İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/241 K.2023/865

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/241 Esas

KARAR NO: 2023/865

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/03/2022

KARAR TARİHİ: 06/12/2023

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanan muhtelif sözleşmeler ------- yine müvekkili şirket yetkilisi ile davalı şirket yetkilileri arasında teati edilen karşılıklı e-postalarla mutabık kalınan fiyat,

miktar ve vade oranlarına göre ------- alım/satımı konusunda anlaşıldığını ve müvekkili şirketin anlaşma ve yazışmalardaki taahhütlerine sadık kalarak tedarik ve satışını taahhüt ettiği ürünlerin (piyasa koşulları ne olursa olsun) teslimini eksiksiz olarak yerine getirdiğini ve davalı şirketin de her bir parti teslim edilen mala ilişkin fatura bedelini (anlaşılan şekilde) peyderpey ödediğini ve ödemeye devam etmekte olduğunu, taraflar arasındaki ticaret, anılan şekilde devam etmekte iken, davalı şirket, sözleşmelerde ve karşılıklı mutabık kalınan maillerde herhangi bir hüküm ve anlaşma bulunmamasına rağmen, -------- düşüncesi ile,

(özellikle yıl sonlarında bir çok tedarikçisine yaptığı gibi) --- tarihinde,-------- bedeli e-fatura keserek, müvekkili şirkete gönderdiğini, müvekkili şirketin, hiçbir dayanağı olmayan söz konusu faturalara karşı iade faturası kesip, davalı şirkete gönderdiğini ve herhangi bir borcunun bulunmadığını bildirmiş ise de, davalı şirket işbu faturaları iade ederek, bedelsiz faturalara geçerlilik kazandırmaya çalıştığını, bunun üzerine, söz konusu faturalara ------------ tarihli ihtarnameleri ile itiraz edilerek,

söz konusu faturaların davalı şirkete iade edildiğini ve söz konusu faturalara istinaden davalının ticari defterlerinde herhangi bir alacak kaydı oluşturulmaması, işbu kayda istinaden davalı nezdindeki alacaklarından herhangi bir mahsup, kesinti, tahsilat v.s. yapılmaması ihtar edildiğini, tüm ihtarlara rağmen iade edilen faturalarda belirtilen toplam ---- miktar, müvekkili şirketin davalıdan olan alacaklarından cari hesabından) düşülerek, alacakları eksik ödenmiş yani davalı şirketin, bedelsiz faturaları müvekkili şirketten tahsil ettiğini, müvekkili şirket tarafından itiraz edilerek, T.K.

M.21 vd maddeleri gereği iade edilmiş olmasına rağmen, müvekkili şirketin davalı şirketteki alacaklarından düşülerek tamamı tahsil edilen ------ müvekkili şirkete iadesi (ödenmesi) için, ticari ilişkilerin bitmemesi, müvekkili şirketin davalı taraftaki diğer fatura ödemelerinde sorun çıkmaması adına, davalı taraf ile uzun süre görüşülmüş ise de, olumlu bir sonuç alınamadığını, bunun üzerine söz konusu kesintinin iadesi (ödenmesi) için ----- tarihinde davalıya ihtarname keşide edilmiş ancak davalı şirketten yine olumlu bir cevap alınamadığını,

müvekkili şirketin davalı şirketin --- sonunda sözleşmelere ve anlaşmalara aykırı olarak düzenlediği ve taraflarınca davalıya iade olunan fatura bedellerinin alacaklarından kesilmesinden kaynaklanan soruna karşılıklı anlaşma çerçevesinde bir çözüm bulmaya çalışırken, davalı şirketin bu kez, yine yıl sonunda ----- tarihinde, sözleşmede ve karşılıklı maillerde herhangi bir hüküm ve anlaşma bulunmamasına rağmen, bir çok tedarikçisine yaptığı gibi, yine "Yıl sonu aksiyon destek" ismi altında 85.850,00 TL bedeli bir e-fatura keserek,

müvekkili şirkete gönderdiğini, müvekkili şirketçe, söz konusu faturaya 12.01.2022 tarihli ihtarname ile itiraz edilerek, davalı şirkete iade edilmiş ve söz konusu faturalara istinaden ticari defterlerinde herhangi bir alacak kaydı oluşturulmaması,

işbu kayda istinaden davalı nezdindeki alacaklarından herhangi bir mahsup, kesinti, tahsilat v.s. yapılmaması ihtar edildiğini, buna rağmen iade edilen faturada belirtilen toplam 85.850,00 TL miktar da, müvekkili şirketin davalı şirketten olan alacaklarından (cari hesabından) düşülmüş yani tahsil edildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde ve daha sonra mutabık kalınan ticari şartlarda, her yıl sonu ------- isimleri altında bir ödeme yapılacağına dair herhangi bir hüküm veya müvekkili şirketin taahhüt veya kabulü bulunmadığını, davalı şirket tarafından, müvekkili şirkete böyle bir hizmet de verilmediğini,

O halde bu isimler altında kesilen faturalar tamamen karşılıksız olup, herhangi bir ticari ya da hukuki temeli bulunmadığını, buna rağmen, davalı tarafın, söz konusu itiraz ve iade edilen faturaları iptal etmeyip, kayıtlarına alacak olarak kaydettiğini ve müvekkilinin alacaklarından (cari hesabından) düşmek suretiyle tahsil ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla.

197.139,63TL alacaklarının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın taraflar arasındaki sözleşme uyarınca kararlaştırılmış mahkemeler dışında yetkisiz mahkemede işbu davayı açtığından mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesi gerektiğini, HMK uyarınca delillerini ispata elverişli bir şekilde sunmadığını, dava dilekçesinde açıkça hangi delilin hangi vakıayı ispatlamaya yönelik olduğunu belirtmediğini, müvekkili şirketin 2013 yılından itibaren sunduğu hizmet karşılığında belli dönemlerde, davacı şirket adına aksiyon, ürün, satış desteği adı altında faturalar düzenlemekte olduğunu, davacı yanın,

bugüne dek anılan faturalara itiraz etmemiş olup destek faturaları taraflar arasında ticari teamül haline geldiğini, bu nedenle davacı tarafça bu bedellerin iadesinin talep edilmesi, kötüniyetli saiklerle dava ikame etmek olup işbu haksız ve mesnetsiz talebin reddi gerektiğini, davacı yanın, müvekkili şirketçe haklı olarak düzenlenen faturalara TTK m.21/2'de belirtilen 8 (sekiz) günlük süre içerisinde itiraz etmediğini, bu nedenle faturanın içeriğini davacı tarafın kabul ettiği sabit olup davacı yan haksız ve asılsız iddiasını ispatlayamadığını, bu hususta taraflar üzerine düşen herhangi bir ispat külfeti bulunmadığını, davada davacı yanın,

müvekkili şirketin düzenlediği faturalara usul, süre ve yasaya riayet etmeyip geçerli bir itiraz ileri sürmediğinden ve bu faturaları kendi kayıtlarına aldığından, müvekkili şirketçe gönderilen tüm faturaların içeriğinin kesinleştiğini, bu nedenle faturanın aksini ispat yükü tamamıyla davacı tarafta olduğunu, bu hususta taraflarınca ispat edilmesi gereken hiçbir husus bulunmadığını, içeriği kesinleşen faturaların aksinin ispatı ancak kesin ve yazılı delillerle yapılabileceğini, Ancak eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, davacı yanca sunulan ispata elverişli herhangi bir delil bulunmadığını, her türlü dava, talep,

şikâyet ve sair yasal hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla; dosya süresince yapılacak tüm elektronik tebligatların ------ numaralı elektronik tebligat adresine yapılmasına, dosyada başkaca bir elektronik tebligat adresine tebligat yapılmamasına, Taraflar arasındaki yetki sözleşmesine aykırı şekilde ---- Mahkemeleri yerine ----- Mahkemelerinde açılan işbu dosyasının yetkisiz mahkemede açılmış olması,

yetki itirazı sunulmasını ve dosyanın yetkili ---- gönderilmesini açıkça talep etmeleri nedenleriyle Mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili -----önderilmesini, taraflar arasında gerçekleştirilmiş arabuluculuk görüşmelerinin huzurdaki davayı ikame etmeye elverişli olmaması, huzurdaki davanın arabulucuya başvurulmaksızın, TTK m.5/a'da düzenlenen özel dava şartı eksikliğiyle ikame edilmesi, bu nedenle eldeki davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, müvekkili şirketin sunduğu hizmetler karşılığında ----yılından itibaren belli dönemlerde davacı şirket adına aksiyon, ürün, satış desteği adı altında faturalar düzenlemesi,

davacı yanın bugüne dek anılan faturalara itiraz etmemiş olması, bahsedilen faturaların düzenlenmesi hususunda tarafların mutabık olması, işbu süregelen destek faturaları uygulamalarının taraflar arasında ticari teamül haline gelmesi, davacının hiçbir itiraz etmeksizin ödediği bu faturalara ancak müvekkili şirket ile ticari ilişkisi sona erince itiraz etmesi ve huzurdaki davayı açması,

bu nedenle davacı tarafça kötüniyetli saiklerle bu bedellerin iadesinin talep edildiğinin açık olması nedenleriyle davanın haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, TTK m.21 f.2 hükmü gereği faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içerisinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmadığından faturanın içeriğinin kesinleşmiş olması, davacının da müvekkili şirketin gönderdiği faturalara usul, süre ve yasaya uygun bir şekilde itiraz sunmaması, iddia edilen itirazların süresinde olmayıp geçersiz olması, davaya konu faturaların davacı yanca kendi kayıtlarına alınması,

faturanın içeriğinin kabul edildiğinin kanuni karineye göre açık olması, davacının huzurdaki dosyaya herhangi ispata elverişli delil sunamamış olması sebepleriyle ve re'sen dikkate alınacak gerekçelerle davanın esastan reddini, davacının tüm talepleri ile birlikte davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafından davacı adına tanzim edilen faturaların davacı alacağından mahsup edilmesi sebebiyle açılan alacak davasıdır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasındaki ticari ilişki itilafsız olup, itilaflı davalı tarafından kesilen faturalardaki mal/hizmetin davacıya verilip verilmemesi, dava tarihi itibari ile bu faturaların geçerli olup olmadığı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından, öncelikle davacının ticari kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak üzere------ Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına, karar verilmiştir.

----Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesince alınan bilirkişi --- Tarihli raporunda; davacı ----- yasal defterlerden olan Yevmiye ve Kebir Defterinin E-Defter kapsamında tutulmuş olduğu, davaya konu edilmeyen ancak işbu dava ile de ilgili belgelerin zamanında ve usulüne uygun olarak defterlere kayıt edildiğinin görüldüğü, davacı yasal defterlerinden; Davacı ile davalı arasında 01/01/2020 tarihi öncesinden gelen mal alım satımına dayalı ticari bir ilişki bulunduğunun anlaşıldığı ve 2021 yılında da mal alım satımına dayalı ticari ilişkinin devam

ettiğinin anlaşıldığı, Her iki tarafın da 2020 ve 2021 yıllarında e-fatura mükellefi/kullanıcısı olduğu,

Davaya konu edilen, davalı tarafça davacı adına düzenlenmiş olan 31.12.2020 tarihli işbu raporda listelenen 84 adet fatura karşılığı toplamda 111.289,64 TL

bedel içeren e-faturaların, davacının 2020 yılı yasal defterlerine kayıtlı olmadığı ve 2020/Aralık dönemine ait KDV Beyannamesinde İndirim

Konusu yapılmadığı, Davaya konu edilen, davalı tarafça davacı adına düzenlenmiş olan -------e-faturanın, davacının 2021 yılı yasal defterlerine kayıtlı olmadığı ve 2021/Aralık dönemine ait KDV Beyannamesinde İndirim Konusu yapılmadığı,

davaya konu edilen ----- tarihli, işbu raporda listelenen 84 adet e-fatura

karşılığı toplamda ----- bedel içeren faturaların ve ---- tarih,------ bedelli e-faturanın “ürün destek, aksiyon destek ve bu faturalara istinaden kesilen iade faturalarının iadesi” olarakdüzenlenmiş olduğu, herhangi bir mal teslimi/iadesini içermediği, dosya kapsamına tarafların sunduğu sözleşmelerde de, davalı tarafından bu yönden faturaların düzenlemesi ve söz konusu faturaların hangi sürede ödeneceği ve/veya mahsubu ile ilgili de herhangi bir düzenleme bulunmadığı, İşbu raporun “D-DAVALI TARAFINDAN DOSYAYA SUNULAN

FATURALAR” bölümünde listelenen 31.01.2018 tarihli, 9 Adet fatura karşılığı toplamda 2.100,00 TL bedel içeren, “Ocak Ayı Aksiyon Destek” açıklamalı faturaların, davalı tarafça iddia edildiği üzere; taraflar arasındaki sözleşmede düzenlenmemiş olmasına rağmen, davacı itirazıbulunmadığından, faturaların

içeriği yönünden (ürün destek, aksiyon destek) ticari teamüloluşup/oluşmadığı

hususundaki takdirin Mahkeme’ye ait olduğu, davacı tarafça, işbu davaya konu edilen 197.139,63 TL “alacak” tutarının.

31.12.2020 tarihli 84 adet fatura karşılığı toplamda 111.289,64 TL bedel içeren ve 31.12.2021 tarihli 1 adet karşılığı 85.850,02 TL bedel içeren ve de genel toplamda 197.139,64 TL tutarındaki, davalı------tarafından davacı ------ adına düzenlenmiş olan “ürün destek, ürün aksiyon” fatura bedellerinin (davacı itirazlarına rağmen), davalının davacıdan mal alımına istinaden borçlandığı cari hesap bakiyesinden mahsup edilmek suretiyle oluştuğunun görüldüğü,

(diğer bir deyişle davalının mal alımlarına karşı davacıya borçlandığı ödeme tutarlarından, davaya konu edilen e-faturalar tutarında eksik ödeme yapılması suretiyle oluştuğu) (davacı borcunun bu fatura tutarları kadar eksik ödenmiş olduğu hususunda tarafların çekişmelerinin de bulunmadığı) Davacı ----- tarafından davaya konu edilmiş olan, elektronik ortamda davalı ---- tarafından, davacıya gönderilen e-

faturaların, davacının sistemine ulaştığı tarihte mi yoksa elektronik tebligattaki gibi gönderildikten 5 gün sonra mı tebliğ edilmiş sayılacağı hususunun, hukuki ve de bilişim bilgi/uzmanlığı gerektirdiğinin değerlendirildiği bu yönlerden de

uzmanlık alanıma girmediğinden; söz konusu faturalara zamanında itiraz

edilip/ edilmediği hususunda değerlendirme yapılamadığı fakat söz konusu faturaların davacı sistemine geliş tarihleri ve de davacının noter ihtarnameleri ile itiraz tarihlerinin raporunda; ” Davaya Konu Faturalar” bölümünde listelendiği, bu husustaki nihai takdirin Mahkeme’ye ait olduğu,

1.Seçenek: Davaya konu edilen e-faturaların; taraflar arasındaki

sözleşmelerde düzenlenmemiş olmasına rağmen taraflar arasında ticari teamül oluştuğu ve davacı tarafından da süresi içerinde itiraz edilmediğinden fatura içeriklerinin kabul edilmesi gerektiğinin takdir edilmesi durumunda; işbu davaya

konu davacı alacağı bulunmadığı, 2.Seçenek: Davaya konu edilen e-faturaların; taraflar arasındaki

sözleşmelerde düzenlenmediği fakat fatura içerikleri hususunda taraflar arasında ticari teamül oluştuğu ancak davacının e-fatura sistemine ulaşan davaya konu faturaların, tebliğ edilmiş sayıldığı tarihlerin de belirlendikten sonra, davacının süresi içerisinde faturalara itirazlarının geçerli olduğunun takdir edilmesi durumunda; işbu davaya konu, davacı --------- davalı ------- asıl alacak hakkı bulunduğu, 3.Seçenek: Davaya konu edilen e-faturaların; taraflar arasındaki

sözleşmelerde düzenlenmediği ve fatura içerikleri hususunda taraflar arasında ticari teamül de oluşmadığının takdir edilmesi durumunda, işbu davaya konu,

davacı ---- davalı ---- asıl alacak hakkı bulunduğu, rapor edilmiştir.

Davacı ticari defter ve kayıtları incelenmiş olup, davalı tarafında ticari defter ve kayıtlarının burada incelenmesi gerektiği; davalının teamül savunması nazara alınarak, ---- yılına ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğinden ve taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından, TTK 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca DAVALININ ----- yıllarına ilişkin tüm yasal ticari defterleri (defteri kebir, yevmiye, envanter defterleri ile ve var ise muavin kayıtları ve dayanak belgeleri) üzerinde Mahkememizce resen seçilen mali müşavir bilirkişi eşliğinde ----- incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

İnceleme günü dosyanın incelenmesinden bilirkişi ücretinin yatırıldığı, ancak gelen olmadığı ve defter ibraz edilmediği görülmekle; incelemenin yapılamadığına dair tutanak tutulmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ve davalı arasında yapılan sözleşmelere istinaden mal alım/satımına dayalı ticari ilişki olduğu, ancak davalı tarafından sözleşme de hüküm bulunmamasına rağmen, davacı tarafından kabul edilmeyip itiraz edilen ''ürün destek ve aksiyon destek'' isimleri altında ----- adet fatura karşılığı toplamda----- tarihinde 1 adet karşılığı ------- davacının davalı şirketten olan alacağından düşülmek suretiyle haksız olarak tahsil edildiğini ileri sürmüş olup;

davalı ise cevap dilekçesinde davacı ile aralarında uzun yıllardan beri süre gelen ticari ilişki olduğunu, dava konusu faturaların düzenlenmesinin ticari teamül haline geldiğini, ayrıca dava konusu faturalara süresinde itiraz etmediğini bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Tarafların tacir olması ve yapılan işlerin de faturaya bağlanması nedeni ile öncelikle tarafların defter incelemelerine bakılmıştır.

Davacı şirketin ticari ilişkinin gerçekleştiği yıllara ilşkin ticari defterlerini bilirkişi incelemesine ibraz ettiği, davalı şirketin ise ticari defter ve kayıtları ibraz etmediği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunda; davacı ----yasal defterlerden olan Yevmiye ve Kebir Defterinin E-Defter kapsamında tutulmuş olduğu, davaya konu edilmeyen ancak işbu dava ile de ilgili belgelerin zamanında ve usulüne uygun olarak defterlere kayıt edildiğinin görüldüğü, davacı yasal defterlerinden; davacı ile davalı arasında 01/01/2020 tarihi öncesinden gelen mal alım satımına dayalı ticari bir ilişki bulunduğu, 2021 yılında da mal alım satımına dayalı ticari ilişkinin devam Ettiği, her iki tarafın da 2020 ve 2021 yıllarında e-fatura mükellefi/kullanıcısı olduğu,

davaya konu edilen, davalı tarafça davacı adına düzenlenmiş olan 84 adet fatura karşılığı toplamda 111.289,64 TL

bedel içeren e-faturaların, davacının 2020 yılı yasal defterlerine kayıtlı olmadığı ve 2020/Aralık dönemine ait KDV Beyannamesinde İndirim

Konusu yapılmadığı, davaya konu edilen, davalı tarafça davacı adına düzenlenmiş olan ----- nolu fatura bedeli olan ----- e-faturanın, davacının 2021 yılı yasal defterlerine kayıtlı olmadığı ve 2021/Aralık dönemine ait KDV Beyannamesinde İndirim Konusu

yapılmadığı, davaya konu edilen 31.12.2020 tarihli 84 adet e-fatura

karşılığı toplamda 111.289,64 TL bedel içeren faturaların ve ----- bedelli e-faturanın “ürün destek, aksiyon destek ve bu faturalara istinaden kesilen iade faturalarının iadesi” olarak düzenlenmiş olduğu, herhangi

bir mal teslimi/iadesini içermediği, dosya kapsamına tarafların sunduğu sözleşmelerde de, davalı tarafından bu yönden faturaların düzenlemesi ve söz konusu faturaların hangi sürede ödeneceği ve/veya mahsubu ile ilgili de herhangi bir düzenleme bulunmadığı, 9 Adet fatura karşılığı

toplamda 2.100,00 TL bedel içeren, ---- açıklamalı faturaların, davalı tarafça iddia edildiği üzere; taraflar arasındaki sözleşmede düzenlenmemiş olmasına rağmen, davacı itirazı bulunmadığından, faturaların içeriği yönünden (ürün destek, aksiyon destek) ticari teamül oluşmadığı,

davacı tarafça, işbu davaya konu edilen 197.139,63 TL “alacak” tutarının;---- adet fatura karşılığı toplamda ----ve ---- tarihli 1 adet karşılığı ---- bedel içeren ve de genel toplamda --- tutarındaki, davalı ---------- tarafından davacı ---dına düzenlenmiş olan “ürün destek, ürün aksiyon” fatura bedellerinin (davacı itirazlarına rağmen), davalının davacıdan mal alımına istinaden borçlandığı cari hesap bakiyesinden mahsup edilmek suretiyle oluştuğunun görüldüğü,

(diğer bir deyişle davalının mal alımlarına karşı davacıya borçlandığı ödeme tutarlarından, davaya konu edilen e-faturalar tutarında eksik ödeme yapılması suretiyle oluştuğu) tespit edilmiştir. Somut olayda davalı söz konusu kesintilerin teamüle dayanıp yapıldığını iddia etmiş olup ancak ihtarlı inceleme kararımıza rağmen ticari defter ve kayıtları sunmadığı için bu teamülün davalı kayıtlarında incelenerek ispatı mümkün olmamıştır.

Geriye davacı kayıtları kalmış olup, davacı kayıtlarında sadece davalının bildirdiği ve davacıya sunduğu 9 adet kesinti faturası yer aldığı bunların dışında kesinti faturası bulunmadığı, taraflar arasında ----yılından beri devam eden ilişkide sadece ----- yılında 9 adet fatura karşılığı toplamda 2.100 TL bedel içeren ''ocak ayı aksiyon destek'' açıklamalı faturaların davacı tarafından kabulü iyiniyet gösterisi niteliğinde olup, teamül oluşturduğunu göstermez.

Davalı taraf daha fazla ve değişik yıllarda kesinti faturası sunmadığından mevcut durum ile kesinti yapması haksız olduğu nazara alınarak; davanın kabulü ile 197.139,63 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde karar tesis olunmuştur.