İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/510 K.2025/276

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/510 Esas

KARAR NO : 2025/276

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25/06/2015

KARAR TARİHİ: 09/04/2025

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasında --- arıtma tesisi inşaatları kapsamında atıksu artıma tesisi inşaatının elektromekanik, saha borulama ve tesisin işletme ve bakımı işleri için ----- tarihli sözleşmeler imzalandığını, sözleşmelere göre iş sahibi iller bankası----- olup, müvekkilinin ise bu alt taşeron ile sözleşme imzaladığını, bu sözleşmelere göre ----yapılacak tesisin inşaatı ----- saha borulama ve tesisin işletme ve bakım işi için 1.000.000,00 TL bedelli 23/07/2013 tarihli anlaşma, ------ bedelli anlaşma yapıldığını, sözleşmeler kapsamında muhataba müvekkili şirket tarafından -------- bedelli olmak üzere teminat mektubu verildiğini,

anılan sözleşme kapsamında müvekkilinin gösterilen işleri yapmasının ancak yüklenici ve alt taşeron tarafından ikmal edilmesi gereken işlerden sonra mümkün olduğunu, bu hususta müvekkiline iş programı verildiğini, işin gidişatına göre imalatın mümkün olmadığını ve müvekkili şirketten kaynaklanmayan sebeplerle ve sözleşme kapsamına giren ve müvekkili şirketin iş yapmasına mani olan işlerin yapılmaması nedeniyle işlerin gecikmeye girdiğini, davalı tarafından yapılması gereken işler süresinde yapılıp müvekkilinin 30/10/2013 tarihinde bitirilemediğini,

ancak davalı tarafın kendi kusuru olmasına rağmen sözleşme kapsamında verilen teminatları paraya çevirdiğini ve müvekkili ile olan sözleşmeyi feshettiğini, bunun üzerine davacının sözleşme kapsamına göre yapılması gereken ve sözleşmenin yerine getirilmeme sebeplerini içeren tespit talebinde bulunmuş ve yapılan tespitlerde de gecikmenin müvekkili şirketten değil muhataptan kaynaklandığının belirlendiğini, davalı tarafa ihtarname keşide edildiğini, bu işlemler üzerine davalı aleyhine ----- Esas sayılı dosyası takip ile teminat mektubu bedellerinin geri istendiğini, ancak davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini beyanla,

haksız itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında 2 adet taşeronluk sözleşmesi akdedildiğini, iş başladıktan kısa bir süre sonra davacının işi yavaştan aldığını gören ana yüklenici firmaların alt yüklenici müvekkili firmaya uyarı yazısı gönderdiğini ve davacı tarafın işi yapmaması nedeniyle doğacak zararları taraflarından talep edeceklerini, davacı firmanın işi yapmadığını, yapılan uyarılara rağmen hiçbir iyileşme olmadığını, yazılı olarak müvekkili şirkete bildirdiğini, davacı taraf ile yapılan görüşmelere rağmen davacı tarafın uyarıları dikkate almadığını,

davacı tarafın gerekçe olarak -------firması ile sözleşme yaptığını ancak ilgili firmanın mekanik işlerle ilgili taahhüdünü bıraktığını, bu nedenle sıkıntıya girdiğini beyan ettiğini, davacı tarafa birçok ihtarname çekilerek uyarıda bulunmalarına rağmen taraflar arasında akdedilen meri sözleşmeye aykırı davrandığını, taahhüt ettiği sürelerde taahhüt ettiği işleri bitirememiş olduğunu, kafi miktarda işçi ekipman şantiyede bulundurmadığını, yetersiz olduğunu, son kez kendilerine süre verildiğini, belirtilen sürelerde sözleşme konusu işleri yapmadığı takdirde teminatlarının irad kayıt edileceğini,

sözleşme konusu işlerin nam ve hesaplarına başka bir taşerona yaptırılacağının ihtaren bildirildiğini, davacı tarafın bu ihtara rağmen şantiyede çalışmamaya devam ettiğini ve ihtarlarına karşı ihtar ile cevap verdiğini, bunun üzerine ilgili ihtara karşı ihtarname keşide edilerek sözleşmenin fesih edildiğini ve sözleşme konusu işlerin 2 ayrı taşerona yaptırıldığını, davacı tarafın haksız olarak fesih edildiğini, kendilerine iş programı verilmediğini iddia ettiğini, ancak davacı tarafla akdedilen sözleşmenin 13 maddesi gereği iş programının belli olduğunu, sözleşmenin feshi tarihine kadar davacı tarafın yaptığı hakkedişin belli olduğunu,

hakkediş bedelinin davacıya ödendiğini, davacı tarafın hem yer teslimi yapılmadığı için geciktiğini, çalışamadığını belirtmekte, hemde 679.550,76TL ve 15.009,60 Euro'luk gibi büyük bir ölçekli imalat vb. Yaptığını iddia ettiğini, iş bu hususun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayrıca taraflarına kasıtlı olarak tebliğ edilmeyen tespit raporlarına itiraz ettiklerini, ilgili raporların haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun kanıtı için sözleşme feshi tarihi olan ---- tarihinde ilgili şantiyelerde mekanik ve elektrikle ilgili hakkediş yapılıp yapılmadığının işin sahibinden sorulması gerektiğini beyanla,

haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacı tarafın %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.

Mahkememizce, davacı ile davalı arasında imzalanan ----- tarihli sözleşme kapsamında verilmiş olan teminat mektubunun davalı tarafça nakde çevrildiği ve sözleşmenin feshedildiği uyuşmazlık konusu olamayıp, uyuşmazlık feshin haklı nedenle yapılıp yapılmadığı ve teminat miktarının tahsilinin mümkün olup olmadığı, davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı, iptali gerekip gerekmediği ve icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilmeyeceği tespit edilmiştir.

Mahkememizin ----- Karar sayılı ilamı ------- ilamı " somut olayda; mahkemece gerektiğinde mahallinde keşif te yapılarak hükme esas alınan raporu hazırlayan bilirkişi kurulundan sözleşmenin davalı yüklenici yanca feshi anındaki eksik ve ayıplı işlerin neler olduğunun tespiti konusunda ek rapor aldırılması, belirlenen eksik işlerin ne kadarının dava dışı taşeronlarca yapıldığı konusunda davalının ispat vasıtalarının değerlendirilmesi, bu konuda davalı yanca ibraz edilen faturaların ispat için yeterli olmadığının gözetilmesi,

davalı yüklenici tarafından dava dışı taşeronlara yaptırıldığı ispat edilen işlere ilişkin davalı yanca yapılan ödemelerin yapılmasının gerekip gerekmediğinin belirlenmesi, akabinde sözleşmenin 4.2., 15/3. ve 24/2.

Maddeleri uyarınca kesin teminat mektubunun davalı yüklenici yanca nakte çevrilmesinin haklı olup olmadığı konusunda esas hakkında karar verilmesi gerekirken, bu hususlara değinilmeksizin ve ispat vasıtaları üzerinde durulmaksızın hükme esas alınan bilirkişi kurul raporundaki davacı tarafından eksik bırakıldığı iddia olunan işlerin fesih sonrasında dava dışı taşeronlara tamamlatıldığı şeklindeki belirleme gereğince eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. " denilerek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

------- NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE talimat yazılarak Mahkemece keşif günü belirlenmesi bunu belirleyen tensip zaptında taraf tanıklarının da keşif mahallinde davacının yaptığı ve/veya yarım bıraktığı işlerle bu işlem seviyesi ile yarım bırakılma söz konusu ise davalı tarafından bu işlerin 3. Şahıslara tamamlatıp tamamlatılmadığı ve davalının sunduğu faturaların bu beyanlara göre tamamlatıldığı iddia edilen kısma uygunluk arz edip etmediği hususunda rapor hazırlanmasının istenilmesine,

Mahkememizce resen seçilecek ELEKTRİK ELETRONİK BİLİRKİŞİSİ, İNŞAAT BİLİRKİŞİSİ VE MAKİNE MÜHENDİSİ eşliğinde keşif yapılmasının ve tüm dosya kapsamı ile dosya içerisinde daha önce aldırılan raporlarda değerlendirilerek mahallinde mahkememizce resen seçilecek bilirkişi eşliğinde KEŞİF yapılmasının istenilmesine, Talimatla yapılacak keşif gününün talimat mahkemesince belirlenip her iki taraf vekiline de tebliğine, tarafların tanıklarının keşif esnasında dinlenilmesine, karar verilmiştir.

Bilirkişiler 07/09/2023 tarihli raporunda.

Taraflar arasında akdedilen------ yapım işleri sözleşmesi kapsamında (50.000,00 TL) ve (60.000,00 TL) tutarında banka teminat mektuplarının sözleşmenin fesih edilmesi neticesi irad kaydedilmesine ilişkin dava dosyası, ---- D.İş sayılı dosya kapsamında oluşturulan bilirkişi heyet raporu ve tesislerde yapılan incelemeleri neticesi, Her iki arıtma tesisinde işlerin istenilen nitelik ve hızda yapılamaması nedeniyle fesih edildiği, kalan işlerin sözleşme feshi sonrası yeni şirketlere ----- yaptırılmış olduğu bu işlerin tesisin iş akış programına göre tesislerin işletmeye alınma öncesi işleri olduğu,

fesih gerekçelerinin taraflar arasında akdedilen sözleşme ilgili maddeleri kapsamında olduğu rapor edilmiştir.

Bilirkişi raporunun geldiği, ancak talimat istem yazımızda belirttiğimiz inceleme gününün taraflara tebliğ edilmesine rağmen her 2 tarafın da akdin feshi esnasında ne miktar için davacı taşeron için yapıldığı, geriye ne miktar işin kaldığı hususunun belirlenmesi yönünden keşif mahallinde tanık hazır etmedikleri bu nedenle bilirkişi heyeti zarara konu bir tamamlama oranına göre bir hesaplama çıkaramadığı, genel ispat kuralları çerçevesi ve mevcut delil durumuna göre rapor hazırlandığı,

bu duruma göre de davacı tarafından bildirilen iş oranı tespit edilemediğinden karara esas alınamayacağı hal böyle olunca davacının bakiye iş bedeli için açtığı ---dosyasının ve varsa bilirkişi raporundan faydalanması gerektiği belirlendiği anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı ve-------ilamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davanın taraflar arasındaki 23.07.2013-25.06.2013 tarihli sözleşmeler gereğince davacının alt taşeron ile yapmış olduğu anlaşma dahilinde elektromekanik saha borulama işinin üstlenildiği, sözleşme gereğince davalıya verilen teminat mektuplarının sözleşmenin feshedilmesi nedeni ile paraya çevrilmesinin haklı olup olmadığı ve haksız ise teminat mektubu bedellerinin iadesi amacıyla iş bu dava açılmıştır. Taraflar arasında eser sözleşmesi mevcuttur.

Davalı alt yüklenici bir kısım işleri davacıya taşere etmiş olup; olayımızda davacı yüklenici davalı işverendir. Aralarındaki sözleşmeye göre dava konusu edilen teminat mektubu bedelleri davacı yüklenicinin edimlerini yerine getirememesi halinde kullanılmak üzere verilmiş olup; sözleşme gereğince avans niteliğindeki ödemeleri teminat altına alma gayesine yönelik değildir.

Bu nedenle taraflar arasındaki ilişkide taraflar arasında fesih önem arz etmektedir.---- kararında da bunun tespiti için keşif yapılması vurgulanmıştır. Mahkemece talimat ile yapılan keşifte davacı yüklenicinin yaptığı işlerin oranı ve ayıp olup olmadığı tespit edilememiştir. Zira davacıya el çektirilen inşaatın seviyesi ve yapılan işlerin ayrıştırılması için her iki tarafta tanık gibi işleri gösterecek ilgililer gibi delilleri ibraz etmemiştir.

Ancak aynı taraflar arasında açılan ve red ile sonuçlanan ------ Karar sayılı dosyada verilen 28.08.2020 tarihli bilirkişi raporunda bu hususlar tespit edilmiş olup; davacının üstlendiği mekanik işlere hiç başlanmadığı----- elektrik işleri ------- seviyesinde olduğu, bu haliyle yapım süresi sonunda işlerin davalı tarafından kabulünün beklenemeyeceği nazara alınarak davalının sözleşmeyi feshi haklı görülmüş ve sözleşme gereği davalının teminatı nakde çevirmekte haklı olduğu,

bu duruma göre icra yoluyla teminat mektupları nakde çevrilmesi davacıya bir de icra masrafı çıkaracağı, teminat mektubunun niteliği doğrudan paraya çevrileceği olduğundan; davanın reddine ve şartları oluşmayan kötü niyet tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.