İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/347 K.2025/658

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/347 Esas

KARAR NO: 2025/658

DAVA

Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 10/04/2015

KARAR TARİHİ: 23/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının-----yerleşik bir firma olduğunu, kendi ürettiği malları ihraç ettiğinu, bu sevkiyatlardan -------referanslı ve karşı muhabir referansı ----- olan akreditifte davalı bankanın----- akreditif teyit bankası olarak görevlendirildiğini, davalı bankanın bu vesile ------- tarihinde teyidini eklediğini davacıya bildirdiğini, davalı bankanın kusurlu şekilde hareket edip eksik inceleme yapması ve eksikleri zamanında bildirmemesinden dolayı, malların gümrükte fazladan kaldığı günlere ilişkin olarak 38.491.-USD bedel ödemek zorunda kaldığını davalının kusurlu davranışı Sonucunda poliçe düzenlemekte gecikildiğini,

bu durumdan dolayı da nakliye ve depo ücretlerinin arttığı ve belirtilen bedeller davacının müşterisine (alıcıya-ithalatçı) fatura edildiğini, davacının da bu meblağı müvekkilden tahsil ettiği, “ 416 maddede ---------no.lu evraklar hazırlanmamıştır” denildiğini, oysaki akreditif metninde 46/A diye bir m. olmadığını, davalı bankanın sigorta poliçesi ile ilgili bilgi ve talebini davacıya iletmediğini , bunun yerine küşat metninde hiç olmayan yukarıda belirtilen m. ilettiğini, bu açıdan sigorta poliçesinin hazırlanmasının yanlış bilgilendirmeden dolayı yapılamadığını ve evrakların eksik gönderildiğini, ,

müşterinin ithalatçının Uyarısı üzerine poliçe hazırlanıp gönderilmiş ise de, bu gecikme nedeniyle nakliye ve depolama şirketi'nin bekleme parasını müvekkilin müşterisine yansıttığını, müşteri de daha sonra müvekkile rücu ettiğini, davalı bankanın kusurundan dolayı müvekkilin zarara maruz kaldığını, Davalı olayda teyit bankası olarak konumlandığını, teyit bankasının görevleri kısaca aşağıda belirtildiğini, --------- açıldığı andan itibaren amir bankanın geri dönülemez yükümlülük üstlendiğini ve ödemeyi garanti ettiğini,

lentar banka eğer bu güvenceyi yeterli görmez ise amir bankaya ilave olarak bir başka bankanın daha akreditife ödeme garantisi vermesini isteyebileceğini, yani teyit bankası amir banka ile birlikte akreditifte ödeme sorumluluğu taşıyan 2. Banka olarak tanımlandığını, Davalı teyit bankası sıfatıyla ibraz edilen belgeleri inceleyerek,

eksiklikleri Zamanında davacıya bildirmek asli yükümlülüğü dahilinde bulunduğunu, davalı bankanın lehtarın ibraz ettiği belgeleri şekli anlamda belgeye bağlılık esası çerçevesinde küşat mektubuna uygunluğunu incelemekle yükümlü olduğunu, yani akreditif süresi içinde uygun belgelerin ibrazı halinde akreditif bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, davalının eksik istediği belgelerden kaynaklanan gümrükteki gecikme sebebiyle müvekkil 38.491.-USD fazla bedel ödediğini, davalı banka sigorta poliçesinin eksikliğini davacıya bildirmediği için malların gümrükte fazladan kaldığı süre için bedel ödemek Zorunda kaldığını,

bu nedenle davalının kusuru İle fazladan ödenen 38.491,-USD 01.03.2013 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacıya ---- tarihinde ihracat akreditifine teyidin eklendiğinin bildirildiğini, davacının ---- tutarlı vesaiki sunduğunu, eksikliklerin ------- tarihinde bildirildiğini, davacının düzeltilen evrakı ----- tarihinde vereceğini bildirdiğini, bu tarihin belge sunmak İiçin son gün olduğunu, davacının bu tarihte evrakı vermediğini, davacının -----tarihinde vesaikin rezervli olarak amir bankaya gönderilmesini istediğini,

bankanın teyit sorumluluğunun ortadan kalktığını kabul ettiğini, sorumluluğu kendisinin üstlendiğini, evrakın ------ tarihinde amir bankaya gönderildiğini, amir bankanın sigorta poliçesi talebinden sonra davacının ---- tarihinde sigorta poliçesini kendilerine verdiğini, ---- amir bankasına gönderildiğini, ödemenin ---- bankasından alınacağının bildirildiğini, ----- tarihinde gelen bedelin davacıya ödendiğini, teyit bankası olarak sorumlulukları bulunmadığını, malların sigortası olmadan gönderilemeyeceğinin davacı tarafından basiretli bir tacir olarak bilinmesi gerektiğini, vd” ileri sürüp davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Mahkememizin----tarihli ilamı ile "davalı banka ----- gereğince beş iş günü içerisinde ibraz edilen vesaikleri inceleyip sonuçlandırmak durumunda olduğu, davalı bankanın bu süre içerisinde --- bildirim formunu mail vasıtasıyla davacıya bildirdiği ----, bildirilen eksikliğin --- tarihine kadar bankaya ulaştırılamamış olduğu ,akreditif vadesi ---- olmasına rağmen --- tarihinde davacı tarafından eksik vesaiklerin bankaya ibraz edildiği, akabinde amir bankadan -------- tarihinde 2. Kez eksik vesaik ( sigorta poliçesinin eksik olduğu ) mesajının geldiği,

davacıya söz konusu durum bildirildiğinde ----- tarihinde sigorta poliçesinin de davalıya ibraz edildiği, davalı bankaca amir bankaya ----- tarihinde göndermiş olduğu , alıcının amir bankasının ise --- tarihinde sigorta poliçesinin geç gönderildiğine ilişkin rezerv mesajının davalı bankaya bildirildiği, ancak tüm bunların yanında davalı banka tarafından her ne kadar küşat mektubu ile karşılaştırılmak suretiyle incelenip eksiklikler davacıya------- tarihinde bildirilmiş ise de davacıya bildirilen eksik vesaikler arasında sigorta poliçesinin bulunmadığı,

dolayısıyla davalı tarafından ilk karşılaştırmada sigorta poliçesinin eksikliğinin davacıya bildirilmediği anlaşıldığından davalı bankanın dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyerek kusurlu kabul edilmesi gerektiği bu nedenle de sigorta poliçesi eksikliğinden kaynaklanarak doğan davacının maruz kaldığı zarardan davalının teyit bankası olarak sorumluluğunun bulunduğu ,

dosyada alınan tüm raporların da aynı doğrultuda olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verilmiştir.Mahkememizce verilen karar ---- tarihli ilamı ile"Davalı banka iflas idaresi tarafından davacı alacağı nizalı alacak olarak müflisin sıra cetveline kayıt edilmiştir.

Ancak davalı bankanın davadan sonra yargılama sırasında iflas ettiği bilindiği halde davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü dikkate alınmamış bu yolda bir inceleme yapılmamıştır.İİK.’nun 194 maddesine göre iflas açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklılar ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir.

İkinci alacaklılar toplantısında dava konusu alacağın masaya kabul edilmemesi halinde davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek bir karar verilir. Bu durumda açılan dava kanun gereğince kayıt kabul davasına dönüşür. İİK'nın 195. maddesi gereğince, iflasın açılması ile müflisin borçları muaccel olur. İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları ana paraya eklenir.

Kayıt kabul davasında, alacağın fer'ileri ile birlikte miktarı iflasın açıldığı tarih itibari ile belirlenmesi gerekir.

Niteliği gereği İflas masası aleyhine açılan kayıt kabul davası sonucunda verilen kararlar bir eda hükmü içermediği için maktu vekalet ücretine, ayrıca maktu karar ve ilam harcına tabidir.Mahkemece, iflas kararının eldeki davaya etkisi değerlendirilmeden, alacak davası olarak görülüp sonuçlandırılması kamu düzenine aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle taraflarca istinaf konusu edilmese de re'sen incelenerek "davalı vekilinin esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin "kararın kaldırılmasını gerektirmiştir.

Öte yandan; davalı müflis bankanın 5411 sayılı yasanın 140. maddesi gereği faaliyet izni kaldırılarak tasfiyeleri ------ eliyle yürütülen bankaların her türlü harçtan muaf olduğunun gözetilmeden nispi karar harcının davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davaya kayıt kabul davası olarak bakılıp sonuçlandırılması gerektiğinden her iki taraf vekillerinin istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir." şeklinde kaldırılmıştır.İstinaf ilamı doğrultusunda ek rapor için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ---- tarihli raporunda özetle.

Davacının; müflis bankanın ---- iflas tarihi itibariyle "adi alacak" statüsünde iflas masasına kaydettirebileceği alacağın --- olabileceği yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.Tüm dosyanın incelenmesinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacının iflas tarihi itibariyle 48.412,19 USD olduğu ancak taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile Taleple bağlı kalınarak davacının 38.491,00 USD alacağının davalının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.