İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/304 K.2025/91

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/304 Esas

KARAR NO:2025/91

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:14/02/2023

KARAR TARİHİ:13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili, ----- yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile ----- şase numaralı aracı davalıdan satın aldığını, ancak müvekkili aracı ile seyir halinde iken zaman zaman tahrik ikazı ve motordan ıslık sesi geldiğini, bu nedenle müvekkili, ---- yetkili servisi olan----sevisine müracaat ederek aracı incelettiğini, bunun üzerine ---- tarafından ----numaralı faturasına istinaden araçtan --- motor bloğu çıkarılmış ve yerine ------ motor bloğu takılarak motor değişimi yapıldığını,

motor değişimi basit bir araba parçasının değişimi değildir ki motorda küçük bir arıza söz konusu olmayıp ortada motorun tümüyle değiştirilmesini gerektiren bir problem mevcut olduğunu, bu da ayıbın ne kadar ciddi bir boyutta olduğunu göstermekte olup motor değişimi gerçekleştirilmiş olunsa dahi ayıplı aracın sorununu tüketicinin maldan beklediği fayda çerçevesinde gideremeyeceğini, motor değişimi halinde dahi aslında tüketicinin maldan beklediği faydayı sağlayamayacağını, bu durum müvekkilinin, aracına duyduğu güvene zarar verdiğini,

müvekkili aracı satın aldığında gerekli dikkat ve özeni göstererek incelemesini yapmış fakat araçta bir problem görmediğini, araçtaki bu ayıpların müvekkili tarafından önceden fark etmesinin imkânının olmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı; davanın kabulü ile şimdilik 200 TL belirsiz alacak talepli;

aracın misliyle değişimine karar verilmesi aksi takdirde, araç satış sözleşmesinden dönülmesi ile satış bedelinin aracın davalıya teslimi tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faiziyle birlikte müvekkiline geri verilmesini, müvekkilinin satışa konu araç için yaptığı masrafların, yargılama giderlerinin, bununla birlikte müvekkilinin bu satış nedeniyle uğramış olduğu araç mahrumiyet bedeli, yol masrafları gibi harcamaların ve işbu davaya konu aracın aynısını temin edebilmek için gerekli bakiye kısmın tazminini,

ya da motor değişimi ile araçta meydana gelen değer kaybının ve yetkili serviste motor değişimi süresince ikame araç kullanım bedelinin, ulaşım gibi masraflarının davalı yandan tazmin edilerek müvekkiline verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekâletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini mahkememizden talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımına uğradığını, iddia edilen ayıbın süresi içinde ihbar edilmediğini, dava konusu aracın ayıplı olmadığını, araçta hali hazırda devam eden bir arıza ve/veya ayıp durumunun mevcudiyet arz etmediği işbu noktada misli ile değişim ve bedel iadesi taleplerinin hukuki temelinin bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce, davacı iddiası, davalı savunmaları, servis kayıtları, araç faturası, aracın garanti belgesi ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek aracın açık/gizli ayıplı olup olmadığı, ayıp ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı, araçta meydana gelen hasarların ağır kusur olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, davacının terditli taleplerinin değerlendirilmesi, sözleşmeden dönülerek satış bedelinin geri verilmesi talebinin öncelikle değerlendirilmesi,

bu mümkün görülmediği taktirde motor değişimi ile değer kaybı ve serviste kalacağı süre için araç mahrumiyet bedeli talebinin değerlendirilmesi amacıyla otomotiv kürsüsünden oluşan üç kişilik heyetten rapor aldırılmış, alınan rapora taraf vekillerince itiraz edilmiş bu kerre aynı heyetten ek rapor aldırılmış olup özetle;

dava konusu aracın kullanım hatasından kaynaklanmayan, imalat hatasına dayalı, satın alma esnasında makul ve yeterli bir süre inceleme ile anlaşılamayacak olan, araçtan yaralanmayı ortadan kaldıran, kullanım amacı bakımından aracın değerini azaltan, motorun ekonomik ömrüne göre kullanım mesafesi açısından oldukça erken dönemde ortaya çıkman arıza nedeniyle GİZLİ AYIPLI niteliğinde olduğu, emarelerinin kullanım mesafesine bağlı olarak ortaya çıkan ayıbın aracın ilk satın alınması esnasında var olduğu, ekonomik kullanım ömrünce gerekli kaliteyi sağlayamayan parça ile üretim nedeniyle ayıbın AĞIR KUSUR” a dayandığı,

konu gizli ayıbın garanti kapsamındaki motor değişimi ile giderildiği, dönmeye dair hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğu, ayıp nedeni ile satış tarihindeki (09.10.2020) bedel indirimine konu miktarın nispi yöntem ile 33.552,43 TL olarak hesaplandığı,

aracın geçmiş hasar kayıtlarında tespit edilen ön cam hasarının araç üzerinde değer kaybına yol açmayacağı, aracın serviste kaldığı 35 günlük sürenin ilk 10 iş gününden sonraki kısmı için davalının ikame araç tahsis etmesi gerektiği, teslimin ardından ilk 10 iş gününden sonra aracın teslim edildiği tarihe kadar geçen 23 günlük süre için ikame araç bedelinin 34.500 TL olarak hesaplandığı ” görüşünü korunduğu, sözleşmeden dönme ve değişim taleplerinin kabulünün hukuki olduğu , aracın motor değişiminin araç üzerinde değer kaybına neden olmasına dair yorumun piyasa şartları gereği olduğu yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, aracın ayıpsız misliyle değişimi, olmazsa araç için ödenen bedelin iadesi ve uğranılan zararın, olmazsa araçta meydana gelen değer kaybının ve uğranılan zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Dava konusu ---- marka aracın ---tarihinde davalıdan satın alındığı, aracın --- tarihinde ---- iken arızaladığı ve servise bırakıldığı ve ---- tarafından düzenlenen ----- no’lu İş Emrinde “zaman zaman tahrik ikazı yanıyor ve motordan ıslık sesi geliyor” şikâyetlerinin yer aldığı, aracın motor değişimi yapılarak onarıldığı ve 09.11.2022 tarihinde aracın teslim edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; konusu aracın turbosunun turbonun hasara uğradığı ve oluşan parçaların sisteme girmesi nedeniyle motorun kullanılmaz hale geldiği, ilgili donanımın ekonomik ömrü motor donanımının ekonomik ömrü ile eş olup günümüzdeki modern motorların ekonomik tasarım ömürlerinin ortalama 300.000 km ile 400.000 km mertebesinde olduğu dikkate alındığında turbo şarj donanımında meydana gelen ve akabinde motorda hasara yol açan ve araçtan faydalanmayı ortadan kaldıran arızanın; aracın yaşı, kilometresi durumları da göz önünde bulundurulduğunda oldukça erken safhada meydana geldiği,

ilgili donanım üzerinde kullanıcı müdahalesi de bulunmadığı göz önüne alındığında ilgili arızanın üretimden kaynaklı ayıp niteliğinde olduğu, söz konusu ayıbın ortalama bir kullanıcı tarafından satın alma esnasında yapılacak makul bir inceleme ile tespitinin mümkün olmadığı ve kullanıma bağlı olarak zamana bağlı ortaya çıktığı göz önüne alındığında ayıbın niteliğinin GİZLİ AYIP olduğu, değer kaybının 33.552,43 TL olduğu bildirilmiştir.6102 sayılı TTK'nin 23.maddesi.

"Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.

c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür.

Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."TBK madde 223; " Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.

Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

"Madde 219- "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."Alıcının seçimlik haklarının düzenlendiği 227.madde. "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." Dosya içeriği ve toplanan delillerden;

davacının satın alınmasından yaklaşık 2 yıl sonra aracında meydana gelen arıza sonunda aracı servise bıraktığı, arızanın motor değişimi yapılarak giderildiği anlaşılmıştır. Davacının ayıbın ortaya çıkmasından hemen sonra aracı yetkili servise götürdüğü anlaşıldığından mahkememizce ihbarın süresinde yapıldığı kabul edilmiştir.

Sıfır km satın alınan bir aracın gizli ayıplı olması nedeniyle motorunun değiştirilmesi, davacı yanın tahsis veya kullanım amacı bakımından beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan, ikinci el satış aşamasında değerini düşürücü nitelikte bir durum olup, bunun gizli ayıp niteliği ile alıcının araca duyduğu güvenin sarsılması nedeniyle araçtan beklediği yararı, konforu ve performansı sağlayamayacağı gözetilerek, davacı yanın aracı bu haliyle kullanması ve kabule zorlanması beklenemeyeceğinden davacının misli ile değişim talebi yerinde görülmüş ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

13/02/2025