirkete

bağlı işyerleri arasındaki nakiller sigortalı sayısını etkilemediği gibi diğer grup şirketi ---- sigortalı -----bordrosuna geçişler teminatın devamlılığına engel teşkil etmediğinin kararlaştırıldığını; müvekkillerin oğlu müteveffa ------ sigorta ettiren dava dışı şirketin çalışanı ve olayın iş kazası olduğunu; davaya konu --------ile sigorta tazminatı maktu olarak belirlendiği; alacağın likit olduğundan bahisle itirazın kısmen (250.000,00 USD) iptaliyle takiben bu tutar üzerinden devamını, davalının % 20 inkar tahsiline mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili,------- tarihleri arasında geçerli olmak üzere, müvekkil davalı ----- ile dava dışı-----arasında ---- uyarınca akdedildiğini; ayrıca sözkonusu poliçe için sırasıyla ------- tarihli zeyilnameler düzenlendiğini; kaza sonucu vefat halinde kişi başına sorumluluk 250.000,00 USD olduğunu; sözkonusu poliçede; dava dışı ------ sigorta ettiren konumunda olup; sigortalılar ise, adı geçen şirketin, --------- sahası hariç olmak üzere --------çalışma sahalarında çalışan personel olduğunu;

poliçede ayrıca sigortalı konumunda yer alan çalışanların ------bordrosundan ----- bordrosuna geçişlerinin teminat devamlılığına engel teşkil etmeyeceği ve ilgili proje için ------ sigortalı çalışanların teminat altında yer almaya devam edeceklerinin belirtildiğini.

Davaya konu ----tarihli iş kazasından 3 ay önce yapılan ------ sayılı sigorta poliçesinin ayrılmaz bir eki olduğu kararlaştırılan -------- tarihli birinci zeyilnamede; sigorta ettiren işveren tarafından müvekkil ------ tarihli personel listesinde isim ve ----- verilen çalışanların isim ve TC kimlik bilgileri poliçeye kaydedildiğini; zeyilnamede belirtilen personel listesinin, 03.04.2021 tarihli liste ile aynı olduğu ve yıl içerisinde ortalama öngörülen kişi sayısı 350 olarak poliçenin dü-zenlendiğinin belirtildiğini.

Kök/asıl poliçede riziko konusu 350 personel olarak kaydedilmiş iken.

16.04.2021 tarihli zeyilname ile sigorta korumasına alınan çalışanlar, liste halinde isim soyisim ve TC kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle açıklanmış; yeni işe alınan ve müvekkil sigorta şirketine bildirilmeyen personel için sigorta korumasının ne şekilde gerçekleşeceği poliçede özel şartlarında açıklandığını; bu bağlamda Poliçe özel şartında; işe yeni alınmış ancak sigortacıya bildirimi sehven unutulan personelin 60 gün süre ile otomatik olarak sigorta teminatı altında olacağı;

bildirimi takiben ilgili çalışanların, bordroya giriş tarihi itibariyle ve bir zeyilname ile poliçeye ekleneceği ve gün esaslı prim tahakkuk ettirileceğinin düzenlendiğini; buna göre, işe giriş kaydı yapılmış olup da, müvekkil sigortacıya bilgileri iletilmemiş olan yeni personel için işe giriş tarihinden itibaren 60 günlük otomatik sigortalılık süresi sağlanacağı ancak, bu sürenin sonunda sigorta güvencesinin devam etmesi,

işveren tarafından işe giren personele ait kimlik bilgilerinin müvekkili şirkete bildirilmek suretiyle sigortalı listesine dahil edilmesinin talep edilmesine ve ilgili tarih itibariyle çalışan sayısının 350'den az olması durumunda ek prim olmaksızın, 350'yi geçmesi durumunda ise, işe giriş tarihinden başlayarak gün esasına göre tahakkuk edecek ek prim ödenmesi şartına bağlandığını; başka bir anlatımla;

grup ferdi kaza sigorta poliçesinin akdedilmesinden sonra isim ve diğer kimlik bilgilerinin bildirilmesi unutulan yeni personel 60 gün süreyle otomatikman sigortalı sayılacak olmakla birlikte, bu sürenin sonunda sigortacıya bildirilmeyen çalışanlar yönünden sigorta korumasının, çalışan sayısının 350'den az ya da çok olmasından bağımsız olarak bittiğini;

yeni işe giren çalışanlar yönünden sigorta teminatının geçerli olmasının, işe giren personele ilişkin bilgilerin sigortacıya bildirilmesi ve çalışan sayısının yıllık 350'yi aşması halinde ek prim ödenmesi koşuluna bağlı kılınmış olduğu hususunun, davacı tarafın da kabulünde olmakla birlikte, davacı taraf, poliçedeki bildirim şartından bahsetmeksizin, yalnızca yıllık çalışan sayısı ile sigortacıya bildirim yapılması ve yıllık personel sayısının 350'yi aşması durumunda ek prim ödenmesi koşullarından bahsederek,

müvekkil şirkete bildirilmeyen personelin, 60 günlük otomatik sigortalılık süresinden sonra dahi poliçe ile sigorta güvencesinde tutulmaya devam edildiği gibi bir izlenim yaratmaya çalıştığını; oysa, 16.04.2021 tarihli zeyilnamede isim ve TC kimlik numaraları müvekkili sigortacıya bildirilmeyen sonradan işe alınan çalışanların, işe giriş tarihinden itibaren 60 günlük otomatik sigortalılık süresinin sonunda sigorta güvencesinde kalabilmeleri, yeni çalışanların isim ve TC kimlik numaralarının, en geç 60 günlük otomatik sigortalılık süresinden sonra müvekkil sigortacıya bildirilmiş olmasına ve ikinci olarak,

yıllık personel sayısının 350'yi aşması durumunda, aşan her personel için gün esasına göre tahakkuk edecek ek prim bedelinin ödenmesi koşullarının tamamının yerine getirilmiş olmasına bağlı kılındığını; davacılar murisi ------ tarihli listede belirtilmediği gibi; işe başladığı 03 Nisan 2021 tarihinden iş kazasının meydana geldiği 13.07.2021 tarihine kadar da müvekkil sigortacıya bildirilmediğini; müteveffa işçi yönünden otomatik sigortalılık süresi, 02 Haziran 2021 tarihinde sona erdiğini;

bir an için, müteveffa işçinin işe başlama tarihi davacı tarafça ileri sürüldüğü ve ------ giriş kaydında yer aldığı üzere 22.04.2021 olarak kabul edilse dahi, 60 günlük otomatik sigortalılık süresi, en geç 21 Haziran 2021 tarihi itibariyle sona erdiğinden, poliçe özel şartı uyarınca işe giriş tarihinden itibaren 60 günlük otomatik sigortalılık süresinin bitmesinden sonra meydana gelen 13.07.2021 iş kazası tarihi itibariyle müteveffa işçinin poliçe kapsamında sigortalılık sıfatını haiz olmadığından bahisle yerinden olmayan davanın reddi ile davacının % 20 kötü niyetli takip tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK 67 madde gereğince açılan itirazın iptali davası olup, davacılar tarafından davalı aleyhine--------dosyasından başlatılan icra takibinde 250.000 USD asıl alacağı işleyecek yıllık %4 faizi ile birlikte ve tahsil tarihindeki USD'nin Türk Parası karşılığında temini için icra takibinde bulunmuşlar; davalı takip borçlusu 31/10/2022 tarihli ''borcum yoktur'' şeklindeki süresinde bir itirazla takibi durdurmuş, iş bu davada 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmıştır.Takip konusu alacağın temelinde 13/07/2021 günü saat gece 22:00 sularında meydana gelen kaza bulunmakta olup;

---- sınırları içinde bulunan----------bulunan 12 metre uzunluğunda 1,5 ton civarında ağırlığında demir borunun iş makinesi olarak kullanılan vinç yardımı ile indirilmesi sırasında düşmesi sonucu davacıların murisi ---- vefat etmiştir.

Olay nedeniyle ------- dosyasından alınan iş güvenliği uzman raporunda tır şoförü, kale mühendisi ve boş sondörün asli kusurlu; iş güvenliği uzmanın tali kusurlu, vardiya amiri ----- tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir.Ancak sigorta düzenlendiği tarihte cari 6102 sayılı TTK nın 1507-1510 maddeleri arasında düzenlenmiş kaza sigortasının bir türü, niteliği itibarıyla zarar sigortası olmayıp, sigortanın bir meblağ sigortası olduğu, bu tür meblağ (tutar) sigortalarında önceden tespit edilen tutarın rizikonun gerçekleşmesi ile ödenmesi gerektiği, bir başka anlatımla sigortalının kusur ve gelir durumunun önemi olmadığı,

somut olayda kaza yeri ve tarihinin poliçe kapsamında bulunduğunda bir uyuşmazlık olmadığı; uyuşmazlığın poliçe özel şartı kapsamında sonradan işe giren ve kazada vefat eden ------- bildirimin davalı sigorta şirketine yapılmamış olmasının, poliçe teminat kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplandığı; gerek asıl poliçe gerek zeyilnamede kişi sayısının 350 olarak gösterildiği,

asıl poliçenin 10.sayfasında yer alan klozun zeyilnamede “Sigortalı durumunda yer alan çalışanların -----bordrosundan ------bordrosuna geçişlerin teminatın devamlılığına engel teşkil etmeyecek olup, ilgili proje için-------- bordrosuna alınan sigortalı çalışanlar teminat altında yer almaya devam edecektir” biçiminde olduğu; bir başka anlatımla; bahsi geçen şirketler arasında personel geçişinin teminatın devamlılığını engel teşkil etmediği; bunların bildirimi şartının yer almadığı,

Kök poliçede yer alan savunmada yaslanılan Poliçenin 6. sayfasının son paragrafında “ işe yeni alınmış ancak sigortacıya bildirimi sehven-------- unutulan personelin 60 gün süre ile otomatik olarak sigorta teminatı altında olacağı; bildirimi takiben ilgili şahıslar, bordroya giriş tarihi itibariyle ve bir zeyilname ile poliçeye ilave edileceği ve gün esaslı prim tahakkuk yapılacağı; bu arada bir hasar olması halinde emsali görevde çalışanların teminat tutarı esas alınacaktır” notu bulunduğu.

Görüldüğü üzere düzenlemede yer verilen hususun sigorta ettirenin değil işe yeni alınan sigortacıya bildirimi sehven ---------unutulan personelin 60 gün içinde teminatın devamı; bildirimi takip eden tarihte, bordroya giriş tarihi itibarıyla gün esaslı prim tahakkuk yapılacağı düzenlemesi yer aldığı. Kazada vefat eden ----- hiç çalışmadığı ve----- de geçişini de söz konusu olmadığı.

Sigorta-----tarihli işe girişinin yapıldığı; bilahare ---- kodlu aynı Şirket adına -----dosyada işlem gören ----------- kurulu petrol ve gaz çıkarımı sahasında çalışmaya devam ettiği.

Poliçede kişi sayısının 350 olarak belirtilmesinin, rizikoya esas kişiye göre primi belirlendiği sonucun doğurduğu; çalışanın kişisel özelliklere göre değil, gerek zeyilnamede gerekse kök poliçede “kişi sayısının” 350 olarak belirlendiği; yine zeyilnamede her iki şirket arasındaki geçişlerini teminatı etkilemeyeceği yönündeki düzenleme ve bu geçişlerin bildirim ve prim koşuluna bağlanmansın göre, 350 sayısının aşılmamış halinde davalı sigortacı aça-sından “rizikonunum ağırlaşması” sonucunu doğurmayacağı; hal böyle olunca, kaza tarihi itibarıyla ----- sayısının 350’in üzerine olduğu husussu dosyaya yansımadığından,

rizikonun ağırlaşmasının da söz konusu olmadığı sonucuna varılmakla meydana gelen kazanın teminat kapsamı içinde bulunduğu sonucunun doğduğu, getirilen -------- kayıtlarının da ölen işçinin sigortalı kapsamında çalışan işçi olduğunu doğruladığı nazara alınarak; bunları tespit eden uzman bilirkişi heyetine raporları da dikkate alınarak; meblağ sigortası çerçevesinde davacıların icra takibine koydukları alacakta haklı olduğu; yapılan itirazın haksız olduğu, davacı tarafın icra inkar tazminatı istediği, takipte dayanak edilen sigortanın meblağ sigortası olması nedeniyle likit olduğu,

bu sebeple inkar tazminatına hükmedilebileceği nazara alınarak sigorta poliçesi gereğince davalının takibe konan alacağı ödemesi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki karar tesis olunmuştur.

DAVANIN KABULU İLE

Davalının ------------- sayılı dosyasının asıl alacağına yönelik yaptığı itirazın iptali ile;

Takibin 250.000 USD yönünden ve bu bedele takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının USD cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek dönemsel faizler üzerinden faiz yürütülerek devamına,

İcra takibindeki faiz kalemine yönelik her hangi bir itirazın iptali talep edilmediğinden bu kalem için hüküm kurmaya yer olmadığına,

Alacak meblağ sigortasına ait olduğu ve likit olduğu nedeni ile takip talebindeki talep ile bağlı kalınarak 4.658.875,00 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,

Alınması gereken 318.247,75 TL karar harcından dava açılırken peşin olarak karşılanan 55.557,77 TL peşin ilam harcının mahsubu ile eksik 262.689,98 TL harcın davalıdan alınıp hazineye irat kaydına,

Tamamı davacı tarafça karşılanan 55.638,47 TL başvuru harcı ve peşin ilam harcının toplamı ile 15.000,00 TL bilirkişi ücreti 429,00 TL tebligat gideri toplamı 71.067,47 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karar kesinleştiğinde bakiye gider avansı kalırsa davacılara iadesine,

Dava açılmadan önce gidilen zorunlu arabuluculuk gideri 3.200,00 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,

Karar tarihindeki AAÜT gereğince 508.943,75 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,

Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde -------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.21/11/2024