İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/525 K.2025/366

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/525 Esas

KARAR NO: 2025/366

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/11/2018

KARAR TARİHİ: 07/05/2025

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ile cam imalatı satışı sözleşmesi çerçevesinde kurulan ticari ilişki kapsamında davalı tarafa çeşitli tarihlerde cam imalatı, satışı ve teslimi yapıldığını, her bir imalat için düzenlenen üretim fişleri ve buna göre düzenlenen irsaliyeli faturalarla mal teslimini gerçekleştirdiğini, davalı tarafın kendisine gönderilen faturalara hiç bir itirazda bulunmadığını, borcun ödenmediğini, cari alacak için ----- Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, dosyaya itiraz edildiğinden takibin durduğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına ve % 20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takip konusu çekteki imzanın müvekkili şirketin yetkilisine ait olmadığını, çekin zaman aşımı nedeniyle ----- Esas sayılı dosyasından verilen karar ile takibin iptal edildiğini, dava konusu çekin 13/08/2018 tarihi itibari ile müvekkilinden alacaklı olmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin eski ortaklarından ve aynı zamanda ---- Esas sayılı dosyasının takip konusu diğer borçlunun hissedarı ve müdürü olan-----şirketteki hissesini -----devrederek şirketten ayrılarak şirket müdürlüğünün sona erdiğini, sonrasında farklı tarihlerde hisse devri sözleşmesi ile hisselerin farklı kişilere devredildiğini,

son yapılan devirler ile müvekkil şirketin tüm hisselerinin ---- ait olduğunu, müvekkil şirket ticari defter ve kayıtlarına göre davacı şirkete borçlarının bulunmadığı gibi, ---- tarihi itibariyle davacı tarafa verilen ----- Esas sayılı dosyasına konu edilen çekteki ciranta imzasının ---- temsil ve ilzam yetkisi sona erdikten sonra sahte olarak atıldığını, müvekkil şirketi dolandırmak maksadıyla aynı yöntemle defalarca işlem yapıldığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.

Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Celp edilen ---- sayılı dosyasının incelenemesinde; cari hesaptan kaynaklı 8.057,41 TL alacak için icra takibi başlatıldığı, süresinde yapılan itiraz ile takibin durduğu anlaşılmıştır.

Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez 04/12/2020 tarihli bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle.

Davalı şirket adına ----- vade tarihli düzenlenen ---- çekin Davacıya ciro edilmesi sonucu, davacı şirketin de ---- ciro ettiği ve ---vade tarihinde, çekin karşılıksız çıkması nedeniyle iptal edilerek, Davacı Şirketin vekiline çek yaprağı karşılığı zorunlu olarak -------Ödemesi nedeniyle, davacı şirketin çekten kaynaklı tahsilatını yapamamış olması nedeniyle, 7.012.00 Tl. olduğu, (Keşide eden, ciro eden in yetkili veya imza konusu ispatı davalı ya aittir) 7.012.00 Tl. çekten zararı olmasına rağmen, bu kez 18.10.2018 tarihinde, çekin tamamı olan 8.057.

Tl. üzerinden cari hesap bakiyesi üzerinden ---- esas dosyası ile takibin yapıldığı, ancak davalı şirketin, cari hesap bakiyesinde, davacı şirketi sadece ---- Kuruş borçlu olduğu, davacı şirketin cari hesap kaydı incelendiğinde 27.3.20134 tarihi itibariyle,, 0.41 Kuruş bakiye ile mutabık olunduğu daha sonra, düzenlenen işbu 8.057.00 TL’lik çek ile Davacı şirket kaydına Dekont tanımı ile tekrar borç kayıt edilmek suretiyle, 0.41 kuruşluk bakiyenin 8.057.41 Tl. ye getirildiği, Bu tutarı şüpheli alacaklar hesabına aktarmak ve karşılık ayırmak suretiyle kayıt düzeni oluşturduğu görülmüştür.

Davalı şirket adına düzenlenen ve ciro edilen ve sonunda çeki düzenleyen şirket vekili tarafından 1.045.00 Tl. si tahsil edilen çek ayrıca, 31.7.2013 tarihinde keşide edilen çekle ilgili olarak 25.5.2018 tarihinde takip yapıldığından 3 yıllık zamanaşımı süresini takip tarihi itibariyle dolmuş olması nedeniyle, TTK 814/1, İİK 168/5 maddeleri de gözetilerek zaman aşımı nedeniyle, takibin iptaline karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, bütünlük içinde sadece kayıt düzeni ve işleyişi yönünden değerlendirmede, davacı, --------- davalıdan cari hesap bakiyesinden kaynaklı 0.41 Kuruş alacağının olduğu, 8.057.00 TL alacağa ilişkin çek hareketinin, fiiliyatı ve yargılama safhaları ve kayıt düzeni yönünden konusuz kaldığı kanaatine ulaşıldığı bildirilmiştir.Dava itirazın iptali davasıdır. Mahkememiz takibe konu belge ve kalemler ile sınırlıdır.

Takip 18.10.2018 tarihli Cari Hesaba dayalı yapılmıştır. Çeke dayalı takip yoktur.Bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üze söz konusu çek (8.057,00 TL bedelli) taraf kayıtlarıda yer almamakta olup bu nedenle cari hesaba dahil değildir.

Takip cari hesaba dayalı olarak yapıldığı için 18.10.2018 tarihi itibariyle davacının alacaklı olduğu, cari hesap yönünden görülmüş olup bu tarih itibariyle bizzat kendi kayıtlarına göre dahi davacının sadece 0,41 TL alacaklı olduğu anlaşılmış oluş mahkememizce buna hükmedilmiştir.

Cari hesap alacağı likit olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.Davacı zamanımına uğramış çek yönüyle TTK 732 md gereğince keşideciye şartları yoksa ciroda adı geçen şahıslara akdi ilişkiye göre ayrı bir dava ile talep edebileceği, ancak bu dava cari hesapta çek olmadığı için davacı talep edemez.Mahkememizce verilen ----- karar sayılı 02/02/2021 tarihli kararı ------- karar sayılı 12/06/2024 tarihli ilamı ile ------ davacı cari hesap kayıtlarında ayrıntıları yukarıda verilen toptan satış faturaları ile ve en son 06.03.2013 tarihli 672.31 TL lik fatura kaydı ile davacının 8.057,41 TL alacaklı görüldüğü,

dosyaya örneği delil olarak ibraz olunan çekte davalının lehtar ciranta, davacının ise hamil ciranta olduğu görüldüğünden, çekteki açıklanan bu sıfatlara göre, davacı ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğu defter kayıtlarından anlaşılmaktadır. Somut olayda, dava konusu çekin zamanaşımına uğramış olduğu ihtilafsızdır.

Bu durumda kural olarak, kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilirse de taraflar arasında temel ilişki bulunması durumunda böyle bir çeke delil başlangıcı olarak dayanılabilir ve alacaklı, alacağını tanık dahil her türlü delille kanıtlayabilir.

Davalının, söz konusu çekteki ciro imzasının görevi sona ermiş şirket yetkilisine ait olduğu, bu nedenle çekten ötürü sorumlu görülemeyecekleri savunmaları da değerlendirilerek, davacı ile davalı arasında alım-satıma dayalı ticari ilişkinin bulunduğu defter kayıtları ile anlaşılmakla, davacının temel ilişki yönünden çek tutarı kadar davalıdan alacaklı olup olmadığının değerlendirilmesi ve buna göre sonuca gidilmesi gerekirken, davaya dayanak takipte cari hesap alacağının tahsili talep edildiği,

davacı yanca çeke dayalı talepte bulunulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. ...İlk derece mahkemesince delil olarak sunulan çekin davacı yanca ibrazı sağlanarak, davacının zamanaşımına uğrayan çek nedeniyle kendisine çeki ciro eden davalıdan temel ilişkide alacağının bulunup bulunmadığı yönünde inceleme ve delil değerlendirme yapılması, ayrıca davalının iş bu çeki yetkisi sona eren önceki şirket yetkilisi tarafından sonradan cirolandığı ve davalı şirketi borçlandıramayacağı yönündeki savunma sebepleri de değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair karar verilerek dosya mahkememiz gönderilmiş ve mahkememiz esasına kaydı yapılmıştır. ---- sayılı dosyada bulunan çekin ön ve arka yüzünün onaylı suretinin celp edilmiştir. ------- Kararı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin kurulduğu,

davacının elinde davalı tarafından ciro yoluyla geçen ------- bedelli zamanaşımına uğramış çek bulunmaktadır. Ancak bu durumda davalı çeki ödediğini ispat etmelidir. Ancak edememiştir.

Taraflar arasında ticari ilişkinin sabit olduğu, her ne kadar davalı çekteki ciro imzasının görevi sona ermiş şirket yetkilisine ait olduğunu iddia etmiş ise de ancak bu iç ilişkide geçerli olacağı, ticari kayıtlara göre arada ticari ilişki bulunması sebebiyle bu savunma davacıya karşı ileri sürelemeyeceği, anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Asıl alacak cari hesap olması nedeniyle likittir icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.