İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/363 K.2026/161

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/363 Esas

KARAR NO : 2026/161

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 1705/2024

KARAR TARİHİ : 18/02/2026

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, borçlusu keşideci tarafından müvekkiline ödeme yapmak üzere verilen --------- Şubesine ait keşidecisi ----------Ş. olan 15/09/2024 keşide tarihli ve ----------- seri no.lu çekin gönderilen kargolar arasına karışıp kaybolduğunu, Çekin başka bir 3.kişi eline geçmesi kuvvetle muhtemel olduğunu, çekin 3. kişilere ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama sonunda da çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK.

818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.---------Ş'nin 25/09/2024 tarihli yazı cevabında; ---------- Şubesi müşterisi --------- ŞİRKETİ firmasının--------- no.lu hesapta izlenen; --------- seri no.lu 15/09/2024 keşide tarihli 200.000 TL tutarlı çek, ---------Ş. ibraz edilmiş olup, takas uygulamaları kapsamında 16/09/2024 tarihinde Bankamızdan sorulan iş bu çek 97- (MAHKEME KARARI OLAN ÇEK) koduyla işlem gördüğünü, Çek bedeli ödenmediğinin bildirildiği görüldü.

28/05/2025 tarihli duruşma tutanağı ara karar ile;Davacı vekiline ---------Şubesi, --------- seri numaralı, keşidecisi ---------Ş. olan 200.000,00 TL bedelli çek yönünden istirdat davası açması için davacı vekiline gelecek celseye kadar kesin süre verilmesine, dosya açıldığında dosya ve mahkeme bilgilerinin mahkememize bildirmesine, kesin süre içerisinde dava açılmaz ise bu çekler yönünden davanın reddedileceğinin davacı vekiline ihtar edildiği görülmüştür.

Davacı vekili UYAP'tan gönderdiği tarihsiz dilekçe ile süresi içinde ----------- esas sayılı dosyasından istirdat davası ikame edildiğini beyan etmiştir. Tüm dosya kapsamı itibarı ile. Davacı vekiline mahkememizce çek istirdadı davası açmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmiş, çek üzerindeki ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılıp kaldırılmaması hususunun davacıya TTK 763.

Maddeye göre verilen sürenin sonunda davacının eylemine göre karar verileceği anlaşılmakla, davacı vekili UYAP'tan gönderdiği tarihsiz dilekçe ile --------- Esas Sayılı dosyası ile çek istirdadı davası açtıklarını bildirmiştir. Davacı vekili 18/02/2026 tarihli duruşmada; istirdat davasını açtıklarını, bu doğrultuda karar verilmesini beyan etmiştir.

TTK nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)TTK nın 764/1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde karar verilmelidir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; ---------- Şubesine ait Keşidecisi ----------Ş. Olan 15/09/2024 tarihli ------------ seri nolu 200.000,00 TL bedelli bir adet çekin yetkili hamil olan davacı uhdesinde iken kaybolduğu iddiası ile eldeki zayi davasının açıldığı, davaya konu çekin bankaya ibraz edilmesi nedeni ile davacı vekiline mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda mahkememizce süre verildiği,

kendilerine verilen süre içerisinde davacı vekilinin çek istirdat davasını ------------ Esas Sayılı dosyası ile açtıklarını, eldeki davanın konusuz kaldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, çekin bulunmuş olması ve çekin istirdatı davasında ödemeden men yasağına ilişkin tedbirin değerlendirilmesi gerektiği kanaati ile karar ile birlikte tedbirin kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.