İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/754 K.2024/774

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/754 Esas

KARAR NO: 2024/774

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ :10/07/2017

KARAR TARİHİ:10/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----tarihinde sürücü------ aracın karasu caddesini takiben ---- istikametinde seyri sırasında aynı yön ve istikamette önünde seyreden---- sevk ve idaresindeki-------- plakalı araca arkadan çarptığını ve çarpmanın etkisi ile müvekkilinin de içerisinde bulunduğu ------- araç yoldan çıkarak meyve bahçesine düştüğünü, trafik kazası sonrası tutulan trafik kazası tespit tutanağında belirtildiği üzere kazanın oluşumuna -------- sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nin Asli kusurlarından Kot 4(D) "arkadan çarpma" kuralını ihlal etmesi sebebiyet verdiğini,

yine kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere ---- plaka sayılı araç sürücüsü ----------herhangi bir kusurunun olmadığını kaza yerinde yapılan ölçüm ve tetkiklerden anlaşıldığını belirtmiştir.

Kazada müvekkilinin içerisinde bulunduğu araç sürücüsü kusursuz, karşı sürücü tamamen kusurlu olduğunu, bu kaza neticesinde müvekkili ------ olmasa da beli kırılmış ve ağır bir şekilde yaralandığını, ayrıca 3 kaburga kemiği kırıldığını ve 1 ay yatakta kaldığını, müvekkili kazadan sonra ilk olarak ------ tedavi altına alındığını, 2 gün sonra da ---- tedavi görmeye devam ettiğini, ----- tedavi masrafları yaptığını, müvekkilinin belinde 10 tane platin takıldığını, kazaya sebebiyet veren------- poliçe numarasıyla davalı -------- yapıldığını,

müvekkilinin kaza nedeniyle uğramış olduğu geçici/ kalıcı hasar ve tedavi giderlerinden kaynaklı zararın giderilmesi için davalı şirkete zararın karşılanması aksi halde temerrüde düşüleceğini, bildirim ve ihtarında bulunulduğunu ve ihtarnamenin de 29.06.2017 tarihinde davalı sigortaya tebliğ edildiğini beyan ederek, müvekkili lehine geçici/ kalıcı hasar ve bakıcı giderleri için maddi tazminat, 20.000,00-TL manevi tazminatın ve 4.960,00-TL tedavi masraflarının kaza tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin yaklaşık 1200 araç ile araç kiralama hizmeti verdiğini ve ---- plakalı aracın da müvekkili tarafından uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı--------- kiralandığını, davacının talebinin konusunun, trafik kazasından kaynaklanan 6098 sayılı TBK md.54 gereğince çalışma gücünün kaybı nedeniyle KTK ZMMS Poliçesine istinaden maddi tazminat istemine ilişkin olduğunu belirterek 6098 Sayılı TBK’nın 50. maddesi hükmü uyarınca, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altında olduğunu ve haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde,

zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi zorunlu olduğunu, davacı tarafa 04.07.2017 tarihli yazı ile “Sözü edilen eksiklikler nedeniyle iş göremezlik zararının kapsamının belirlenemeyeceği ve gerçek zarar ilkeleri gereği poliçe azami limitine ilişkin taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğu,

eksik belgelerin iletilmesi akabinde taleplerinin (kusur durumuna göre) yasal mevzuat kapsamında değerlendirmeye alınabileceğini” bildirildiğini ancak, davacı eksik belgeleri tamamlama yerine huzurdaki davayı ikame ettiğini, KZMSS sigortası ile işletenin veya araç sürücüsünün kusurlu davranışı bu tür sigorta ile teminat altına alındığını belirterek, maddi giderler için geçerli olan teminat her halükarda verilecek bir teminat olmayıp KZMSS sigortası kapsamında müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce alınan----------raporunda özetle. Kas İskelet Sistemi Tablo 1.1 Kategori IV %23 kişinin tüm vücut engellilik oranının %23 (yüzdeyirmiüç) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9 (ay) aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı ancak iyileşme süresi içerisinde 2 (iki) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği yönünde rapor hazırlanmış olduğu anlaşılmıştır.

Yine davalı------ cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılmış usul ve yasaya aykırı davayı kabul etmediklerini, açılmış davaya zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dosya kapsamında müvekkilinin malik olduğu ---- sürücüsü-----aleyhine verilen kusur izafını kabul etmediklerini, mevcut kazada ------ herhangi bir kusuru mevcut olmadığını, kazaya karışan ------- tarafından manevi tazminat zararları kapsamında sigortalandığını, davacının manevi zararı söz konusu ise manevi zararın tazmini kapsamında ---- talepte bulunması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.Mahkememizce alınan -------bilirkişi heyet raporunda özetle;

---- plakalı aracın Sürücüsü------- Karayolları Trafik Kanununun 47.maddesinin d) fıkrası, 52.maddesinin b) fıkrasını, 56.maddesinin c) fıkrası ve 84.maddesinin d) fıkrasını ihlal ederek; meydana gelen trafik kazasında, asli ve tam kusurlu olduğu, ---- plakalı araç sürücüsü dava dışı ---------kendi şeridinde ve istikametinde seyir halinde olduğu sırada, arkasında, kontrolü dışında gelişen, beklenmedik bu durum karşısında alabileceği tedbir bulunmadığı gibi, kazanın meydana gelişinde etkili olacak nitelikte, hatalı herhangi bir davranışının veya kural ihlalinin de mevcut olmadığı,

08.05.2017 tarihinde meydana gelen yaralamalı maddi hasarlı trafik kazasında---------- beden gücü kaybına uğradığı, dacının gelir kaybından dolayı geçici tam işgöremezlik zararının 11.664,95 TL olduğu, kişinin tüm vücut engellilik oranının %23 olduğundan %23 engellilik oranına ve sürücünün %100 kusur oranına göre sürekli kısmi iş göremezlik tazminatının 231.133,68 TL toplamda ( 11.664,95 + 231.133,68 ) = 242.798,63 TL olduğu, bakıcı gideri 3.555,00 TL olarak hesaplandığı davacının dosyaya sunmuş olduğu ------- tarafından karşılanmadığı beyan edilen 2 adet fatura tutarı 4.690,00 TL'nin mahkeme takdirinde olduğu,

--- plakalı aracın ------kaza tarihinde ----- tarihleri arasında geçerli-------- tedavi giderleri yönünden yine 330.000,00 TL olduğu, davalı sigortacı----- olmakla, diğer davalı araç işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenmiş olduğu, hesaplanan tazminat tutarı teminat limitini aşmadığından sigorta şirketinden talep edilebileceği yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.Yine aktüerya bilirkişi tarafından alınan 04/09/2024 tarihli ek raporda özetle.

08.05.2017 tarihinde meydana gelen yaralamalı maddi hasarlı trafik kazasında -------------- beden gücü kaybına uğradığı, dacının gelir kaybından dolayı geçici tam işgöremezlik zararının 11.664,95 TL olduğu, kişinin tüm vücut engellilik oranının %23 olduğundan %23 engellilik oranına ve sürücünün %100 kusur oranına göre sürekli kısmi iş göremezlik tazminatının 407.595,84 TL toplamda (11.664,95 + 407.595,84) = 419.260,79 TL olduğu, bakıcı gideri 3.555,00 TL olduğu,

davacının dosyaya sunmuş olduğu ------ tarafından karşılanmadığı beyan edilen 2 adet fatura tutarı 4.690,00 TL'nin mahkeme takdirinde olduğu,------ kaza tarihinde ---------- poliçesinin sakatlık ve ölüm teminatının limiti 330.000,00 TL.

Tedavi giderleri yönünden yine 330.000,00 TL olup, davalı sigortacı ----- düzenlenmiş olmakla, diğer davalı araç işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenmiş olduğu, hesaplanan tazminat tutarı teminat limitini aştığından sigorta şirketinden poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla talep edilebileceği yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.

DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE :Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Davacı vekili, 08/05/2017 tarihinde,-----sevk ve idaresindeki ---- araç ile davalı---- sevk ve idaresindeki--- aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle davalılardan maddi tazminat ve ayrıca sadece davalılar sürücü ----- manevi tazminat talebinde bulunmuştur.Dava tarafları arasında, dava konusu trafik kazasındaki kusur durumu, davacının uğradığı zararını türü ve miktarı, zararın davalılardan tazmin edilip edilemeyeceği;

edilebilir ise ne miktarlarda tazmin edilebileceği ihtilaflıdır.Kazaya karışan----- plakalı aracın, kaza tarihinde davalı -----tescilli olup dolayısıyla davalının işleten sıfatının bulunduğu, kaza sırasında sürücüsünün davalı ---- ve bu aracın davalı ---- olduğu dosya kapsamına celp olunan bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 85/1. Maddesine göre.

Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.2918 sayılı KTK'nın 85/5. Maddesine göre.

İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesine göre; ----- kapsamındaki tazminatlar bu Kanun öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.-------- 2918 sayılı KTK'nın 90/1. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesine göre.

İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesine göre. Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre.

Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesine göre. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesine göre. Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.

6098 sayılı TBK'nın 53. Maddesine göre. Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.6098 sayılı TBK'nın 55. Maddesine göre. Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır.

Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.

Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.Anılan yasal düzenlemelere istinaden bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Mahkememize sunulan 07/06/2023 tarihli kusur raporunda; davaya konu kaza nedeniyle --- plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, ----- araç sürücüsünün kusursuz olduğu kanaatleri bildirilmiştir. Söz konusu raporun kazanın oluş şekline, ceza dosyası içeriğine ve dosyadaki delillere uygun olması sebebiyle hükme esas alınması gerekmiştir. -------- tarafından düzenlenen 31/01/2023 tarihli maluliyet raporda; Davacının oluşan kazada tüm vücut engellilik oranının %23 olduğu, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, sürekli bakıma muhtaç olmadığı ancak iyileşme süresi içerisinde 2 ay boyunca bakıcıya ihtiyaç duyacağı bildirilmiştir. Söz konusu raporun kazanın oluş şekline, ceza dosyası içeriğine ve dosyadaki delillere uygun olması sebebiyle hükme esas alınması gerekmiştir.

Aktüerya hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 04/09/2024 tarihli raporda; davacı için geçici iş göremezlik tazminatının 11.664,95 TL, sürekli iş göremezlik tazminatının 407.595,84 TL, bakıcı giderlerinin 3.555,00 TL, tedavi gideri olarak dosyaya sunulan 2 adet fatura tutarının 4.690,00 TL olduğu kanaatleri bildirilmiştir. Raporun denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğu kabul edilmiştir.

Davadan önce davalı----- tarihinde başvuru yapıldığından davalı ----yönünden temerrüt tarihi----- kabul edilmiştir. Sigortalı araç ticari olduğundan avans faizine hükmedilmesi gerektiği kaaatine varılmıştır.Davacı vekili dosyaya 26/01/2024 tarihli ıslah dilekçesini sunmuştur. Islah dilekçesi ile 11.664,95 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 408.537,47 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 3.555,00 TL bakıcı giderleri talep etmiş olup bilirkişi tarafından hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatı 407.595,84 TL olduğundan davanın kısmen kabulü ile 941,63 TL yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu kazadaki müterafik kusur durumu yönünden yapılan değerlendirmede. 6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir.

Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim bu husus ---------- ilamında da vurgulanmıştır.

Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.Somut olayda, kaza tespit tutanağında davacının emniyet kemerinin takılı olup olmamasının belirsiz olarak işaretlenmesi, soruşturma dosyası içerisinde davacının emniyet kemerinin takılı olmadığına dair bir beyan ve delilin bulunmaması,

davacının kaza sonrasında araçtan fırlamış şekilde olay yerinde bulunduğu gibi bir tespite de yer verilmemesi nazara alındığında davacının emniyet kemerinin takılı olmadığı kesin bir şekilde saptanamadığından müterafik kusur indirimine gidilmemiştir.

Sürücü ----- davacının damadı olması nedeniyle hatır taşımacılığının şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.Manevi tazminat talebi açısından yapılan değerlendirmede ise;Araç maliki ve sürücüsü olan davalılar araç işleteni ve haksız fiil faili olarak davacının manevi tazminat talebinden sorumludurlar.TBK'nın 56. Maddesine göre.

Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.

Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. -------- gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir----Somut olayda;

tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihinde paranın satın alma gücü, dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan yukarıda belirtilen kusur raporu ve adli tıp raporu, davacının yaralanma bölgesi, sonrasında ortaya çıkan zararlar sebebiyle duyduğu manevi acı dikkate alınarak davacıların manevi tazminat isteminin kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.