İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/521 K.2025/388

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/521 Esas

KARAR NO:2025/388

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/07/2024

KARAR TARİHİ: 22/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkete avans çeki olarak keşide ettiği ------ tutarlı çeklerden kaynaklı ürün hizmet almadığını belirterek söz konusu çekler yönünden davalıya borçlu bulunmadığının tespitine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu ürün hizmetinin müvekkili tarafından davacı şirkete teslim edildiğini, müvekkili davalı şirketin ticari ilişkiden kaynaklı tutardan daha fazla alacaklı olduğunu belirterek açılan davanın reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, menfi tespit davasıdır.Uyuşmazlık; davacının ----- sayılı dosyasına konu takip konusu üç adet çekin davalıya avans çeki olarak verildiği, çeklerin karşılığı olan ürünlerin davalı tarafından teslim edilmediği iddiasıyla borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, bilirkişiden rapor aldırılmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

----sayılı dosyası ------ üzerinden celp edilmiş olup; yapılan incelemede. Takip alacaklısı davalı tarafından takip borçlusu davacı ile dava dışı ---- aleyhinde -----tarihinde kambiyo senedine dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, alacak konusunun ---------bedelli 3 adet çeke ilişkin olduğu, takiple çek bedelleri, çek tazminatı, komisyon ve işlemiş faiz talep edildiği ve takip miktarının 257.896,85 TL olduğu anlaşılmıştır.

Taraflara ait ticari defter ve kayıtlar mali müşavir bilirkişisi tarafından incelenmiş olup; ------ tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı şirketin 2023 yılına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, kapanış tasdikinin bulunmadığı, ticari defterlerin HMK 222. maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olamayacağı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, davacı şirketin 2023 yılı ticari defterlerinde sipariş avansları hesabında cari kartında 228.500,00 TL alacaklı (davaya konu çeklerin kayıtlı olduğu hesap) ve alıcılar hesabında alıcılar cari kartında 439.350,00 TL alacaklı olarak takip ettiği ve davalı şirketten 228.500,00 TL + 439.350,00 TL = 667.850,00 TL tutarında alacaklı olduğu,

davalı şirketin 2023 yılına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK.

222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde davacı şirketi alıcılar hesabında davacıdan 400.136,75 TL alacaklı olduğu, menfi tespite konu çeklerin davalı şirket ticari defter kayıtlarında yer almadığı, tarafların ticari defterlerinin incelemesinde karşılıklı mal/alış verişinin olduğu, karşılıklı düzenlenen faturaların şirketlerin sadece kendi ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının kestiği faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının kestiği faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı,

menfi tespit davasına konu toplam 228.500,00 TL tutarlı çeklerin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı hususları tespit ve rapor edilmiştir.

Somut olayda.

Tarafların incelenen ticari defterlerine göre aralarında ticari alım satım ilişkisinin mevcut olduğu, ancak ticari defter ve kayıtlar arasında mutabakatsızlık bulunduğunun anlaşıldığı, davacı tarafça, dava konusu çeklerin davalıya avans çeki olarak verildiği iddia edilmiş ise de; çeklerin avans çeki olarak verildiğine ilişkin yazılı bir delil sunulmadığı, çeklerin metninde avans çeki olduğuna ilişkin herhangi bir ibare bulunmadığı, çekin kayıtsız şartsız borç ikrarını içerdiği,

mal satış ilişkisinde alıcı ve satıcının edimlerini aynı anda ifa ettiklerinin kabul edileceği, peşin satış karinesinin aksini iddia eden tarafın bu iddiasını yazılı belge ile ispat etmesinin şart olduğu, ayrıca çekin avans olarak verildiği veya çek bedelinin ödendiği hususunun da 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 200. maddesi kapsamında kesin delillerle ispatlanmasının gerektiği, ödemeye yahut borcun icra takibinde talep edilen meblağ kadar olmadığına dair başkaca bir kesin delil sunulmadığı,

davacı tarafın delil listesinde yemin deliline de dayanmadığının anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmiş, takip konusu çeklerle ilgili olarak verilmiş bir tedbir kararı bulunmadığı, kötü niyet tazminatı şartlarının oluşmadığı dikkate alınarak davalının kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.